Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1901–1978
Mab y groser o Flaenclydach yn y Rhondda a fu’n byw ar ei ysgrifbin yn unig ac a ddaeth yn un o awduron straeon byrion gorau Prydain.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gadawodd Rhys Davies, mab y groser o’r Rhondda, yr ysgol yn bedair ar ddeg, dysgodd ei hun lyfrau mawr Ewrop, a bu fyw ar hyd ei oes ar ei ysgrifbin. Cariodd ei nofelau a’i straeon byrion gymoedd a ffermydd Cymru at ddarllenwyr ledled Prydain ac America, ac mae ei enw’n fyw yng nghystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies i awduron o Gymru.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
| Ganed | 9 Tachwedd 1901, Blaenclydach, y Rhondda |
|---|---|
| Enw adeg ei eni | Rees Vivian Davies |
| Llyfrau cyntaf | Nofel a chyfrol o straeon, 1927 |
| Cyfaill | D. H. Lawrence, 1928 hyd 1929 |
| Gwobr | Gwobr Edgar Allan Poe am The Chosen One |
| Anrhydeddau | OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 |
| Bu farw | 21 Awst 1978, Llundain |
Ganed Rhys Davies yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 ym Mlaenclydach, yng Nghwm Clydach, cwm ochr i’r Rhondda. Groser o Donypandy oedd ei dad, Thomas Rees Davies, ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam, Sarah Ann Lewis. Daeth ei frawd iau Lewis Davies yn llyfrgellydd ac yn gymwynaswr hael.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Aeth i Ysgol Sir y Porth o 1913, ond yn bedair ar ddeg gadawodd i weithio yn siop ei rieni. Nid aeth erioed i goleg. Yn hytrach dysgodd ei hun, gan ddarllen clasuron llenyddiaeth Saesneg ac Ewrop.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Wedi cyfnod gyda masnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd, aeth i Lundain yn 1918, yn benderfynol o fod yn awdur, ac awdur yn unig fu ef erioed.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Yn 1927 cyhoeddwyd ei nofel gyntaf, The Withered Root, a’i gyfrol gyntaf o straeon byrion. Yn ôl i Gymru yr âi bron popeth a ysgrifennodd, i’r cymoedd glo ac i gefn gwlad.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Yn 1928 a 1929 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice, a gwahoddodd D. H. Lawrence a’i wraig Frieda ef i aros gyda hwy yn Bandol. Cariodd lawysgrif cerddi Lawrence, Pansies, yn ôl i Brydain drosto.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Daeth llyfr ar ôl llyfr: Honey and Bread yn 1935, A Time to Laugh yn 1937, Jubilee Blues yn 1938, The Black Venus yn 1944 a The Painted King yn 1954. Cyhoeddwyd ei gasgliad o straeon The Trip to London yn 1946.FfynhonnellRhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Ysgrifennodd am ei wlad hefyd, yn My Wales yn 1937 a The Story of Wales yn 1943. Teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain yn 1954 a 1955.FfynhonnellDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.
Enillodd ei stori The Chosen One, a argraffwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe fel stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Yn 1968 gwnaed ef yn OBE am ei wasanaeth i lenyddiaeth, ac yn 1971 rhoddodd Cyngor Celfyddydau Cymru ei wobr iddo am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru. Yn 1969 adroddodd ei hanes ei hun yn Print of a Hare’s Foot.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Bu farw Rhys Davies yn Llundain ar 21 Awst 1978. Y flwyddyn wedyn casglodd The Best of Rhys Davies ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Wedi ei farw sefydlodd y beirniad Meic Stephens Ymddiriedolaeth Rhys Davies i annog Cymry sy’n ysgrifennu yn Saesneg, ac mae’r ymddiriedolaeth yn cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies yn ei enw.FfynonellauDavies, Rhys, 1901–1978 ↗Archifau a Llawysgrifau, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (Saesneg)Rhys Davies (1901–1978), nofelydd ac awdur straeon byrion, ganed yn Rees Vivian Davies ar 9 Tachwedd 1901 yng Nghwm Clydach, y Rhondda; groser o Donypandy oedd ei dad Thomas Rees Davies ac athrawes o Ynys-y-bwl oedd ei fam Sarah Ann Lewis; yn Ysgol Sir y Porth 1913–1916; heb addysg coleg, dysgodd ei hun glasuron Saesneg ac Ewropeaidd; gweithiodd i fasnachwr tatws ac ŷd yng Nghaerdydd cyn symud i Lundain yn 1918 a dod yn awdur amser llawn; cyhoeddwyd ei gasgliad cyntaf o straeon a’i nofel gyntaf yn 1927; yng nghefn gwlad neu Gymru ddiwydiannol y gosodwyd y rhan fwyaf o’i ffuglen; ymhlith ei lyfrau ffeithiol mae My Wales (1937), The Story of Wales (1943) a’i hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); teithiodd ei ddrama No Escape, gyda’r Fonesig Flora Robson, theatrau Prydain 1954–55; yn 1928–29 treuliodd fisoedd ym Mharis a Nice a chafodd wahoddiad i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Bandol; sifiliad yn y Swyddfa Ryfel 1939–41; enillodd ei stori ‘The Chosen One’ Wobr Edgar Allan Poe am stori fer orau’r flwyddyn honno yn yr Unol Daleithiau; OBE 1968 am ei gyfraniad i lenyddiaeth; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971 am ei gyfraniad i lenyddiaeth Cymru; bu farw 21 Awst 1978 yn Ysbyty St Pancras, Camden; casglodd The Best of Rhys Davies (1979) ddeuddeg stori a ddewisodd ef ei hun; sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies wedi ei farw i hybu ysgrifennu Saesneg gan Gymry, ac mae’n cynnal cystadleuaeth straeon byrion Rhys Davies.Rhys Davies (writer) ↗Wikipedia (Saesneg)Rhys Davies (9 Tachwedd 1901 – 21 Awst 1978), nofelydd ac awdur straeon byrion o Gymro, ganed ym Mlaenclydach, cwm ochr i’r Rhondda; groser oedd ei dad ac athrawes ysgol ei fam; ei frawd iau oedd y llyfrgellydd a’r cymwynaswr Lewis Davies; aeth i Ysgol Sir y Porth ond gadawodd yn bedair ar ddeg i weithio yn siop ei rieni; gweithiodd am gyfnod i fasnachwr ŷd yng Nghaerdydd, yna symud i Lundain; ymhlith ei nofelau mae The Withered Root (1927), Honey and Bread (1935), A Time to Laugh (1937), Jubilee Blues (1938), The Black Venus (1944) a The Painted King (1954); casgliad o straeon The Trip to London (1946); gwahoddwyd i aros gyda D. H. a Frieda Lawrence yn Ffrainc yn 1928–29, a chariodd lawysgrif Pansies Lawrence i Brydain; enillodd ei stori ‘The Chosen One’, a gyhoeddwyd gyntaf yn The New Yorker, Wobr Edgar Allan Poe; OBE 1968; Gwobr Cyngor Celfyddydau Cymru 1971; hunangofiant Print of a Hare’s Foot (1969); sefydlwyd Ymddiriedolaeth Rhys Davies gan y beirniad Meic Stephens i hybu ffuglen fer Saesneg gan awduron o Gymru, ac mae’n noddi Cystadleuaeth Straeon Byrion Rhys Davies.
Ffynonellau a darllen pellach
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf