Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
b. 1952
Cynllunydd ffasiwn o Ben-y-bont ar Ogwr a wnaeth, gydag Elizabeth Emanuel, ffrog briodas Diana, Tywysoges Cymru, yn 1981, un o ffrogiau enwocaf erioed.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Cynlluniodd David Emanuel, bachgen Cymraeg o Ben-y-bont ar Ogwr, gydag Elizabeth Emanuel, y ffrog briodas a wisgodd y Fonesig Diana Spencer yn 1981, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl. Ers hynny mae wedi gwisgo sêr o Shirley Bassey i Catherine Zeta-Jones.FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006).
| Ganed | 17 Tachwedd 1952, Pen-y-bont ar OgwrFfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006). |
|---|---|
| Hyfforddiant | Ysgol Gelf Caerdydd; Ysgol Gelf Harrow; y Coleg Celf BrenhinolFfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006). |
| Gwaith enwocaf | Ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, 1981FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006). |
| Anrhydeddau | MBE 2026; Cymrawd Anrhydeddus, Coleg Brenhinol Cerdd a Drama CymruFfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006). |
Fe’i ganed a’i fagu ym Mhen-y-bont ar Ogwr, a Chymraeg oedd ei iaith gyntaf. Yn ysgol Porthcawl disgleiriodd mewn cerddoriaeth a chelf: roedd yn brif fachgen côr ei eglwys, canai yng nghôr ieuenctid y sir, chwaraeai’r ffidil yng ngherddorfa ieuenctid y sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth.FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006).
Cynigiodd Coleg Cerdd a Drama Cymru le iddo, ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf Caerdydd. Oddi yno aeth i Ysgol Gelf Harrow yn Llundain, lle cyfarfu ag Elizabeth, ac aeth y ddau ymlaen gyda’i gilydd i’r Coleg Celf Brenhinol.FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006).
Wedi dau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row, lansiodd ef ac Elizabeth eu tŷ ffasiwn eu hunain, Emanuel, yn 1977.FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006).
Yn 1981 fe’u dewiswyd i wneud ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer. Roedd o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd o hyd, a gwelodd dros 700 miliwn o bobl hi. Parhaodd i wisgo Diana wedi’r briodas.FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006).
Gwisgodd Shirley Bassey, Joan Collins, Elizabeth Taylor, Catherine Zeta-Jones a Lesley Garrett ei ddillad. Agorodd siop yn Knightsbridge yn 1987, cynlluniodd wisgoedd i’r llwyfan a’r sgrin, a gwisgodd griwiau caban Virgin Atlantic a Britannia Airways.FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006).
Daeth yn wyneb cyfarwydd ar y teledu fel cyflwynydd Say Yes to the Dress: UK, a daeth yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013. Yn siaradwr Cymraeg rhugl, mae wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol, ac mae’n ysgrifennu colofn steil wythnosol i’r Western Mail.FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006).
Yn 2026 fe’i gwnaed yn MBE am ei waith elusennol gyda Macmillan Cancer Support. Mae’n Gymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru, y coleg a gynigiodd le iddo unwaith.FfynhonnellDavid Emanuel (fashion designer) ↗Wikipedia (Saesneg)David Emanuel MBE (ganed 17 Tachwedd 1952), cynllunydd ffasiwn o Gymru; ganed a magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr; Cymraeg oedd ei iaith gyntaf; Ysgol Uwchradd Porthcawl, lle rhagorodd mewn cerddoriaeth a chelf; prif fachgen côr ei eglwys, canodd yng Nghôr Ieuenctid y Sir, chwaraeodd y ffidil yng Ngherddorfa Ieuenctid y Sir a dysgodd ei hun i ganu’r soddgrwth; cynigiwyd lle iddo yng Ngholeg Cerdd a Drama Cymru ond dewisodd astudio dylunio yn Ysgol Gelf a Dylunio Caerdydd (1972–75); dylunio ffasiwn yn Ysgol Gelf Harrow, lle cyfarfu ag Elizabeth; astudiodd gydag Elizabeth yn y Coleg Celf Brenhinol (1976–77); gweithiodd ddau dymor yn gynorthwyydd i’r cynllunydd brenhinol Hardy Amies yn Savile Row; lansiodd y tŷ ffasiwn Emanuel gydag Elizabeth yn 1977; yn 1981 cynlluniasant ffrog briodas y Fonesig Diana Spencer, o daffeta sidan ifori a les hynafol, gyda 10,000 o berlau a secwinau a chynffon 25 troedfedd, a welwyd gan dros 700 miliwn o bobl; parhaodd i wisgo Diana; ymhlith ei gleientiaid eraill roedd Shirley Bassey, Joan Collins, Catherine Zeta-Jones, Elizabeth Taylor a Lesley Garrett; agorodd The Emanuel Shop yn Knightsbridge yn 1987; cynlluniodd wisgoedd a setiau i lwyfan a theledu; cynlluniodd wisgoedd Virgin Atlantic (1991) a Britannia Airways (1999); casgliad priodas i Berketex Brides (2008); cyflwynydd a chyfarwyddwr creadigol Say Yes to the Dress: UK ar TLC; yn ail ar I’m a Celebrity… Get Me Out of Here! yn 2013; colofn steil wythnosol yn y Western Mail; siaradwr Cymraeg rhugl sydd wedi cyflwyno darllediadau BBC Two o’r Eisteddfod Genedlaethol; MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 2026 am wasanaeth elusennol, am ei waith gyda Macmillan Cancer Support; Cymrawd Anrhydeddus Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru a Chymdeithas Siartredig y Dylunwyr; Cymrawd Athrofa Prifysgol Cymru, Caerdydd, 2010; gydag Elizabeth ysgrifennodd A Dress for Diana (2006).
Ffynonellau a darllen pellach
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf