
Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Fe’i lluniwyd tua 1137
Marwysgafn Meilyr Brydydd
Y farwysgafn hynaf yn Gymraeg: mae Meilyr yn gofyn am faddeuant ac am fedd ymhlith seintiau Ynys Enlli, i ddisgwyl yno am yr atgyfodiad.
Llun: Cilfach greigiog ar Ynys Enlli, a’r goleudy yn y pellter · Robert Powell, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
| Bardd | Meilyr Brydydd, ar ei wely angau |
|---|---|
| Math | marwysgafn, cerdd a luniai bardd wrth wynebu angau |
| Dymuniad | cael ei gladdu ar Ynys Enlli |
Cerdd a lunia bardd pan ŵyr fod angau’n agos yw marwysgafn. Un Meilyr Brydydd yw’r hynaf a ddaeth i lawr atom. Ynddi mae’r bardd yn cyffesu ei bechodau i Dduw ac yn gofyn am faddeuant a lle ym Mharadwys.FfynhonnellMeilyr Brydydd ↗Wicipedia CymraegY cyntaf o Feirdd y Tywysogion, ei deulu a’i dair cerdd.
Brenin y brenhinoedd
Mae’r gerdd yn agor yn Lladin, Rex regum, Brenin y brenhinoedd, ac yna’n troi i’r Gymraeg. Mae Meilyr yn galw ei hun yn bererin at Bedr, porthor y nef, ac yn cofio’r aur a’r brethyn main a enillodd gan frenhinoedd am ei gerddi. Mae ei dafod yn dlawd bellach, meddai, ac nid yw’n gofyn ond am fod yn barod pan gyfyd y meirw.FfynhonnellMarwysgafn ↗WicidestunTestun Cymraeg Canol cyfan marwysgafn Meilyr.
Ynys y saint
Ar y diwedd mae’r bardd yn gofyn i Grist ei gadw rhag tân uffern, ac yn gofyn i’r Duw a’i creodd adael iddo orffwys ymhlith beddau’r saint ar Ynys Enlli. Ynys Enlli oedd yr ynys sanctaidd ym mhen draw Llŷn, lle dywedid bod ugain mil o saint wedi’u claddu.FfynonellauMeilyr Brydydd ↗Wicipedia CymraegY cyntaf o Feirdd y Tywysogion, ei deulu a’i dair cerdd.Marwysgafn ↗WicidestunTestun Cymraeg Canol cyfan marwysgafn Meilyr.
Ynys Fair firain
Ymhlith gwerin Enlli
Lluniodd Beirdd y Tywysogion lawer o farwysgafnau ar ôl Meilyr. Lluniodd Cynddelw Brydydd Mawr a Bleddyn Fardd un yr un, ond un Meilyr, gyda’i darlun o’r ynys yn y môr, yw’r un a gofir orau.FfynonellauCynddelw Brydydd Mawr ↗Wicipedia CymraegBardd mwyaf y ddeuddegfed ganrif, ei diroedd a’i holl gerddi.Bleddyn Fardd ↗Wicipedia CymraegUn o’r olaf o Feirdd y Tywysogion a’i farwnadau.
Marwnad Gruffudd ap Cynan → Meilyr Brydydd → Llawysgrif Hendregadredd → Yr hen destunau Cymraeg →
Pobl y testun
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (1)
- Tudalen o Lawysgrif Hendregadredd — Medieval scribe; National Library of Wales · Parth cyhoeddus
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan
