

Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Fe’i lluniwyd tua 1450–1480
I wallt Llio, gan Dafydd Nanmor
Cywydd cyfan i foli gwallt euraid un ferch: aur coch, briallu, plisg cnau, llwyn banadl a gerddodd i’r eglwys.
Llun: Llwy garu Gymreig o bren cerfiedig gyda chalonnau a thwll clo · Kmtextor, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
| Bardd | Dafydd Nanmor |
|---|---|
| I | Llio, merch Rhydderch |
| Ffurf | cywydd i foli gwallt merch |
Hanai Dafydd Nanmor o Nanmor ar lan afon Glaslyn, ger Beddgelert, a threuliodd y rhan fwyaf o’i oes yn y de, lle bu teulu Rhys ap Maredudd o’r Tywyn ger Aberteifi yn noddwyr iddo. Roedd yn feistr ar y canu mawl, medrai Ladin yn dda, a chopïai lawysgrifau hefyd. Dywedir iddo gael ei gladdu yn Hendy-gwyn ar Daf. Gwelai Saunders Lewis ef fel y bardd sy’n dangos orau yr hyn a gredai uchelwyr Cymru a’u beirdd.FfynonellauDafydd Nanmor ↗Wicipedia CymraegDafydd Nanmor, meistr y canu mawl, ei gartref ar lan Glaslyn a’i noddwyr yn y de.Dafydd Nanmor ↗Wikipedia (Saesneg)Dafydd Nanmor, ei fywyd yn y de a barn Saunders Lewis am ei farddoniaeth.
Aur coch ac arian
Mae’r cywydd hwn yn gerdd gyfan am un peth: gwallt merch o’r enw Llio Rhydderch. Mae’n disgleirio fel lluwch mân ac o liw aur coch. Mae’n felynach nag afal Anna, wedi’i blethu â nobl aur, mor hir nes disgyn yn dair pleth at ei bronnau.FfynhonnellI Wallt Llio ↗WicidestunTestun cyfan cywydd Dafydd Nanmor i wallt Llio.
Lliw rhuddaur
Gwallt Mair a’r môr-forynion
Ni ddylai Llio ei gribo â chribau pren, medd y bardd, ond â chribau o esgyrn pysgod. Mae ei gwallt fel gwallt Mair o Fynyw, fel un Non, fel un y môr-forynion, fel gwallt melyn Mihangel Sant. Mae pobl yn gofyn ai mellt o’r nef ydyw.FfynhonnellI Wallt Llio ↗WicidestunTestun cyfan cywydd Dafydd Nanmor i wallt Llio.
Llwyn banadl
Llwyn banadl
Mae Dafydd yn dal i ganfod lluniau newydd ar ei gyfer: plisg cnau, dellt aur, esgyll paun ym mis Mai, mil o winwydd melyn, lliw cŵyr cannwyll eglwys. Pan ddaw Llio i’r eglwys yn bennoeth, mae fel pe bai llwyn cyfan o fanadl melyn wedi cerdded i mewn.FfynhonnellI Wallt Llio ↗WicidestunTestun cyfan cywydd Dafydd Nanmor i wallt Llio.
Llio frialleuwallt
Marwnad Lleucu Llwyd → Ceiliog Bronfraith, gan Gruffudd Hiraethog → Saunders Lewis → Yr hen destunau Cymraeg →
Pobl y testun
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (1)
- Ffotograff o Saunders Lewis gan Geoff Charles, 1973 — Geoff Charles · CC BY-SA 4.0
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan
