Hanes Cymru / Llinell amser / Oes y Brenhinoedd

c. 872 OC

Rhodri yn ennill Seisyllwg

Drwy ei briodas ag Angharad, mae Rhodri Mawr yn ennill Seisyllwg yn y de-orllewin. Mae bellach yn rheoli’r rhan fwyaf o Gymru.

Llun: Aber afon Teifi, hen ffin Ceredigion. · Mertbiol, CC0 · Wikimedia Commons

c. 872 OCOes y BrenhinoeddAr y llinell amser (wedi’i gofnodi)
Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Yn 872 boddodd Gwgon, olaf hen frenhinoedd Ceredigion, heb adael etifedd. Gosododd Rhodri Mawr, a oedd yn briod ag Angharad chwaer Gwgon, eu mab Cadell ar orsedd Seisyllwg, ac roedd tŷ Rhodri bellach yn dal y rhan fwyaf o Gymru.

Pryd872
SeisyllwgCeredigion ynghyd ag Ystrad Tywi
DrwyAngharad gwraig Rhodri, chwaer Gwgon

‘Boddwyd Gwgon’#

Mae Blwyddnodau Cymru yn rhoi’r geiriau moel: boddwyd Gwgon brenin Ceredigion.

Tir Seisyll#

Ceredigion ynghyd ag Ystrad Tywi, dyffryn Tywi, oedd Seisyllwg, a chredir iddi gael ei henw gan hen frenin, Seisyll ap Clydog.

Teyrnas Ceredigion yng Nghymru’r Oesoedd Canol.
Teyrnas Ceredigion yng Nghymru’r Oesoedd Canol. · Llun: Self-described Sophist, CC0, Wikimedia Commons

Y ffordd i Ddeheubarth#

Rheolodd Cadell yn gyntaf dan ei dad ac yna dan ei frawd Anarawd. Yn ddiweddarach unodd Hywel Dda, mab Cadell, Seisyllwg a Dyfed a gwneud teyrnas Deheubarth.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Y bobl

d. 878

Rhodri Mawr

Brenin Gwynedd (wedi’i gofnodi)

Brenin Gwynedd a ddaeth â Phowys a Seisyllwg dan ei reolaeth a gwrthsefyll y Llychlynwyr.

Rhodri Mawr

Cyn ac wedyn

  1. Rhodri yn ennill Powys (wedi’i gofnodi)

    Mae Cyngen o Bowys yn marw ar bererindod yn Rhufain, ac mae Powys yn mynd i’w nai Rhodri, gan ei huno â Gwynedd.

    Rhodri yn ennill Powys
  2. Rhodri Mawr yn trechu’r Llychlynwyr (wedi’i gofnodi)

    Mae Rhodri Mawr yn lladd yr arweinydd Danaidd Horm ar Ynys Môn ac yn rheoli rhan helaeth o Gymru.

    Rhodri Mawr yn trechu’r Llychlynwyr
  3. Cwymp Rhodri Mawr (wedi’i gofnodi)

    Mae Rhodri Mawr yn marw yn ymladd y Mersiaid. Mae ei feibion yn rhannu ei deyrnasoedd, ac mae ei ddisgynyddion yn rheoli yng Nghymru am bedwar can mlynedd.

    Cwymp Rhodri Mawr
  4. Dial Rhodri (wedi’i gofnodi)

    Mae Anarawd fab Rhodri yn trechu’r Mersiaid yn aber afon Conwy. Mae’r croniclau’n ei alw’n ‘ddial Duw am Rodri’.

    Dial Rhodri

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf