Tua 1125 casglodd clerc yn Llandaf fucheddau seintiau ei eglwys a’i hen roddion tir i un llyfr mawr. Mae ynddo rai o’r enwau lleoedd Cymraeg a’r ysgrifennu Cymraeg cynharaf.FfynonellauBook of Llandaff ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i grynhoi tua 1125 gan swyddog anhysbys yn Eglwys Gadeiriol Llandaf, i gynorthwyo’r Esgob Urban yn ei ddadleuon am ffiniau â Thyddewi a Henffordd; Lladin yn bennaf gyda llawer o enwau Hen Gymraeg a Chymraeg Canol a’r testun Cymraeg Braint Teilo; bucheddau Dyfrig, Teilo ac Euddogwy a 149 o siarteri o ddiwedd y chweched ganrif hyd ddiwedd yr unfed ganrif ar ddeg; yng ngofal teulu Davies o Lannerch o’r ail ganrif ar bymtheg a’i brynu gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 1959.The Book of Llandaff ↗Llyfrgell Genedlaethol Cymru, sy’n cadw’r llawysgrif (LlGC llsgr. 17110E) (Saesneg)Y llawysgrif ei hun, a ysgrifennwyd yn Llandaf rhwng tua 1120 ac 1140.
| Pryd | Wedi’i grynhoi tua 1125 |
|---|---|
| Ble | Llandaf, ger Caerdydd |
| Yn awr | Y Llyfrgell Genedlaethol, a’i prynodd yn 1959 |
Seintiau a siarteri#
Mae ynddo fucheddau Dyfrig, Teilo ac Euddogwy, a 149 o siarteri o ddiwedd y chweched ganrif hyd ddiwedd yr unfed ganrif ar ddeg, rhoddion tir brenhinoedd y de-ddwyrain.FfynhonnellBook of Llandaff ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i grynhoi tua 1125 gan swyddog anhysbys yn Eglwys Gadeiriol Llandaf, i gynorthwyo’r Esgob Urban yn ei ddadleuon am ffiniau â Thyddewi a Henffordd; Lladin yn bennaf gyda llawer o enwau Hen Gymraeg a Chymraeg Canol a’r testun Cymraeg Braint Teilo; bucheddau Dyfrig, Teilo ac Euddogwy a 149 o siarteri o ddiwedd y chweched ganrif hyd ddiwedd yr unfed ganrif ar ddeg; yng ngofal teulu Davies o Lannerch o’r ail ganrif ar bymtheg a’i brynu gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 1959.
Cymraeg ymysg y Lladin#
Lladin yw’r llyfr gan mwyaf, ond mae’n llawn enwau Hen Gymraeg a Chymraeg Canol, ac mae ynddo destun Cymraeg, Braint Teilo.FfynhonnellBook of Llandaff ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i grynhoi tua 1125 gan swyddog anhysbys yn Eglwys Gadeiriol Llandaf, i gynorthwyo’r Esgob Urban yn ei ddadleuon am ffiniau â Thyddewi a Henffordd; Lladin yn bennaf gyda llawer o enwau Hen Gymraeg a Chymraeg Canol a’r testun Cymraeg Braint Teilo; bucheddau Dyfrig, Teilo ac Euddogwy a 149 o siarteri o ddiwedd y chweched ganrif hyd ddiwedd yr unfed ganrif ar ddeg; yng ngofal teulu Davies o Lannerch o’r ail ganrif ar bymtheg a’i brynu gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 1959.
Pam y’i gwnaed#
Fe’i gwnaed i gynorthwyo’r Esgob Urban yn ei ddadleuon â Thyddewi a Henffordd am ffiniau ei esgobaeth.FfynhonnellBook of Llandaff ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i grynhoi tua 1125 gan swyddog anhysbys yn Eglwys Gadeiriol Llandaf, i gynorthwyo’r Esgob Urban yn ei ddadleuon am ffiniau â Thyddewi a Henffordd; Lladin yn bennaf gyda llawer o enwau Hen Gymraeg a Chymraeg Canol a’r testun Cymraeg Braint Teilo; bucheddau Dyfrig, Teilo ac Euddogwy a 149 o siarteri o ddiwedd y chweched ganrif hyd ddiwedd yr unfed ganrif ar ddeg; yng ngofal teulu Davies o Lannerch o’r ail ganrif ar bymtheg a’i brynu gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 1959.

Ffynonellau a darllen pellach





