Hanes Cymru / Llinell amser / Oes y Brenhinoedd

989 OC

Maredudd yn rhyddhau ei bobl

Wedi i Lychlynwyr gludo dwy fil o bobl o Fôn, mae Maredudd ab Owain yn talu ceiniog y pen i ryddhau ei bobl.

Llun: Ceiniog arian Edward Ferthyr, brenin y Saeson 975–978: darn arian o ddyddiau Maredudd. · Sussex Archaeological Society, Portable Antiquities Scheme, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

989 OCOes y BrenhinoeddAr y llinell amser (wedi’i gofnodi)
Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ymosododd Gwrthrych fab Harald a’i ‘lu du’ ar Fôn a chludo dwy fil o bobl ymaith. Talodd Maredudd ab Owain geiniog arian y pen i’r Llychlynwyr i ryddhau ei bobl.

PrydY cyrch tua 987; y pridwerth tua 989
YsbeiliwrGwrthrych fab Harald
PrisCeiniog arian am bob person

Y cyrch ar Fôn#

Mae Brut y Tywysogion yn adrodd sut yr anrheithiodd Gwrthrych Fôn gyda’r llu du, ac aeth Maredudd â gweddill y bobl gydag ef i Geredigion a Dyfed. Dywed awduron diweddarach i fil gael eu lladd a dwy fil eu cymryd yn gaethion.

Cadwyn caethwas o oes y Llychlynwyr, a gafwyd yn Breest yn yr Almaen.
Cadwyn caethwas o oes y Llychlynwyr, a gafwyd yn Breest yn yr Almaen. · Llun: Wolfgang Sauber, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ceiniog y pen#

Y Brut: talodd Maredudd fab Owain i’r Paganiaid duon deyrnged o geiniog am bob person. Pridwerth ydoedd, ceiniog arian y pen am ei bobl ei hun.

Y bobl

d. 999

Maredudd ab Owain

Brenin y rhan fwyaf o Gymru (wedi’i gofnodi)

Ŵyr Hywel Dda a reolodd Ddeheubarth a Gwynedd, brenin Cymreig mwyaf grymus ei ddydd. Safodd gyda’i bobl drwy flynyddoedd o ymosodiadau’r Llychlynwyr.

Maredudd ab Owain

Cyn ac wedyn

  1. Morgan Hen (wedi’i gofnodi)

    Mae Morgan Hen, a unodd Glywysing a Gwent yn un deyrnas, yn marw ar ôl teyrnasiad hir. Yn ôl traddodiad, ar ei ôl ef yr enwyd Morgannwg.

    Morgan Hen
  2. Maredudd ab Owain (wedi’i gofnodi)

    Mae Maredudd, ŵyr Hywel, yn cipio Gwynedd ac yn ei huno â Deheubarth. Fe’i cofir fel brenin enwocaf y Brythoniaid yn ei ddydd.

    Maredudd ab Owain
  3. Llywelyn ap Seisyll yn ennill yn Abergwili (wedi’i gofnodi)

    Mae Llywelyn ap Seisyll, brenin Gwynedd a Deheubarth, yn trechu hawliwr yn Abergwili. Dywed y croniclau fod y wlad yn gyfoethog ac mewn heddwch yn ei ddydd.

    Llywelyn ap Seisyll yn ennill yn Abergwili
  4. Buddugoliaeth Rhyd-y-groes (wedi’i gofnodi)

    Yn ei flwyddyn gyntaf yn frenin Gwynedd, mae Gruffudd ap Llywelyn yn chwalu’r Mersiaid yn Rhyd-y-groes ar afon Hafren.

    Buddugoliaeth Rhyd-y-groes

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf