Hanes Cymru / Llinell amser / Oes y Brenhinoedd

c. 881 OC

Dial Rhodri

Mae Anarawd fab Rhodri yn trechu’r Mersiaid yn aber afon Conwy. Mae’r croniclau’n ei alw’n ‘ddial Duw am Rodri’.

Llun: Aber afon Conwy o Ddeganwy, lle mae’r afon yn cwrdd â’r môr. · mattbuck, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar afon Conwy, enillodd Anarawd fab Rhodri fuddugoliaeth fawr dros y Mersiaid y lladdodd eu brenin ei dad. Mae’r croniclau’n ei galw’n ddial Duw am Rodri.

Pryd881; mae’r Blwyddnodau’n rhoi 880
BleAfon Conwy
Yn erbynÆthelred, arglwydd y Mersiaid

‘Dial Rhodri drwy law Duw’#

Blwyddnodau Cymru: gwaith Conwy, dial Rhodri drwy law Duw. Dywed Brut y Tywysogion i waith Conwy fod er mwyn i Dduw ddial Rhodri. Yn Gymraeg cofir y frwydr fel Dial Rhodri.

Anarawd ap Rhodri fel y dychmygwyd ef yn yr Historie of Cambria, 1584.
Anarawd ap Rhodri fel y dychmygwyd ef yn yr Historie of Cambria, 1584. · Llun: David Powel, CC0, Wikimedia Commons

Wedi’r frwydr#

Gwnaeth Anarawd gynghrair â Llychlynwyr Efrog, ac yn 893 cymerodd ef a’i frodyr Alffred o Wessex yn arglwydd: dywed Asser i Alffred ei dderbyn yn fab bedydd esgob. Rheolodd Wynedd hyd 916, ac mae’r Blwyddnodau’n ei alw’n frenin y Brythoniaid.

Lle digwyddodd

Brwydrau a dogfennau’r cyfnod

Cyn ac wedyn

  1. Rhodri yn ennill Seisyllwg (wedi’i gofnodi)

    Drwy ei briodas ag Angharad, mae Rhodri Mawr yn ennill Seisyllwg yn y de-orllewin. Mae bellach yn rheoli’r rhan fwyaf o Gymru.

    Rhodri yn ennill Seisyllwg
  2. Cwymp Rhodri Mawr (wedi’i gofnodi)

    Mae Rhodri Mawr yn marw yn ymladd y Mersiaid. Mae ei feibion yn rhannu ei deyrnasoedd, ac mae ei ddisgynyddion yn rheoli yng Nghymru am bedwar can mlynedd.

    Cwymp Rhodri Mawr
  3. Asser yn ysgrifennu buchedd Alffred (wedi’i gofnodi)

    Mae Asser, ysgolhaig o Dyddewi, yn ysgrifennu buchedd Alffred Fawr, yr ymunodd â’i lys. Dyma’r cofiant cyntaf i frenin o Sais.

    Asser yn ysgrifennu buchedd Alffred
  4. Gyrru’r Llychlynwyr o Fôn (wedi’i gofnodi)

    Mae llynges Lychlynnaidd dan arweiniad Ingimundr yn glanio ar Ynys Môn. Mae’r Cymry yn eu gyrru i ffwrdd, ac maent yn hwylio ymlaen i ymsefydlu ger Caer.

    Gyrru’r Llychlynwyr o Fôn

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf