Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

1961–2026

Phil Campbell

Gitarydd o Bontypridd a chwaraeodd gyda Motörhead am dros ddeng mlynedd ar hugain, ac sydd bellach yn arwain ei fand ei hun gyda’i dri mab.

Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 3 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
1961–2026 (wedi’i gofnodi) Gitarydd Motörhead Cymru’r Ugeinfed Ganrif Cerddoriaeth
Phil Campbell ar lwyfan gyda Motörhead, 2015
Phil Campbell ar lwyfan gyda Motörhead, 2015 · Llun: Wikimedia Commons · Stefan Brending (2eight), CC BY-SA 3.0

Phil Campbell o Bontypridd oedd prif gitarydd Motörhead am fwy na deng mlynedd ar hugain, o 1984 hyd ddiwedd y band yn 2015, gan chwarae ar bymtheg o’u halbymau. Mewn pôl yn 2004 fe’i pleidleisiwyd yn ugeinfed Cymro mwyaf erioed.

Ganed7 Mai 1961, Pontypridd
Bu farw13 Mawrth 2026; rhoddwyd i orffwys yng Nghymru
BandMotörhead, 1984–2015
Albwm unigolOld Lions Still Roar (2019)

Pontypridd#

Ganed Philip Anthony Campbell ym Mhontypridd a chododd y gitâr yn ddeg oed, wedi’i ysbrydoli gan Jimi Hendrix, Tony Iommi a Jimmy Page. Yn ddeuddeg cyfarfu â Lemmy o Motörhead wedi cyngerdd Hawkwind a gofyn iddo am ei lofnod.

Erbyn pedair ar ddeg roedd yn chwarae am dâl mewn band cabaret, ac yna gyda band roc tafarn o amgylch De Cymru. Yn 1979 sefydlodd ei fand metel trwm ei hun, Persian Risk.

Motörhead#

Ym mis Chwefror 1984 roedd ar Motörhead angen gitarydd newydd. Bwriadai Lemmy gymryd un yn unig, ond pan glywodd Phil Campbell a Würzel yn chwarae gyda’i gilydd cyflogodd y ddau. Yr un mis chwaraeodd y band ar y gomedi deledu The Young Ones.

Am yr un mlynedd ar ddeg ar hugain nesaf teithiodd y byd gyda Motörhead a chwarae ar bymtheg o’u halbymau a phedair record fyw, gan aros gyda’r band nes iddo ddod i ben ar farwolaeth Lemmy yn 2015.

Band teulu#

Wedi hynny ffurfiodd fand newydd gyda’i dri mab, Todd, Dane a Tyla, a chwaraeodd ochr yn ochr â Guns N’ Roses, Hawkwind a Saxon a gwneud pedair albwm. Daeth ei albwm unigol cyntaf ei hun, Old Lions Still Roar, allan yn 2019 gydag Alice Cooper a Rob Halford ymhlith ei chantorion.

Gwnaeth ei gartref ym Mhontypridd gyda’i wraig Gaynor a’u teulu, ac fe’i rhoddwyd i orffwys yng Nghymru ym mis Mai 2026.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Hefyd yn yr oes hon

1861–1947

Syr John Edward Lloyd

Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)

Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.

Syr John Edward Lloyd
1862–1952

Billy Hughes

Prif Weinidog Cymraeg Awstralia (wedi’i gofnodi)

Fe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.

Billy Hughes
1863–1945

David Lloyd George

Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)

Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.

David Lloyd George
1864–1929

Syr John Morris-Jones

A osododd reolau’r Gymraeg a’r gynghanedd (wedi’i gofnodi)

Athro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.

Syr John Morris-Jones

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf