
Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Fe’i lluniwyd tua 1500
Troell y Gwir, gan Tudur Aled
Cywydd byr ar olwyn ffawd: heddwch a fag gyfoeth, cyfoeth a fag ryfel, rhyfel a fag dlodi, a thlodi a fag heddwch drachefn.
Llun: Porthdy mawr Castell Dinbych · Errol Edwards, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
| Bardd | Tudur Aled |
|---|---|
| Testun | olwyn ffawd |
| Hyd | deunaw llinell |
Mae Tudur Aled yn fwyaf adnabyddus am gerddi mawl hir i uchelwyr gogledd Cymru, yn anad neb Salbriaid Lleweni ger Dinbych, ei brif noddwyr. Ond un o’i gerddi mwyaf annwyl yw un o’r byrraf: deunaw llinell ar olwyn ffawd.FfynonellauTudur Aled ↗Wicipedia CymraegTudur Aled o Lansannan, ei athro Dafydd ab Edmwnd, ei noddwyr ac eisteddfod Caerwys 1523.Troell y Gwir ↗WicidestunTestun cyfan Troell y Gwir gan Tudur Aled.
Llun olwyn
Mae’r bardd yn dal rhôl â llun olwyn arni ac wyneb yn y canol fel drych. O gwmpas yr ymyl, meddai, mae pedwar gair o wirionedd nad ydynt byth yn peidio â throi. Roedd lluniau fel hyn, o olwyn ffawd â chodiad a chwymp dyn o’i chwmpas, yn adnabyddus yn eglwysi a llyfrau’r Oesoedd Canol.FfynhonnellTroell y Gwir ↗WicidestunTestun cyfan Troell y Gwir gan Tudur Aled.
Rhod yn fy llaw
Y pedwar gair
Y pedwar gair yw heddwch, cyfoeth, rhyfel a thlodi. Mae pob un yn magu’r nesaf, a’r olaf yn magu’r cyntaf drachefn.FfynhonnellTroell y Gwir ↗WicidestunTestun cyfan Troell y Gwir gan Tudur Aled.
Heddwch a fag gyfoeth
Mae’r gerdd yn gorffen â gweddi gellweirus: gan fod yr olwyn wedi troi unwaith at anlwc, Duw a roddo iddi droi unwaith at lwc.FfynhonnellTroell y Gwir ↗WicidestunTestun cyfan Troell y Gwir gan Tudur Aled.
Tudur Aled → I ofyn march, gan Tudur Aled → Dinbych → Yr hen destunau Cymraeg →
Pobl y testun
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (1)
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan
