

Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Fe’i lluniwyd yn niwedd y 1300au
Marwnad Dafydd ap Gwilym, gan Iolo Goch
Un bardd mawr yn galaru am un arall: mae Iolo Goch yn galw Dafydd ap Gwilym yn gwlwm y gerdd, yn athro pawb ac yn frenin ymhlith beirdd.
Llun: Cerflun marmor Dafydd ap Gwilym yn Neuadd Farmor Neuadd y Ddinas, Caerdydd · Seth Whales, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons
| Bardd | Iolo Goch |
|---|---|
| I | Dafydd ap Gwilym, bardd mwyaf yr oes |
| Ffurf | cywydd marwnad |
Canodd Iolo Goch farwnadau i dri o’i gyd-feirdd: Dafydd ap Gwilym, Llywelyn Goch ap Meurig Hen ac Ithel Ddu. Yr un i Ddafydd ap Gwilym yw’r enwocaf, am mai un o feistri’r cywydd sy’n galaru am y gŵr a wnaeth y cywydd yn fawr.FfynonellauIolo Goch ↗Wicipedia CymraegBywyd Iolo Goch, ei deulu, a’i gerddi i Owain Glyndŵr a llawer eraill.Marwnad Dafydd ab Gwilym ↗WicidestunTestun cyfan marwnad Iolo Goch i Ddafydd ap Gwilym.
Gwlwm y gerdd
Hebog merched Deheubarth
Mae Iolo’n galw Dafydd yn hebog merched Deheubarth, yn em i’r siroedd ac yn degan gwlad. Lluniodd ei wawd yn gywir wrth y llinyn, medd Iolo, a thra bu fyw, perchid celfyddyd y gân a chroesewid ei gwneuthurwyr. Bellach waeth i feirdd eraill dewi.FfynhonnellMarwnad Dafydd ab Gwilym ↗WicidestunTestun cyfan marwnad Iolo Goch i Ddafydd ap Gwilym.
Telyn llys
Dafydd oedd bardd serch pob merch, telyn llys a theulu, trysorydd y beirdd a’u clod. Mae Iolo’n adeiladu’r llinellau ar yr un sain, “A thruan… a thrawst beirdd… a thrachefn”, fel pe bai’r gerdd ei hun yn canu cnul.FfynhonnellMarwnad Dafydd ab Gwilym ↗WicidestunTestun cyfan marwnad Iolo Goch i Ddafydd ap Gwilym.
Athro pawb
Galarodd beirdd eraill am Ddafydd hefyd. Lluniodd ei gyfaill Madog Benfras farwnad iddo sy’n moli’r bardd serch ac yn amddiffyn ei gelfyddyd, a galwodd Gruffudd Gryg, ei wrthwynebydd mewn ymryson enwog, Ddafydd yn athro iddo.FfynonellauMadog Benfras ↗Wicipedia CymraegMadog Benfras o Faelor, bardd serch a chyfaill Dafydd ap Gwilym, a’i farwnad iddo.Gruffudd Gryg ↗Wicipedia CymraegGruffudd Gryg o Fôn a’i ymryson â Dafydd ap Gwilym.
Dafydd ap Gwilym → Dafydd ap Gwilym a’i gerddi → Iolo Goch → Yr hen destunau Cymraeg →
Pobl y testun
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (1)
- Wynebddalen Gwaith Iolo Goch, ei gerddi mewn print — G. Howell Baker · Parth cyhoeddus
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan
