Yn 1891 holodd y cyfrifiad am iaith am y tro cyntaf, mewn colofn newydd dan y pennawd “Language Spoken”. Gallai mwy na hanner pobl Cymru siarad Cymraeg.FfynonellauSelected subjects: language spoken in Wales and Monmouthshire ↗A Vision of Britain through Time, Prifysgol Portsmouth (Saesneg)Gofynnodd cyfrifiad 1891, “am y tro cyntaf”, pa iaith a siaradai pob person yng Nghymru, mewn colofn newydd dan y pennawd “Language Spoken”.The Welsh language in the South Wales Coalfield ↗Agor, Cwm, Maes Glo De Cymru (Saesneg)Dangosodd cyfrifiad 1891 fod 54% o bobl Cymru’n gallu siarad Cymraeg; symudodd llawer o Gymry Cymraeg o gefn gwlad i’r maes glo am waith.
| Blwyddyn | 1891 |
|---|---|
| Colofn newydd | Language Spoken, yr iaith a siaredir |
| Yn medru’r Gymraeg | 910,289 o bobl |
| Cyfran | 54 y cant o bobl Cymru |
Y cyfrif#
O’r 1,669,705 o bobl dros ddwy oed a gyfrifwyd, roedd 508,036 yn siarad Cymraeg yn unig a 402,253 yn siarad Cymraeg a Saesneg. Gyda’i gilydd, gallai 910,289 siarad Cymraeg.FfynhonnellCensus of England and Wales, 1891, General Report: Languages in Wales and Monmouthshire ↗A Vision of Britain through Time, Prifysgol Portsmouth (Saesneg)O’r 1,669,705 o bobl a gyfrifwyd (heb gynnwys plant dan ddwy oed), roedd 508,036 yn siarad Cymraeg yn unig a 402,253 yn siarad Cymraeg a Saesneg: gallai 910,289 i gyd siarad Cymraeg; roedd 759,416 yn siarad Saesneg yn unig.
Roedd hynny’n 54 y cant o bobl Cymru.FfynhonnellThe Welsh language in the South Wales Coalfield ↗Agor, Cwm, Maes Glo De Cymru (Saesneg)Dangosodd cyfrifiad 1891 fod 54% o bobl Cymru’n gallu siarad Cymraeg; symudodd llawer o Gymry Cymraeg o gefn gwlad i’r maes glo am waith.

Hanner miliwn â’r Gymraeg yn unig#
Roedd mwy na hanner miliwn o bobl yng Nghymru, 508,036 ohonynt, heb iaith ond y Gymraeg.FfynhonnellCensus of England and Wales, 1891, General Report: Languages in Wales and Monmouthshire ↗A Vision of Britain through Time, Prifysgol Portsmouth (Saesneg)O’r 1,669,705 o bobl a gyfrifwyd (heb gynnwys plant dan ddwy oed), roedd 508,036 yn siarad Cymraeg yn unig a 402,253 yn siarad Cymraeg a Saesneg: gallai 910,289 i gyd siarad Cymraeg; roedd 759,416 yn siarad Saesneg yn unig.
Symudodd llawer o Gymry Cymraeg o’r wlad i’r maes glo am waith.FfynhonnellThe Welsh language in the South Wales Coalfield ↗Agor, Cwm, Maes Glo De Cymru (Saesneg)Dangosodd cyfrifiad 1891 fod 54% o bobl Cymru’n gallu siarad Cymraeg; symudodd llawer o Gymry Cymraeg o gefn gwlad i’r maes glo am waith.
Ffynonellau a darllen pellach





