Ar 9 Mai 1131 daeth mynaich gwynion i lannau Gwy a sefydlu Tyndyrn, yr abaty Sistersaidd cyntaf yng Nghymru a’r ail ym Mhrydain.FfynhonnellTintern Abbey ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlwyd ar 9 Mai 1131 gan Walter de Clare, arglwydd Cas-gwent, gyda mynaich o L’Aumône, merch-abaty i Cîteaux; y sefydliad Sistersaidd cyntaf yng Nghymru a’r ail ym Mhrydain; ailadeiladwyd yr eglwys fawr o 1269, a’i gorffen bron erbyn 1301, gyda Roger Bigod yn noddwr; ildiwyd ar 3 Medi 1536; daeth cerdd Wordsworth o daith gerdded yn 1798, er nad yw’n sôn am yr adfeilion; peintiodd Turner yr abaty yn 1794–95; yng ngofal Cadw ers 1984, gyda thua 70,000 o ymwelwyr y flwyddyn.
| Sefydlu | 9 Mai 1131 |
|---|---|
| Gan | Walter de Clare, arglwydd Cas-gwent |
| Mynaich o | L’Aumône yn Ffrainc, merch-abaty i Cîteaux |
Yr eglwys fawr#
Ailadeiladwyd yr eglwys sy’n sefyll heddiw o 1269 a’i gorffen bron erbyn 1301. Bu mynaich yn gweddïo yma am tua phedwar can mlynedd, hyd 3 Medi 1536.FfynhonnellTintern Abbey ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlwyd ar 9 Mai 1131 gan Walter de Clare, arglwydd Cas-gwent, gyda mynaich o L’Aumône, merch-abaty i Cîteaux; y sefydliad Sistersaidd cyntaf yng Nghymru a’r ail ym Mhrydain; ailadeiladwyd yr eglwys fawr o 1269, a’i gorffen bron erbyn 1301, gyda Roger Bigod yn noddwr; ildiwyd ar 3 Medi 1536; daeth cerdd Wordsworth o daith gerdded yn 1798, er nad yw’n sôn am yr adfeilion; peintiodd Turner yr abaty yn 1794–95; yng ngofal Cadw ers 1984, gyda thua 70,000 o ymwelwyr y flwyddyn.

Beirdd ac arlunwyr#
Peintiodd Turner yr adfeilion yn 1794–95. Yn 1798 rhoddodd taith gerdded uwchben yr abaty ei gerdd enwog am Dyndyrn i Wordsworth.FfynhonnellTintern Abbey ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlwyd ar 9 Mai 1131 gan Walter de Clare, arglwydd Cas-gwent, gyda mynaich o L’Aumône, merch-abaty i Cîteaux; y sefydliad Sistersaidd cyntaf yng Nghymru a’r ail ym Mhrydain; ailadeiladwyd yr eglwys fawr o 1269, a’i gorffen bron erbyn 1301, gyda Roger Bigod yn noddwr; ildiwyd ar 3 Medi 1536; daeth cerdd Wordsworth o daith gerdded yn 1798, er nad yw’n sôn am yr adfeilion; peintiodd Turner yr abaty yn 1794–95; yng ngofal Cadw ers 1984, gyda thua 70,000 o ymwelwyr y flwyddyn.
Tyndyrn heddiw#
Mae Cadw wedi gofalu am yr abaty ers 1984, ac mae tua 70,000 o bobl yn ymweld ag ef bob blwyddyn.FfynhonnellTintern Abbey ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlwyd ar 9 Mai 1131 gan Walter de Clare, arglwydd Cas-gwent, gyda mynaich o L’Aumône, merch-abaty i Cîteaux; y sefydliad Sistersaidd cyntaf yng Nghymru a’r ail ym Mhrydain; ailadeiladwyd yr eglwys fawr o 1269, a’i gorffen bron erbyn 1301, gyda Roger Bigod yn noddwr; ildiwyd ar 3 Medi 1536; daeth cerdd Wordsworth o daith gerdded yn 1798, er nad yw’n sôn am yr adfeilion; peintiodd Turner yr abaty yn 1794–95; yng ngofal Cadw ers 1984, gyda thua 70,000 o ymwelwyr y flwyddyn.





