Elihu Yale
Noddwr Iâl (wedi’i gofnodi)O deulu Plas yn Iâl ger Llandegla, masnachwr a llywodraethwr Madras, y rhoddodd ei rodd ei enw i Brifysgol Iâl. Mae wedi’i gladdu yn Wrecsam.
Elihu Yale

Hanes Cymru / Llinell amser / Oes yr Adfywiad
1718
Mae Elihu Yale, yr hanai ei deulu o ardal Llandegla, yn rhoi llyfrau a nwyddau i goleg yn Connecticut, sy’n cymryd ei enw. Fe’i claddwyd yn Wrecsam.
Llun: Elihu Yale, wedi’i baentio gan Enoch Seeman yn 1717 · Enoch Seeman, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons
Yn 1718 anfonodd Elihu Yale, a’i deulu’n berchen ystad Plas yn Iâl, rodd fawr i Ysgol Golegol Connecticut: 417 o lyfrau, portread o’r Brenin Siôr I a naw bwndel o nwyddau, a werthwyd am £800. Yn ddiolch enwodd yr ysgol ei hadeilad newydd yn Yale.FfynhonnellElihu Yale ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yn Boston ar 5 Ebrill 1649; ystadau Cymreig y teulu oedd Plas yn Iâl a Phlas Grono, a bu’n byw gan amlaf ym Mhlas Grono ger Erddig; glaniodd ym Madras yn 1672 a daeth yn Llywydd Madras yn 1687; yn 1718, ar gais Cotton Mather, anfonodd i Ysgol Golegol Connecticut 417 o lyfrau, portread o’r Brenin Siôr I a naw bwndel o nwyddau a werthwyd am £800, ac enwyd yr adeilad newydd yn Yale; bu farw yn Llundain ar 8 Gorffennaf 1721 a’i gladdu yn San Silyn, Wrecsam; mae ei feddargraff yn dechrau “Born in America, in Europe bred, / In Africa travell’d and in Asia wed”.
| Rhodd | 1718: 417 o lyfrau, portread a naw bwndel o nwyddau |
|---|---|
| Ystadau’r teulu | Plas yn Iâl a Phlas Grono |
| Claddwyd | San Silyn, Wrecsam |
Ystadau Cymreig y teulu oedd Plas yn Iâl a Phlas Grono, ac yn ddiweddarach yn ei fywyd bu Yale yn byw gan amlaf ym Mhlas Grono, ger Erddig yn ymyl Wrecsam.FfynonellauElihu Yale ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yn Boston ar 5 Ebrill 1649; ystadau Cymreig y teulu oedd Plas yn Iâl a Phlas Grono, a bu’n byw gan amlaf ym Mhlas Grono ger Erddig; glaniodd ym Madras yn 1672 a daeth yn Llywydd Madras yn 1687; yn 1718, ar gais Cotton Mather, anfonodd i Ysgol Golegol Connecticut 417 o lyfrau, portread o’r Brenin Siôr I a naw bwndel o nwyddau a werthwyd am £800, ac enwyd yr adeilad newydd yn Yale; bu farw yn Llundain ar 8 Gorffennaf 1721 a’i gladdu yn San Silyn, Wrecsam; mae ei feddargraff yn dechrau “Born in America, in Europe bred, / In Africa travell’d and in Asia wed”.Elihu Yale ↗Wikipedia, gyda’i ffynonellau (Saesneg)Bu farw yn Llundain, 8 Gorffennaf 1721; claddwyd yn Eglwys San Silyn, Wrecsam; bu’n byw ym Mhlas Grono ger Erddig; enwyd y coleg yn Yale yn 1718. Mae ei feddargraff yn dechrau “Born in America, in Europe bred”.

Ganed Yale yn Boston ar 5 Ebrill 1649, a daethpwyd ag ef i Loegr yn blentyn. Ymunodd â Chwmni India’r Dwyrain yn 1670, glaniodd ym Madras yn 1672, ac yn 1687 daeth yn Llywydd Madras ac yn Llywodraethwr Caer San Siôr.FfynhonnellElihu Yale ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yn Boston ar 5 Ebrill 1649; ystadau Cymreig y teulu oedd Plas yn Iâl a Phlas Grono, a bu’n byw gan amlaf ym Mhlas Grono ger Erddig; glaniodd ym Madras yn 1672 a daeth yn Llywydd Madras yn 1687; yn 1718, ar gais Cotton Mather, anfonodd i Ysgol Golegol Connecticut 417 o lyfrau, portread o’r Brenin Siôr I a naw bwndel o nwyddau a werthwyd am £800, ac enwyd yr adeilad newydd yn Yale; bu farw yn Llundain ar 8 Gorffennaf 1721 a’i gladdu yn San Silyn, Wrecsam; mae ei feddargraff yn dechrau “Born in America, in Europe bred, / In Africa travell’d and in Asia wed”.
Pan ofynnodd Cotton Mather o Boston iddo helpu’r coleg, a oedd angen arian at adeilad newydd, atebodd â rhodd 1718. Daeth y coleg yn Goleg Yale.FfynhonnellElihu Yale ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yn Boston ar 5 Ebrill 1649; ystadau Cymreig y teulu oedd Plas yn Iâl a Phlas Grono, a bu’n byw gan amlaf ym Mhlas Grono ger Erddig; glaniodd ym Madras yn 1672 a daeth yn Llywydd Madras yn 1687; yn 1718, ar gais Cotton Mather, anfonodd i Ysgol Golegol Connecticut 417 o lyfrau, portread o’r Brenin Siôr I a naw bwndel o nwyddau a werthwyd am £800, ac enwyd yr adeilad newydd yn Yale; bu farw yn Llundain ar 8 Gorffennaf 1721 a’i gladdu yn San Silyn, Wrecsam; mae ei feddargraff yn dechrau “Born in America, in Europe bred, / In Africa travell’d and in Asia wed”.
Bu farw Yale yn Llundain ar 8 Gorffennaf 1721 a daethpwyd ag ef i Wrecsam i’w gladdu yn San Silyn. Mae ei feddrod yn dwyn y llinellau:FfynonellauElihu Yale ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yn Boston ar 5 Ebrill 1649; ystadau Cymreig y teulu oedd Plas yn Iâl a Phlas Grono, a bu’n byw gan amlaf ym Mhlas Grono ger Erddig; glaniodd ym Madras yn 1672 a daeth yn Llywydd Madras yn 1687; yn 1718, ar gais Cotton Mather, anfonodd i Ysgol Golegol Connecticut 417 o lyfrau, portread o’r Brenin Siôr I a naw bwndel o nwyddau a werthwyd am £800, ac enwyd yr adeilad newydd yn Yale; bu farw yn Llundain ar 8 Gorffennaf 1721 a’i gladdu yn San Silyn, Wrecsam; mae ei feddargraff yn dechrau “Born in America, in Europe bred, / In Africa travell’d and in Asia wed”.Elihu Yale ↗Wikipedia, gyda’i ffynonellau (Saesneg)Bu farw yn Llundain, 8 Gorffennaf 1721; claddwyd yn Eglwys San Silyn, Wrecsam; bu’n byw ym Mhlas Grono ger Erddig; enwyd y coleg yn Yale yn 1718. Mae ei feddargraff yn dechrau “Born in America, in Europe bred”.
Born in America, in Europe bred, / In Africa travell’d and in Asia wed
Beddargraff Elihu Yale, San Silyn, Wrecsam

Ffynonellau a darllen pellach
O deulu Plas yn Iâl ger Llandegla, masnachwr a llywodraethwr Madras, y rhoddodd ei rodd ei enw i Brifysgol Iâl. Mae wedi’i gladdu yn Wrecsam.
Elihu YaleMae Theophilus Evans yn cyhoeddi Drych y Prif Oesoedd, hanes balch y Cymry a ddarllenwyd am genedlaethau.
Drych y Prif OesoeddMae Isaac Carter yn sefydlu’r wasg argraffu barhaol gyntaf yng Nghymru, yn Nhrefhedyn ger Castellnewydd Emlyn.
Argraffu’n dod i GymruMae Bartholomew Roberts o Gasnewydd Bach, Barti Ddu, yn dod yn gapten ar long fôr-ladron ac yn dod yn fôr-leidr mwyaf llwyddiannus ei oes, gan gipio dros 400 o longau.
Barti DduMae Griffith Jones yn dechrau ysgolion sy’n symud o blwyf i blwyf, gan ddysgu miloedd lawer i ddarllen Cymraeg.
Yr ysgolion cylchynolYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf