Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1886–1965
Meteorolegydd o Sir Drefaldwyn y bu ei lyfr Physical and Dynamical Meteorology (1934) yn gymorth i sefydlu gwyddor fodern y tywydd.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Troes David Brunt, mab gwas fferm o rostiroedd sir Drefaldwyn a gafodd ei wersi cyntaf i gyd yn Gymraeg, astudio’r tywydd yn wyddor fathemategol. Ef oedd athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, ac mae amledd a ddefnyddir gan wyddonwyr a sgafell iâ yn Antarctica yn dwyn ei enw.FfynonellauBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.David Brunt ↗Wikipedia (Saesneg)Syr David Brunt KBE FRS (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), meteorolegydd o Gymro; Athro Meteoroleg yn y Coleg Imperial, Llundain, 1934–52; is-lywydd y Gymdeithas Frenhinol 1949–57; enwyd Sgafell Iâ Brunt yn Antarctica ar ei ôl; darganfu amledd Brunt–Väisälä yn annibynnol; rhwng 1936 a 1939 cyfrannodd at ddeall sut i chwalu niwl, gwybodaeth a ddefnyddiwyd i ddatblygu system FIDO i chwalu niwl.
| Ganed | 17 Mehefin 1886, Penffordd-las (Staylittle), sir Drefaldwyn |
|---|---|
| Ysgolion | Penffordd-las, Llanhiledd, Abertyleri |
| Colegau | Aberystwyth a Choleg y Drindod, Caergrawnt |
| Athro | Meteoroleg, y Coleg Imperial, 1934 hyd 1952 |
| Llyfr mawr | Physical and Dynamical Meteorology (1934) |
| Anrhydeddau | Medal Frenhinol 1944; marchog 1949; KBE 1959 |
| Bu farw | 5 Chwefror 1965 |
Ganed David Brunt ar 17 Mehefin 1886 ym Mhenffordd-las ger Llanidloes, yr ieuengaf o naw plentyn John Brunt, gwas fferm, a’i wraig Mary. Hyd ddeg oed aeth i ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl wersi yn Gymraeg.FfynonellauBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.David Brunt ↗Wicipedia CymraegMeteorolegydd o Gymru (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), a aned ym Mhenffordd-las (Staylittle) ger Llanidloes; yn 1915 ymunodd ag Adran Feteoroleg y Peirianwyr Brenhinol a chanolbwyntio ar ddarogan y tywydd ar gyfer y gynnau mawr yn Ffrainc, gan sylweddoli pwysigrwydd ystadegaeth yn y gwaith; yn Physical and Dynamical Meteorology (1934) mynnodd fod rhaid wrth fwy nag ystadegaeth i ddarogan y tywydd, gan gynnwys cynnwrf, trosglwyddo gwres a deinameg patrymau’r tywydd; cyfrol a ddaeth yn sail gadarn i astudio meteoroleg.
Yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle troes y tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd yn sir Fynwy. Buan y meistrolodd y bachgen o’r rhos agored ddosbarthiadau mwy ac iaith newydd yr addysgu, ac yn 1899 daeth yn gyntaf o holl enillwyr ysgoloriaethau ysgol ganolraddol Abertyleri. Yno y dechreuodd ei ddisgleirdeb mewn mathemateg a chemeg ddisgleirio.FfynhonnellBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.
Yn 1904 enillodd y brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg y Brifysgol yn Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg. Daeth ei athrawon, R. W. Genese a G. A. Schott, yn falch iawn o’u disgybl, a gadawodd yn 1907 gyda gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg.FfynonellauBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.David Brunt ↗Wikipedia (Saesneg)Syr David Brunt KBE FRS (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), meteorolegydd o Gymro; Athro Meteoroleg yn y Coleg Imperial, Llundain, 1934–52; is-lywydd y Gymdeithas Frenhinol 1949–57; enwyd Sgafell Iâ Brunt yn Antarctica ar ei ôl; darganfu amledd Brunt–Väisälä yn annibynnol; rhwng 1936 a 1939 cyfrannodd at ddeall sut i chwalu niwl, gwybodaeth a ddefnyddiwyd i ddatblygu system FIDO i chwalu niwl.
Yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt, cafodd ddosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg, ac yn 1909 fe’i dewiswyd yn fyfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol. Yna bu’n dysgu mathemateg yn Birmingham ac yn y coleg hyfforddi yng Nghaerllion, lle priododd yn 1915 Claudia Roberts o Nant-y-glo, a fu’n gyd-fyfyriwr ag ef yn Abertyleri ac Aberystwyth.FfynhonnellBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.
Daeth y trobwynt yn 1916, pan ymunodd ag adran feteoroleg y Peirianwyr Brenhinol. Yn Ffrainc bu’n darogan y tywydd ar gyfer y gynnau mawr ac ar gyfer yr awyr yn haenau isaf maes y gad, ac yn ddiweddarach daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr. Fe’i henwyd yn fynych mewn adroddiadau, a daeth adref yn ddaroganwr tywydd medrus.FfynonellauBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.David Brunt ↗Wicipedia CymraegMeteorolegydd o Gymru (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), a aned ym Mhenffordd-las (Staylittle) ger Llanidloes; yn 1915 ymunodd ag Adran Feteoroleg y Peirianwyr Brenhinol a chanolbwyntio ar ddarogan y tywydd ar gyfer y gynnau mawr yn Ffrainc, gan sylweddoli pwysigrwydd ystadegaeth yn y gwaith; yn Physical and Dynamical Meteorology (1934) mynnodd fod rhaid wrth fwy nag ystadegaeth i ddarogan y tywydd, gan gynnwys cynnwrf, trosglwyddo gwres a deinameg patrymau’r tywydd; cyfrol a ddaeth yn sail gadarn i astudio meteoroleg.
Wedi’r rhyfel ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg a dal ati gyda’i ymchwil ei hun. Gwahoddodd Syr Napier Shaw ef i rannu’r gwaith o ddysgu meteoroleg yn y Coleg Imperial yn Llundain, a phan ymddeolodd Shaw, daeth Brunt yn athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, gan ddal y gadair o 1934 hyd 1952.FfynonellauBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.David Brunt ↗Wikipedia (Saesneg)Syr David Brunt KBE FRS (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), meteorolegydd o Gymro; Athro Meteoroleg yn y Coleg Imperial, Llundain, 1934–52; is-lywydd y Gymdeithas Frenhinol 1949–57; enwyd Sgafell Iâ Brunt yn Antarctica ar ei ôl; darganfu amledd Brunt–Väisälä yn annibynnol; rhwng 1936 a 1939 cyfrannodd at ddeall sut i chwalu niwl, gwybodaeth a ddefnyddiwyd i ddatblygu system FIDO i chwalu niwl.
Yn 1934 cyhoeddodd Physical and Dynamical Meteorology. Ynddo dadleuodd fod darogan y tywydd yn gofyn mwy na thablau o ffigurau: roedd angen ffiseg cynnwrf, trosglwyddo gwres, a symudiad patrymau mawr y tywydd. Daeth y llyfr yn sail gadarn i’r pwnc.FfynonellauDavid Brunt ↗Wicipedia CymraegMeteorolegydd o Gymru (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), a aned ym Mhenffordd-las (Staylittle) ger Llanidloes; yn 1915 ymunodd ag Adran Feteoroleg y Peirianwyr Brenhinol a chanolbwyntio ar ddarogan y tywydd ar gyfer y gynnau mawr yn Ffrainc, gan sylweddoli pwysigrwydd ystadegaeth yn y gwaith; yn Physical and Dynamical Meteorology (1934) mynnodd fod rhaid wrth fwy nag ystadegaeth i ddarogan y tywydd, gan gynnwys cynnwrf, trosglwyddo gwres a deinameg patrymau’r tywydd; cyfrol a ddaeth yn sail gadarn i astudio meteoroleg.Brunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.
Ysgrifennodd i bawb hefyd: ymddangosodd Weather Science for Everybody yn 1936 a Weather Study yn 1942. At ei gilydd ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig.FfynhonnellBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.
Gweithiodd Brunt allan, yn annibynnol, yr amledd y mae parsel o aer neu ddŵr yn siglo i fyny ac i lawr pan wthir ef o’i le mewn haen lonydd. Fe’i gelwir yn amledd Brunt–Väisälä, ac mae gwyddonwyr y tywydd a’r môr yn ei ddefnyddio hyd heddiw.FfynhonnellDavid Brunt ↗Wikipedia (Saesneg)Syr David Brunt KBE FRS (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), meteorolegydd o Gymro; Athro Meteoroleg yn y Coleg Imperial, Llundain, 1934–52; is-lywydd y Gymdeithas Frenhinol 1949–57; enwyd Sgafell Iâ Brunt yn Antarctica ar ei ôl; darganfu amledd Brunt–Väisälä yn annibynnol; rhwng 1936 a 1939 cyfrannodd at ddeall sut i chwalu niwl, gwybodaeth a ddefnyddiwyd i ddatblygu system FIDO i chwalu niwl.
Rhwng 1936 a 1939 helpodd i ddeall sut y gellid clirio niwl, gwybodaeth a ddefnyddiwyd i adeiladu FIDO, y system a losgai’r niwl oddi ar feysydd awyr fel y gallai awyrennau lanio.FfynhonnellDavid Brunt ↗Wikipedia (Saesneg)Syr David Brunt KBE FRS (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), meteorolegydd o Gymro; Athro Meteoroleg yn y Coleg Imperial, Llundain, 1934–52; is-lywydd y Gymdeithas Frenhinol 1949–57; enwyd Sgafell Iâ Brunt yn Antarctica ar ei ôl; darganfu amledd Brunt–Väisälä yn annibynnol; rhwng 1936 a 1939 cyfrannodd at ddeall sut i chwalu niwl, gwybodaeth a ddefnyddiwyd i ddatblygu system FIDO i chwalu niwl.
Fe’i hetholwyd yn Gymrawd y Gymdeithas Frenhinol yn 1939 ac enillodd ei Medal Frenhinol yn 1944. Gwasanaethodd y Gymdeithas yn ysgrifennydd o 1948 hyd 1957 ac yn is-lywydd o 1949 hyd 1957. Bu’n llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol a’r Gymdeithas Ffiseg, yn gadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain, ac fe’i hurddwyd yn farchog yn 1949 a’i wneud yn KBE yn 1959.FfynonellauBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.David Brunt ↗Wikipedia (Saesneg)Syr David Brunt KBE FRS (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), meteorolegydd o Gymro; Athro Meteoroleg yn y Coleg Imperial, Llundain, 1934–52; is-lywydd y Gymdeithas Frenhinol 1949–57; enwyd Sgafell Iâ Brunt yn Antarctica ar ei ôl; darganfu amledd Brunt–Väisälä yn annibynnol; rhwng 1936 a 1939 cyfrannodd at ddeall sut i chwalu niwl, gwybodaeth a ddefnyddiwyd i ddatblygu system FIDO i chwalu niwl.
Galwodd ei gofiannydd yn y Bywgraffiadur ef, heb amheuaeth, y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, y blynyddoedd pan droes y pwnc yn wyddor fathemategol ac yn wyddor yr awyr uchaf. Rhoes Prifysgol Cymru ddoethuriaeth er anrhydedd iddo yn 1951.FfynhonnellBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.
Bu farw ar 5 Chwefror 1965. Enwyd Sgafell Iâ Brunt yn Antarctica ar ei ôl.FfynonellauBrunt, Sir David (1886 – 1965), meteorologist and vice-president of the Royal Society ↗Emrys George Bowen, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 17 Mehefin 1886 yn Staylittle (Penffordd-las), sir Drefaldwyn, yr ieuengaf o bum mab a phedair merch John Brunt, gwas fferm, a Mary (gynt Jones); hyd ddeg oed bu’n ddisgybl yn ysgol y pentref, lle rhoddai un athro ei holl addysg yn Gymraeg; yn 1896 symudodd y teulu i faes glo’r de, lle bu’r tad yn löwr, ac ymsefydlu yn Llanhiledd; yn 1899 daeth yn gyntaf ymhlith enillwyr ysgoloriaethau mynediad ysgol ganolraddol Abertyleri, lle dangosodd ddisgleirdeb eithriadol mewn mathemateg a chemeg; yn 1904 enillodd arddangosfa sirol a’r brif ysgoloriaeth fynediad i Goleg Aberystwyth, lle astudiodd fathemateg, ffiseg a chemeg dan R. W. Genese a G. A. Schott, a ddaeth ill dau’n falch iawn o’u disgybl; gradd dosbarth cyntaf mewn mathemateg 1907; Coleg y Drindod, Caergrawnt, dosbarth cyntaf yn nwy ran y Tripos Mathemateg; 1909 myfyriwr Isaac Newton yn yr Arsyllfa Ffiseg Solar Genedlaethol; darlithydd yn Birmingham ac yng Ngholeg Hyfforddi Mynwy, Caerllion; yn 1915 priododd Claudia Mary Elizabeth Roberts o Nant-y-glo, cyd-fyfyriwr yn Abertyleri ac Aberystwyth; yn 1916 ymunodd â’r Peirianwyr Brenhinol (adran feteoroleg), daeth yn feteorolegydd i’r Llu Awyr a’i enwi’n fynych mewn adroddiadau; ymunodd â’r Swyddfa Feteoroleg; athro rhan-amser gyda Syr Napier Shaw yn y Coleg Imperial, yna athro llawn-amser cyntaf meteoroleg ym Mhrydain, 1934–52; ysgrifennodd 58 o bapurau gwyddonol a phump o lyfrau pwysig, yn eu plith Physical and dynamical meteorology (1934) a Weather science for everybody (1936); llywydd y Gymdeithas Feteorolegol Frenhinol 1942–44 (gwobr Buchan, medal aur Symons), llywydd y Gymdeithas Ffiseg 1945–47, cadeirydd Cymdeithas Gleidio Prydain 1935–46 a Chyngor Ymchwil y Cyflenwad Trydan 1952–59; F.R.S. 1939, medal frenhinol 1944, ysgrifennydd y Gymdeithas Frenhinol 1948–57 ac is-lywydd 1949–57; urddwyd yn farchog 1949, K.B.E. 1959; heb amheuaeth y meteorolegydd disgleiriaf ym Mhrydain yn hanner cyntaf yr ugeinfed ganrif, pan oedd y pwnc yn troi’n wyddor wedi’i seilio ar fathemateg ac ar ddata o’r awyr uchaf; D.Sc. er anrhydedd Prifysgol Cymru 1951; bu farw 5 Chwefror 1965.David Brunt ↗Wikipedia (Saesneg)Syr David Brunt KBE FRS (17 Mehefin 1886 – 5 Chwefror 1965), meteorolegydd o Gymro; Athro Meteoroleg yn y Coleg Imperial, Llundain, 1934–52; is-lywydd y Gymdeithas Frenhinol 1949–57; enwyd Sgafell Iâ Brunt yn Antarctica ar ei ôl; darganfu amledd Brunt–Väisälä yn annibynnol; rhwng 1936 a 1939 cyfrannodd at ddeall sut i chwalu niwl, gwybodaeth a ddefnyddiwyd i ddatblygu system FIDO i chwalu niwl.
Ffynonellau a darllen pellach
Y Bywgraffiadur Cymreig ↗Oxford Dictionary of National Biography (Saesneg) ↗Wicipedia ↗
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf