Ar 21 Chwefror 1804 tynnodd injan Richard Trevithick ddeg tunnell o haearn, pum wagen a saith deg o ddynion y 9¾ milltir o Ben-y-darren i Abercynon, mewn tua phedair awr a phum munud. Hon oedd y daith reilffordd gyntaf yn y byd dan dynfa locomotif.FfynonellauRichard Trevithick ↗Wikipedia (Saesneg)Ar 21 Chwefror 1804, wedi i Samuel Homfray fetio 500 gini â Richard Crawshay, tynnodd injan Trevithick ddeg tunnell o haearn, pum wagen a saith deg o ddynion y 9¾ milltir o Ben-y-darren i Abercynon mewn tua 4 awr a 5 munud, ar bron 2.4 milltir yr awr: y daith reilffordd gyntaf yn y byd dan dynfa locomotif; torrodd yr injan blatiau haearn bwrw’r dramffordd, a aeth yn ôl at geffylau, a rhoddwyd yr injan i yrru morthwylion yn y gwaith; ganed Trevithick ar 13 Ebrill 1771 yn Illogan yng Nghernyw a bu farw yn Dartford ar 22 Ebrill 1833.Richard Trevithick: Merthyr Tramroad Trial ↗Grace’s Guide, hanes diwydiannol Prydain (Saesneg)Rhoddodd Homfray fet o 500 gini â Crawshay; ar 21 Chwefror 1804 cariodd yr injan 10 tunnell o haearn mewn pum wagen a 70 o ddynion y 9¾ milltir o Benydarren i Abercynon mewn 4 awr a 5 munud.
| Dyddiad | 21 Chwefror 1804 |
|---|---|
| Llwybr | Pen-y-darren i Abercynon, 9¾ milltir |
| Llwyth | 10 tunnell o haearn, 5 wagen, 70 o ddynion |
| Peiriannydd | Richard Trevithick |
Bet o 500 gini#
Adeiladwyd yr injan i Samuel Homfray o Ben-y-darren, a betiodd Homfray 500 gini â Richard Crawshay y gallai wneud y gwaith.FfynonellauRichard Trevithick ↗Trafnidiaeth Cymru, Rheilffordd 200 (Saesneg)Tynnodd injan Trevithick, a adeiladwyd i Samuel Homfray, 10 tunnell o haearn y naw milltir o Benydarren i Abercynon ar 21 Chwefror 1804.Richard Trevithick: Merthyr Tramroad Trial ↗Grace’s Guide, hanes diwydiannol Prydain (Saesneg)Rhoddodd Homfray fet o 500 gini â Crawshay; ar 21 Chwefror 1804 cariodd yr injan 10 tunnell o haearn mewn pum wagen a 70 o ddynion y 9¾ milltir o Benydarren i Abercynon mewn 4 awr a 5 munud.
Ar y diwrnod rhedodd ar hyd tramffordd Merthyr ar bron 2.4 milltir yr awr, y daith reilffordd gyntaf yn unman yn y byd y tu ôl i locomotif.FfynhonnellRichard Trevithick ↗Wikipedia (Saesneg)Ar 21 Chwefror 1804, wedi i Samuel Homfray fetio 500 gini â Richard Crawshay, tynnodd injan Trevithick ddeg tunnell o haearn, pum wagen a saith deg o ddynion y 9¾ milltir o Ben-y-darren i Abercynon mewn tua 4 awr a 5 munud, ar bron 2.4 milltir yr awr: y daith reilffordd gyntaf yn y byd dan dynfa locomotif; torrodd yr injan blatiau haearn bwrw’r dramffordd, a aeth yn ôl at geffylau, a rhoddwyd yr injan i yrru morthwylion yn y gwaith; ganed Trevithick ar 13 Ebrill 1771 yn Illogan yng Nghernyw a bu farw yn Dartford ar 22 Ebrill 1833.

Y peiriannydd o Gernyw#
Ganed Trevithick yn Illogan yng Nghernyw ar 13 Ebrill 1771, a bu farw yn Dartford ar 22 Ebrill 1833.FfynhonnellRichard Trevithick ↗Wikipedia (Saesneg)Ar 21 Chwefror 1804, wedi i Samuel Homfray fetio 500 gini â Richard Crawshay, tynnodd injan Trevithick ddeg tunnell o haearn, pum wagen a saith deg o ddynion y 9¾ milltir o Ben-y-darren i Abercynon mewn tua 4 awr a 5 munud, ar bron 2.4 milltir yr awr: y daith reilffordd gyntaf yn y byd dan dynfa locomotif; torrodd yr injan blatiau haearn bwrw’r dramffordd, a aeth yn ôl at geffylau, a rhoddwyd yr injan i yrru morthwylion yn y gwaith; ganed Trevithick ar 13 Ebrill 1771 yn Illogan yng Nghernyw a bu farw yn Dartford ar 22 Ebrill 1833.
Wedi’r daith#
Roedd yr injan yn rhy drwm i blatiau haearn bwrw’r dramffordd, a dorrodd oddi tani, ac aeth y lein yn ôl at geffylau. Rhoddwyd yr injan i yrru morthwylion yn y gwaith haearn.FfynhonnellRichard Trevithick ↗Wikipedia (Saesneg)Ar 21 Chwefror 1804, wedi i Samuel Homfray fetio 500 gini â Richard Crawshay, tynnodd injan Trevithick ddeg tunnell o haearn, pum wagen a saith deg o ddynion y 9¾ milltir o Ben-y-darren i Abercynon mewn tua 4 awr a 5 munud, ar bron 2.4 milltir yr awr: y daith reilffordd gyntaf yn y byd dan dynfa locomotif; torrodd yr injan blatiau haearn bwrw’r dramffordd, a aeth yn ôl at geffylau, a rhoddwyd yr injan i yrru morthwylion yn y gwaith; ganed Trevithick ar 13 Ebrill 1771 yn Illogan yng Nghernyw a bu farw yn Dartford ar 22 Ebrill 1833.

Ffynonellau a darllen pellach
Coflein: cofnod cenedlaethol y safle hwn ↗Encyclopaedia Britannica (Saesneg) ↗Wicipedia ↗






