Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1921–2001
Digrifwr a thenor o Abertawe yn The Goon Show, a fu hefyd yn serennu fel Mr Bumble yn Oliver! ac yn cyflwyno Highway.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Roedd Syr Harry Secombe o Abertawe yn Goon, yn denor ac yn gyflwynydd teledu. O gôr Eglwys St Thomas i The Goon Show, Oliver! a Highway, gwnaeth i filiynau chwerthin a chanu, a dewisodd yn arwyddair marchog y geiriau ‘Go On’.FfynonellauHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’Harry Secombe ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Syr Harold Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), difyrrwr (canwr a chomedïwr) o Abertawe; magwyd yng nghyffiniau’r dociau, gweithiodd fel clerc yn y gwaith dur a chanai yng nghôr yr eglwys; fel milwr yng Ngogledd Affrica a’r Eidal cafodd gyfle i ddiddanu; wedi’r rhyfel yn Theatr y Windmill, Llundain; darlledwr radio a theledu amlwg iawn ac aelod o griw’r Goon Show drwy’r 1950au; cyfarfu â Myra Joan Atherton yn neuadd ddawns Pier y Mwmbwls yn 1946 a buont yn briod o 1948 hyd ei farwolaeth; pedwar plentyn, Jennifer, Andy, David a Katy; caneuon On With The Motley (1955), If I Ruled The World (1963), This Is My Song (1967); ymhlith ei ddywediadau: ‘My voice is not so much “bel canto” as “can belto”.’
| Ganed | 8 Medi 1921, St Thomas, Abertawe |
|---|---|
| Ysgol | Ysgol Dynevor, Abertawe |
| Rhyfel | Y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal |
| Radio | The Goon Show, 1951 hyd 1960, fel Neddie Seagoon |
| Arwyddgan | If I Ruled the World, o Pickwick (1963) |
| Anrhydeddau | CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981 |
| Bu farw | 11 Ebrill 2001, Guildford |
Ganed Harry Secombe yn St Thomas, Abertawe, ar 8 Medi 1921, y trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol. Fe’i magwyd ger y dociau ac aeth i Ysgol Dynevor o un ar ddeg oed.FfynonellauHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’Harry Secombe ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Syr Harold Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), difyrrwr (canwr a chomedïwr) o Abertawe; magwyd yng nghyffiniau’r dociau, gweithiodd fel clerc yn y gwaith dur a chanai yng nghôr yr eglwys; fel milwr yng Ngogledd Affrica a’r Eidal cafodd gyfle i ddiddanu; wedi’r rhyfel yn Theatr y Windmill, Llundain; darlledwr radio a theledu amlwg iawn ac aelod o griw’r Goon Show drwy’r 1950au; cyfarfu â Myra Joan Atherton yn neuadd ddawns Pier y Mwmbwls yn 1946 a buont yn briod o 1948 hyd ei farwolaeth; pedwar plentyn, Jennifer, Andy, David a Katy; caneuon On With The Motley (1955), If I Ruled The World (1963), This Is My Song (1967); ymhlith ei ddywediadau: ‘My voice is not so much “bel canto” as “can belto”.’
Addolai’r teulu yn Eglwys St Thomas, lle canai Harry yn y côr. O ddeuddeg oed perfformiai sgets o’r enw The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol yr eglwys gyda’i chwaer Carol. Daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad yn yr Eglwys yng Nghymru ac yn awdur.FfynhonnellHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’
Gadawodd yr ysgol yn 1937 i weithio fel clerc, ac yn 1938 ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol. Gwasanaethodd yn is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal. Yng Ngogledd Affrica cyfarfu â Spike Milligan gyntaf, ac yn Sisili ymunodd â pharti cyngerdd a llunio darnau comedi i ddiddanu’r milwyr.FfynonellauHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’Harry Secombe ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Syr Harold Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), difyrrwr (canwr a chomedïwr) o Abertawe; magwyd yng nghyffiniau’r dociau, gweithiodd fel clerc yn y gwaith dur a chanai yng nghôr yr eglwys; fel milwr yng Ngogledd Affrica a’r Eidal cafodd gyfle i ddiddanu; wedi’r rhyfel yn Theatr y Windmill, Llundain; darlledwr radio a theledu amlwg iawn ac aelod o griw’r Goon Show drwy’r 1950au; cyfarfu â Myra Joan Atherton yn neuadd ddawns Pier y Mwmbwls yn 1946 a buont yn briod o 1948 hyd ei farwolaeth; pedwar plentyn, Jennifer, Andy, David a Katy; caneuon On With The Motley (1955), If I Ruled The World (1963), This Is My Song (1967); ymhlith ei ddywediadau: ‘My voice is not so much “bel canto” as “can belto”.’
Darlledodd ar y radio gyntaf ym mis Mai 1944. Wedi’r rhyfel ymunodd â Theatr y Windmill yn Llundain yn 1946 gyda darn yn dangos sut mae gwahanol ddynion yn eillio, a galwodd adolygydd ef yn hiwmorydd gwreiddiol a heintus. Yn 1946 cyfarfu â Myra Atherton yn neuadd ddawns Pier y Mwmbwls; priodasant yn 1948 a chawsant bedwar o blant.FfynonellauHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’Harry Secombe ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Syr Harold Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), difyrrwr (canwr a chomedïwr) o Abertawe; magwyd yng nghyffiniau’r dociau, gweithiodd fel clerc yn y gwaith dur a chanai yng nghôr yr eglwys; fel milwr yng Ngogledd Affrica a’r Eidal cafodd gyfle i ddiddanu; wedi’r rhyfel yn Theatr y Windmill, Llundain; darlledwr radio a theledu amlwg iawn ac aelod o griw’r Goon Show drwy’r 1950au; cyfarfu â Myra Joan Atherton yn neuadd ddawns Pier y Mwmbwls yn 1946 a buont yn briod o 1948 hyd ei farwolaeth; pedwar plentyn, Jennifer, Andy, David a Katy; caneuon On With The Motley (1955), If I Ruled The World (1963), This Is My Song (1967); ymhlith ei ddywediadau: ‘My voice is not so much “bel canto” as “can belto”.’
Daeth ei gyfle mawr cyntaf yn 1951, pan ddewiswyd ef yn gomedïwr preswyl y gyfres radio Gymreig Welsh Rarebit.FfynhonnellHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’
Gyda Spike Milligan, Peter Sellers a Michael Bentine ysgrifennodd sgript gomedi i’r radio. Darlledwyd Those Crazy People gyntaf ar 28 Mai 1951 a daeth yn fuan yn The Goon Show, a fu ar yr awyr hyd 1960. Chwaraeai Harry Neddie Seagoon, yr arwr y troai straeon gwyllt y sioe o’i gwmpas.FfynhonnellHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’
Dan hyfforddiant yr athro Eidalaidd Manlio di Veroli daeth yn denor gwych gyda llawer o albymau poblogaidd. Yn y sioe gerdd Pickwick yn 1963 canodd If I Ruled the World, a ddaeth yn arwyddgan iddo, ac enillodd y sioe enwebiad Tony iddo ar Broadway. Cyrhaeddodd ei recordiad o This Is My Song rif dau yn 1967.FfynonellauHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’Harry Secombe ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: Syr Harold Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), difyrrwr (canwr a chomedïwr) o Abertawe; magwyd yng nghyffiniau’r dociau, gweithiodd fel clerc yn y gwaith dur a chanai yng nghôr yr eglwys; fel milwr yng Ngogledd Affrica a’r Eidal cafodd gyfle i ddiddanu; wedi’r rhyfel yn Theatr y Windmill, Llundain; darlledwr radio a theledu amlwg iawn ac aelod o griw’r Goon Show drwy’r 1950au; cyfarfu â Myra Joan Atherton yn neuadd ddawns Pier y Mwmbwls yn 1946 a buont yn briod o 1948 hyd ei farwolaeth; pedwar plentyn, Jennifer, Andy, David a Katy; caneuon On With The Motley (1955), If I Ruled The World (1963), This Is My Song (1967); ymhlith ei ddywediadau: ‘My voice is not so much “bel canto” as “can belto”.’
Chwaraeodd Mr Bumble yn y ffilm Oliver! yn 1968, ac ar Ddydd Nadolig y flwyddyn honno dechreuodd The Harry Secombe Show ar BBC1, gan redeg hyd 1973.FfynhonnellHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’
Nid ‘bel canto’ yw fy llais gymaint â ‘can belto’.
Harry Secombe
Yn ei flynyddoedd olaf enillodd gynulleidfaoedd newydd fel cyflwynydd rhaglenni crefyddol, Songs of Praise ar y BBC a Stars on Sunday a Highway ar ITV. Pan aeth i Ynysoedd y Falklands yn 1982 i ddiddanu’r milwyr, dyrchafodd ei hen gatrawd ef yn sarjant, dri deg saith mlynedd wedi iddo adael y fyddin.FfynhonnellHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’
Gwnaed ef yn CBE yn 1963 a’i urddo’n farchog yn 1981. Ar gyfer ei arfbais dewisodd yr arwyddair ‘GO ON’, winc at y Goons.FfynhonnellHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’
Bu farw Syr Harry Secombe yn Guildford ar 11 Ebrill 2001. Cynhaliwyd gwasanaeth i ddathlu ei fywyd yn Abaty Westminster y mis Hydref hwnnw, a dywed y geiriau ar ei garreg fedd yn syml: ‘To know him was to love him.’FfynhonnellHarry Secombe ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Harry Donald Secombe (8 Medi 1921 – 11 Ebrill 2001), actor, comedïwr, canwr a chyflwynydd teledu o Gymro; aelod o The Goon Show (1951–1960), yn chwarae Neddie Seagoon; tenor medrus mewn sioeau cerdd a ffilmiau, yn enwedig Mr Bumble yn Oliver! (1968); yn ei flynyddoedd olaf cyflwynydd rhaglenni teledu o emynau a chaneuon crefyddol; ganed yn St Thomas, Abertawe, trydydd o bedwar plentyn Nellie Jane Gladys Davies, rheolwraig siop, a Frederick Ernest Secombe, gwerthwr teithiol; Ysgol Dynevor o 11 oed; yng nghôr Eglwys St Thomas, yn perfformio The Welsh Courtship mewn cyfarfodydd cymdeithasol o 12 oed; daeth ei frawd hŷn Fred yn offeiriad ac awdur; clerc cyflogau yn siop Baldwin’s o 1937; ymunodd â’r Fyddin Diriogaethol yn 1938; is-fombardier yn y Magnelwyr Brenhinol yng Ngogledd Affrica, Sisili a’r Eidal, lle cyfarfu â Spike Milligan gyntaf a datblygu darnau comedi i ddiddanu’r milwyr; dyrchafwyd yn sarjant gan ei hen gatrawd pan ddiddanodd y milwyr yn y Falklands yn 1982; darllediad radio cyntaf Mai 1944; Theatr y Windmill 1946, gyda’i ddarn eillio; comedïwr preswyl y gyfres Gymreig Welsh Rarebit 1951; gyda Milligan, Sellers a Bentine ysgrifennodd Those Crazy People, a ddarlledwyd gyntaf 28 Mai 1951, a ddaeth yn The Goon Show; dan hyfforddiant Manlio di Veroli daeth yn denor gyda llawer o albymau poblogaidd; Davy (1958); Perfformiad Amrywiaethol Brenhinol 1962; Pickwick (1963) a’i chân If I Ruled the World, ei arwyddgan; enwebiad Tony ar Broadway; cyrhaeddodd This Is My Song rif 2 yn 1967; The Harry Secombe Show ar BBC1 o Ddydd Nadolig 1968; cyflwynydd Songs of Praise, Stars on Sunday a Highway; CBE 1963; urddwyd yn farchog 1981, gan ddewis yr arwyddair GO ON; bu farw 11 Ebrill 2001 yn Guildford; gwasanaeth coffa yn Abaty Westminster ar 26 Hydref 2001; ar ei garreg fedd: ‘To know him was to love him.’
Ffynonellau a darllen pellach
Oxford Dictionary of National Biography (Saesneg) ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg) ↗Wicipedia ↗
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf