Hanes Cymru / Llinell amser / Oes y Brenhinoedd

1022

Llywelyn ap Seisyll yn ennill yn Abergwili

Mae Llywelyn ap Seisyll, brenin Gwynedd a Deheubarth, yn trechu hawliwr yn Abergwili. Dywed y croniclau fod y wlad yn gyfoethog ac mewn heddwch yn ei ddydd.

Llun: Abergwili heddiw, lle mae’r Gwili’n cwrdd â’r Tywi. · Alan Harris, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Trechodd Llywelyn ap Seisyll, brenin Gwynedd a Phowys a Deheubarth bellach, Rhain, hawliwr a honnai ei fod yn fab i’r brenin Maredudd, mewn brwydr yn Abergwili.

Pryd1022
BleAbergwili, yn nyffryn Tywi
GwraigAngharad, merch Maredudd ab Owain

Yr hawliwr#

Dywed y Brut i ryw Ysgotyn honni’n gelwyddog ei fod yn fab i’r brenin Maredudd, ac i’r frwydr honno fod yn Aber Gwili. Lladdwyd Rhain, a Deheubarth oedd eiddo Llywelyn.

Llywelyn ap Seisyll fel y dychmygwyd ef yn yr Historie of Cambria, 1584.
Llywelyn ap Seisyll fel y dychmygwyd ef yn yr Historie of Cambria, 1584. · Llun: David Powel and Humphrey Llwyd, Public domain, Wikimedia Commons

‘Na thlawd nac anghenus’#

Geilw’r Brut Lywelyn yn bennaf a chlotaf frenin yr holl Frythoniaid, a’i deyrnas yn ymestyn o’r naill fôr i’r llall, ac mae’n cofio ei deyrnasiad fel oes aur: nid oedd na thlawd nac anghenus yn ei holl diroedd, na threflan wag.

Ei fab#

Bu farw Llywelyn yn 1023. Ei fab oedd Gruffudd ap Llywelyn, a fyddai’n rheoli Cymru gyfan.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Y bobl

d. 1023

Llywelyn ap Seisyll

Brenin oes aur (wedi’i gofnodi)

Brenin Gwynedd a Deheubarth, a thad Gruffudd ap Llywelyn. Dywed cronicl Cymru fod y wlad yn gyfoethog o fôr i fôr yn ei ddyddiau ef.

Llywelyn ap Seisyll

Cyn ac wedyn

  1. Maredudd ab Owain (wedi’i gofnodi)

    Mae Maredudd, ŵyr Hywel, yn cipio Gwynedd ac yn ei huno â Deheubarth. Fe’i cofir fel brenin enwocaf y Brythoniaid yn ei ddydd.

    Maredudd ab Owain
  2. Maredudd yn rhyddhau ei bobl (wedi’i gofnodi)

    Wedi i Lychlynwyr gludo dwy fil o bobl o Fôn, mae Maredudd ab Owain yn talu ceiniog y pen i ryddhau ei bobl.

    Maredudd yn rhyddhau ei bobl
  3. Buddugoliaeth Rhyd-y-groes (wedi’i gofnodi)

    Yn ei flwyddyn gyntaf yn frenin Gwynedd, mae Gruffudd ap Llywelyn yn chwalu’r Mersiaid yn Rhyd-y-groes ar afon Hafren.

    Buddugoliaeth Rhyd-y-groes
  4. Buddugoliaeth Llanllieni (wedi’i gofnodi)

    Mae Gruffudd ap Llywelyn yn trechu byddin o Saeson a Normaniaid ger Llanllieni.

    Buddugoliaeth Llanllieni

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf