
Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Y gwrthryfel 1400–1415; copïwyd yn y 1500au
Annales Oweni Glyndwr
Cronicl Lladin byr o wrthryfel Owain, flwyddyn wrth flwyddyn, o’r ymosodiad cyntaf ar Ruthun hyd y geiriau olaf am y tywysog: bod y brudwyr yn dweud na fu farw.
Llun: Argraff o Sêl Fawr Owain Glyndŵr yn ei ddangos ar ei orsedd, yn Amgueddfa Henffordd · Hogyncymru, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
| Yn trafod | gwrthryfel Owain Glyndŵr, 1400 hyd tua 1415 |
|---|---|
| Cadwyd | yn Llawysgrif Peniarth 135, yn llaw y bardd Gruffudd Hiraethog, yn yr unfed ganrif ar bymtheg |
| Iaith | Lladin |
Cronicl byr o’r rhyfel dros ryddid Cymru, wedi’i osod flwyddyn wrth flwyddyn, yw Annales Oweni Glyndwr. Fe’i copïwyd yn yr unfed ganrif ar bymtheg gan Gruffudd Hiraethog, un o feirdd ac herodron mawr ei oes, i lawysgrif sydd heddiw yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru.FfynhonnellOwain Glyndŵr ↗Wikipedia (Saesneg)Y tywysog, ei wrthryfel a’r hyn a ysgrifennwyd amdano.
Y gwrthryfel, flwyddyn wrth flwyddyn
Mae’n dechrau â’r diwrnod ym mis Medi 1400 pan gododd Owain a’i wŷr a dod i Ruthun, ac yn dilyn y rhyfel drwy ei flynyddoedd mawr: y fuddugoliaeth ym Mryn Glas, cipio Harlech ac Aberystwyth, seneddau’r tywysog, a blynyddoedd hir yr ymladd yn y bryniau.FfynhonnellOwain Glyndŵr ↗Wikipedia (Saesneg)Y tywysog, ei wrthryfel a’r hyn a ysgrifennwyd amdano.
Y geiriau olaf
Ei ddiweddglo yw’r peth enwocaf ynddo. Dywed i Owain fynd i guddio yn 1415, a bod llawer iawn yn dweud iddo farw; ond mae’r brudwyr, y vates, yn dweud na fu. Chwe chan mlynedd yn ddiweddarach, nid oes neb yn gwybod ble mae’r tywysog yn gorwedd, ac mae’r hen eiriau’n dal yn wir.FfynhonnellOwain Glyndŵr ↗Wikipedia (Saesneg)Y tywysog, ei wrthryfel a’r hyn a ysgrifennwyd amdano.
Owain Glyndŵr → Gwrthryfel Glyndŵr → Llythyr Pennal → Yr hen destunau Cymraeg →
Pobl y testun
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (1)
- Cerflun efydd Owain Glyndŵr ar gefn ei geffyl yn y sgwâr yng Nghorwen — Michael Garlick · CC BY-SA 2.0
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan
