Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Tuduriaid a’r Stiwartiaid

1632

Geiriadur John Davies

Mae John Davies, Mallwyd, yn cyhoeddi ei eiriadur mawr Cymraeg a Lladin, sylfaen ysgolheictod Cymraeg am ddwy ganrif.

Llun: John Davies, Mallwyd, ar Gofeb y Cyfieithwyr yn Llanelwy · Llywelyn2000, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Yn 1632 cyhoeddodd Dr John Davies, Mallwyd, ei eiriadur mawr, Cymraeg–Lladin a Lladin–Cymraeg, y Dictionarium Duplex. Coronodd waith un o brif ysgolheigion y Dadeni diweddar yng Nghymru.

Cyhoeddwyd1632
AwdurJohn Davies, rheithor Mallwyd
Ysgrifennodd hefydRamadeg Cymraeg mewn Lladin, 1621

Mab y gwehydd#

Mab i wehydd o Lanferres yn Sir Ddinbych oedd John Davies. Bu’n rheithor Mallwyd ym Meirionnydd o 1604 hyd ei farw, ddeugain mlynedd yn ddiweddarach.

Eglwys Sant Tydecho, Mallwyd, lle bu Davies yn rheithor am ddeugain mlynedd
Eglwys Sant Tydecho, Mallwyd, lle bu Davies yn rheithor am ddeugain mlynedd · Llun: Bill Boaden, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Bywyd i’r iaith#

Credir mai ef oedd prif olygydd Beibl Cymraeg diwygiedig 1620, a bu’n gweithio ar Lyfr Gweddi Cymraeg 1621. Yn 1621 cyhoeddodd ramadeg o’r Gymraeg wedi’i ysgrifennu mewn Lladin, Antiquae linguae Britannicae, yr hen iaith Frythoneg.

Coronodd ei eiriadur yn 1632 y cyfan. Bu farw ar 15 Mai 1644 ac mae’n gorwedd ym Mallwyd.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Y bobl

c. 1567–1644

Dr John Davies, Mallwyd

Ysgolhaig mwyaf y Gymraeg (wedi’i gofnodi)

Rheithor Mallwyd a ysgrifennodd ramadeg mawr 1621 a geiriadur 1632, ac a helpodd i ddiwygio Beibl Cymraeg 1620.

Dr John Davies, Mallwyd

Cyn ac wedyn

  1. Y salmau ar gân

    Mae Edmwnd Prys yn cyhoeddi’r Salmau ar fesur Cymraeg fel y gall cynulleidfaoedd cyfan eu canu. Cenir rhai ohonynt hyd heddiw.

    Y salmau ar gân
  2. Y Beibl Bach

    Argreffir Beibl Cymraeg rhad, maint poced, fel y gall teuluoedd, nid eglwysi’n unig, fod yn berchen arno.

    Y Beibl Bach
  3. Y capel cyntaf yn Llanfaches

    Mae William Wroth yn casglu’r gynulleidfa Anghydffurfiol gyntaf yng Nghymru, yn Sir Fynwy. Un dydd bydd capeli’n llunio’r wlad gyfan.

    Y capel cyntaf yn Llanfaches
  4. Brwydr Sain Ffagan

    Mae brwydr fwyaf y Rhyfeloedd Cartref yng Nghymru yn gorffen gyda threchu gwrthryfel y brenhinwyr.

    Brwydr Sain Ffagan

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf