Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Tuduriaid a’r Stiwartiaid

1630

Y Beibl Bach

Argreffir Beibl Cymraeg rhad, maint poced, fel y gall teuluoedd, nid eglwysi’n unig, fod yn berchen arno.

Llun: Beibl teuluol Cymraeg wedi’i hen ddefnyddio · ceridwen, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Yn 1630 argraffwyd Beibl Cymraeg llai, Y Beibl Bach. Ar gyfer yr eglwysi y gwnaed ffolio mawr William Morgan yn 1588. I’r aelwyd y bwriadwyd y Beibl Bach.

Argraffwyd1630
Cefnogwyd ganRowland Heylyn a Thomas Myddelton

Y gwŷr y tu ôl iddo#

Cefnogwyd y Beibl gan Rowland Heylyn, Cymro y deuai ei dad o Bentreheylin ym Mhowys, a chan Thomas Myddelton. Fe’i rhwymwyd gyda’r Llyfr Gweddi Cymraeg a salmau Edmwnd Prys, fel bod un llyfr yn dal ysgrythur, gweddi a salm ynghyd.

Helpodd Heylyn hefyd i argraffu geiriadur mawr John Davies a chyfieithiad Cymraeg o The Practice of Piety.

Yr ysgrythur ar yr aelwyd#

Gyda’r Beibl Bach daeth yr ysgrythurau at y bobl gartref, nid yn yr eglwys yn unig. Rhoddodd y Beibl Cymraeg statws i’r iaith a’i helpu i fyw fel iaith bob dydd Cymru.

Wyneb-ddalen addurnedig Beibl William Morgan, Y Beibl Cyssegr-lan, a argraffwyd yn 1588
Wyneb-ddalen addurnedig Beibl William Morgan, Y Beibl Cyssegr-lan, a argraffwyd yn 1588 · Llun: William Morgan (1545-1604), CC0, Wikimedia Commons · Mwy yn yr oriel

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Cyn ac wedyn

  1. Diwygio’r Beibl

    Mae’r Esgob Richard Parry a John Davies, Mallwyd, yn diwygio Beibl William Morgan. Darllenir eu fersiwn mewn cartrefi Cymraeg am dros 350 o flynyddoedd.

    Diwygio’r Beibl
  2. Y salmau ar gân

    Mae Edmwnd Prys yn cyhoeddi’r Salmau ar fesur Cymraeg fel y gall cynulleidfaoedd cyfan eu canu. Cenir rhai ohonynt hyd heddiw.

    Y salmau ar gân
  3. Geiriadur John Davies

    Mae John Davies, Mallwyd, yn cyhoeddi ei eiriadur mawr Cymraeg a Lladin, sylfaen ysgolheictod Cymraeg am ddwy ganrif.

    Geiriadur John Davies
  4. Y capel cyntaf yn Llanfaches

    Mae William Wroth yn casglu’r gynulleidfa Anghydffurfiol gyntaf yng Nghymru, yn Sir Fynwy. Un dydd bydd capeli’n llunio’r wlad gyfan.

    Y capel cyntaf yn Llanfaches

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf