

Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Ysgrifennwyd tua 1130
Breint Teilo
Hawliau eglwys Teilo yn Llandaf, wedi’u hysgrifennu yn Gymraeg wrth ochr y Lladin yn Llyfr Llandaf: un o’r darnau hynaf o ryddiaith Gymraeg.
Llun: Rhwymiad Llyfr Llandaf · Medieval craftsman; National Library of Wales, CC0 · Wikimedia Commons
| Ysgrifennwyd | tua 1130, yn Llyfr Llandaf |
|---|---|
| Iaith | Cymraeg, gyda fersiwn Lladin wrth ei hochr |
| Cadwyd | yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru |
Gwnaed Llyfr Llandaf tua 1125–1130 yn eglwys gadeiriol Llandaf. Mae’n cynnwys bucheddau saint yr eglwys, Dyfrig, Teilo ac Euddogwy, a 149 o siarteri sy’n cofnodi rhoddion o dir i’r eglwys o ddiwedd y chweched ganrif hyd yr unfed ar ddeg. Ymhlith ei dudalennau mae Breint Teilo, wedi’i ysgrifennu yn Gymraeg, gyda fersiwn Lladin gyferbyn.FfynhonnellBook of Llandaff ↗Wikipedia (Saesneg)Llyfr Llandaf, ei siarteri, bucheddau ei saint a Chymraeg Braint Teilo.
Hawliau eglwys Teilo
Mae Breint Teilo yn gosod rhyddid eglwys Teilo yn Llandaf: bod ei thir a’i phobl yn rhydd rhag gofynion unrhyw frenin, bod ganddi ei llys ei hun a’r hawl i roi nawdd, a bod rhaid i bwy bynnag a wnêl gam â hi wneud iawn i’r eglwys. Llais eglwys Gymreig a safai wrth ochr y brenhinoedd, nid oddi tanynt, ydyw.FfynhonnellBook of Llandaff ↗Wikipedia (Saesneg)Llyfr Llandaf, ei siarteri, bucheddau ei saint a Chymraeg Braint Teilo.
Peth o’r rhyddiaith Gymraeg hynaf
Er iddo gael ei ysgrifennu’n gynnar yn y ddeuddegfed ganrif, mae ei orgraff yn dangos bod y Gymraeg yn hŷn, ac mae Breint Teilo yn un o’r testunau pwysicaf i astudio rhyddiaith Gymraeg gynnar, gan sefyll rhwng Hen Gymraeg cofnod Surexit a Chymraeg y Mabinogion.FfynhonnellBook of Llandaff ↗Wikipedia (Saesneg)Llyfr Llandaf, ei siarteri, bucheddau ei saint a Chymraeg Braint Teilo.
Llyfr Llandaf → Efengylau Llandeilo → Bonedd y Saint → Yr hen destunau Cymraeg →
Pobl y testun
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (1)
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan
