Syr Anthony Hopkins
Actor (wedi’i gofnodi)Mab i bobydd o Bort Talbot a ddaeth yn un o actorion mwyaf ei oes ac a enillodd ddwy Wobr yr Academi.
Syr Anthony Hopkins

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Castell-nedd Port Talbot
Castell-nedd Port Talbot
Sefydlwyd abaty Sistersaidd yma yn 1147. Yn ei amgueddfa gerrig cedwir rhai o gerrig a chroesau cerfiedig gorau Cymru Gristnogol gynnar.
Llun: Castell Margam, gyda draig gerfiedig · Hywel Williams, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Margam: o Forgan, hen enw gwlad Morgannwg, yn ôl pob tebyg
Mae gan Fargam, rhwng y mynydd a’r môr, eglwys abaty o 1147, un o’r casgliadau pwysicaf o feini Cristnogol cynnar ym Mhrydain, a thŷ mawr ac orendy’r Talbotiaid yn ei barc.FfynonellauMargam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw.Margam Stones Museum ↗Wikipedia (Saesneg)Amgueddfa Cerrig Margam, hen ysgoldy Fictoraidd bach ger Port Talbot, sy’n dal un o’r casgliadau pwysicaf ym Mhrydain o feini a chroesau cerfiedig Cristnogol cynnar, pob un wedi’i ganfod o gwmpas Margam, yn dyst i ddiwylliant Cristnogol Cymreig o’r 6ed i’r 16eg ganrif; 17 o feini Cristnogol cynnar ac 11 o gofebion diweddarach; yng ngofal Cadw, ger Eglwys Abaty Margam; abaty Sistersaidd a sefydlwyd yn 1147 oedd Abaty Margam, ac mae ei gorff wedi goroesi’n eglwys y plwyf; wedi 1536 daeth i deulu Mansel, ac yn ddiweddarach i deulu Talbot, a gasglodd feini’r fro yn y 19eg ganrif; yn 1892 rhoddodd Emily Talbot hwy i’r genedl, ac yn 1932 symudwyd hwy i’r hen ysgoldy eglwys; mae’r meini cyn-Normanaidd mewn tri grŵp: cofebion ag arysgrifau Lladin o 450–650, slabiau â chroes wedi’i thorri o 600–900, a chroesau cerfiedig o 900–1100; trowyd carreg filltir Rufeinig o 309–313 i’r ymerawdwr Maximinus â’i phen i lawr yn y 6ed ganrif a thorri arni HIC IACIT CANTVSVS PATER PAVLINVS, yma y gorwedd Cantusus, ei dad oedd Paulinus; maen Pumpeius Carantorius, o’r 6ed ganrif, mewn Lladin ac Ogam, a elwir yn lleol yn Fedd Morgan Morganwg; Maen Bodvoc o ddiwedd y 6ed ganrif neu ddechrau’r 7fed, maen Bodvoc fab Catotigirn, gor-ŵyr Eternalis Vedomavus, o grug claddu ar y mynydd lle saif copi heddiw; croes Enniaun, y groes ben disg gynharaf ym Morgannwg ynghyd ag un yn Llanilltud, ‘croes Crist, Enniaun a’i gwnaeth er mwyn enaid Guorgoret’; croes Grutne; Croes Conbelin, o rhwng 950 a 1050, y fwyaf o’r meini, 2.61 m o uchder, â phen olwyn mawr, ffigurau y credir eu bod yn Ioan Sant a’r Forwyn Fair, a golygfa hela ar ei sylfaen, a alwyd gan y Comisiwn Brenhinol ‘yr un fwyaf trawiadol o henebion y math hwn yn y sir, os nad yng Nghymru gyfan’, a elwid yn Faen y Noddfa, ag arysgrif ‘Conbelin a gododd y groes hon er mwyn enaid Ric…’.
| Abaty | 1147FfynhonnellMargam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw. |
|---|---|
| Orendy | 1793FfynhonnellMargam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw. |
| Parc gwledig | agorwyd 1977FfynhonnellMargam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw. |
Ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty saif Mynydd y Castell, bryngaer siâp D sy’n cau 2.7 hectar.FfynhonnellMargam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw.
Mae dau ar bymtheg o feini Cristnogol cynnar ac un ar ddeg o gofebau diweddarach, i gyd wedi’u cael o gwmpas Margam, yn dangos diwylliant Cristnogol Cymru o’r chweched ganrif hyd yr unfed ganrif ar bymtheg. Mae un yn darllen BODVOCI HIC IACIT, yma y gorwedd Bodfoc, mab Catotigirnus. Casglodd y Talbotiaid hwy yn yr 1800au, ac ers 1932 maent yn yr hen ysgoldy, Amgueddfa Feini Margam bellach.FfynonellauMargam Stones Museum ↗Wikipedia (Saesneg)Amgueddfa Cerrig Margam, hen ysgoldy Fictoraidd bach ger Port Talbot, sy’n dal un o’r casgliadau pwysicaf ym Mhrydain o feini a chroesau cerfiedig Cristnogol cynnar, pob un wedi’i ganfod o gwmpas Margam, yn dyst i ddiwylliant Cristnogol Cymreig o’r 6ed i’r 16eg ganrif; 17 o feini Cristnogol cynnar ac 11 o gofebion diweddarach; yng ngofal Cadw, ger Eglwys Abaty Margam; abaty Sistersaidd a sefydlwyd yn 1147 oedd Abaty Margam, ac mae ei gorff wedi goroesi’n eglwys y plwyf; wedi 1536 daeth i deulu Mansel, ac yn ddiweddarach i deulu Talbot, a gasglodd feini’r fro yn y 19eg ganrif; yn 1892 rhoddodd Emily Talbot hwy i’r genedl, ac yn 1932 symudwyd hwy i’r hen ysgoldy eglwys; mae’r meini cyn-Normanaidd mewn tri grŵp: cofebion ag arysgrifau Lladin o 450–650, slabiau â chroes wedi’i thorri o 600–900, a chroesau cerfiedig o 900–1100; trowyd carreg filltir Rufeinig o 309–313 i’r ymerawdwr Maximinus â’i phen i lawr yn y 6ed ganrif a thorri arni HIC IACIT CANTVSVS PATER PAVLINVS, yma y gorwedd Cantusus, ei dad oedd Paulinus; maen Pumpeius Carantorius, o’r 6ed ganrif, mewn Lladin ac Ogam, a elwir yn lleol yn Fedd Morgan Morganwg; Maen Bodvoc o ddiwedd y 6ed ganrif neu ddechrau’r 7fed, maen Bodvoc fab Catotigirn, gor-ŵyr Eternalis Vedomavus, o grug claddu ar y mynydd lle saif copi heddiw; croes Enniaun, y groes ben disg gynharaf ym Morgannwg ynghyd ag un yn Llanilltud, ‘croes Crist, Enniaun a’i gwnaeth er mwyn enaid Guorgoret’; croes Grutne; Croes Conbelin, o rhwng 950 a 1050, y fwyaf o’r meini, 2.61 m o uchder, â phen olwyn mawr, ffigurau y credir eu bod yn Ioan Sant a’r Forwyn Fair, a golygfa hela ar ei sylfaen, a alwyd gan y Comisiwn Brenhinol ‘yr un fwyaf trawiadol o henebion y math hwn yn y sir, os nad yng Nghymru gyfan’, a elwid yn Faen y Noddfa, ag arysgrif ‘Conbelin a gododd y groes hon er mwyn enaid Ric…’.CISP database of early inscribed stones: Margam Mountain (marg1_1) ↗Coleg Prifysgol Llundain (Saesneg)BODVOCI HIC IACIT FILIUS CATOTIGIRNI PRONEPUS ETERNALI VEDOMAVI; bellach yn Amgueddfa Cerrig Margam.Margam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw.
Codwyd Abaty Margam yn 1147 i’r Sistersiaid, ac mae ei gorff yn dal yn eglwys y plwyf. Yn 1540 cafodd Syr Rhys Mansel diroedd yr abaty, a daliodd ei deulu a’r Talbotiaid ar eu holau Fargam am bedair canrif.FfynonellauMargam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw.Margam Stones Museum ↗Wikipedia (Saesneg)Amgueddfa Cerrig Margam, hen ysgoldy Fictoraidd bach ger Port Talbot, sy’n dal un o’r casgliadau pwysicaf ym Mhrydain o feini a chroesau cerfiedig Cristnogol cynnar, pob un wedi’i ganfod o gwmpas Margam, yn dyst i ddiwylliant Cristnogol Cymreig o’r 6ed i’r 16eg ganrif; 17 o feini Cristnogol cynnar ac 11 o gofebion diweddarach; yng ngofal Cadw, ger Eglwys Abaty Margam; abaty Sistersaidd a sefydlwyd yn 1147 oedd Abaty Margam, ac mae ei gorff wedi goroesi’n eglwys y plwyf; wedi 1536 daeth i deulu Mansel, ac yn ddiweddarach i deulu Talbot, a gasglodd feini’r fro yn y 19eg ganrif; yn 1892 rhoddodd Emily Talbot hwy i’r genedl, ac yn 1932 symudwyd hwy i’r hen ysgoldy eglwys; mae’r meini cyn-Normanaidd mewn tri grŵp: cofebion ag arysgrifau Lladin o 450–650, slabiau â chroes wedi’i thorri o 600–900, a chroesau cerfiedig o 900–1100; trowyd carreg filltir Rufeinig o 309–313 i’r ymerawdwr Maximinus â’i phen i lawr yn y 6ed ganrif a thorri arni HIC IACIT CANTVSVS PATER PAVLINVS, yma y gorwedd Cantusus, ei dad oedd Paulinus; maen Pumpeius Carantorius, o’r 6ed ganrif, mewn Lladin ac Ogam, a elwir yn lleol yn Fedd Morgan Morganwg; Maen Bodvoc o ddiwedd y 6ed ganrif neu ddechrau’r 7fed, maen Bodvoc fab Catotigirn, gor-ŵyr Eternalis Vedomavus, o grug claddu ar y mynydd lle saif copi heddiw; croes Enniaun, y groes ben disg gynharaf ym Morgannwg ynghyd ag un yn Llanilltud, ‘croes Crist, Enniaun a’i gwnaeth er mwyn enaid Guorgoret’; croes Grutne; Croes Conbelin, o rhwng 950 a 1050, y fwyaf o’r meini, 2.61 m o uchder, â phen olwyn mawr, ffigurau y credir eu bod yn Ioan Sant a’r Forwyn Fair, a golygfa hela ar ei sylfaen, a alwyd gan y Comisiwn Brenhinol ‘yr un fwyaf trawiadol o henebion y math hwn yn y sir, os nad yng Nghymru gyfan’, a elwid yn Faen y Noddfa, ag arysgrif ‘Conbelin a gododd y groes hon er mwyn enaid Ric…’.
Gorffennwyd orendy Anthony Keck yn 1793 a’i alw’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain. Erbyn 1830 roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ mawr uwch ei ben, a elwir bellach yn Gastell Margam.FfynhonnellMargam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw.
Prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad yn 1973 ac agor y parc i’r cyhoedd yn 1977. Bu ceirw’n pori yma ers y cyfnod Normanaidd, daeth Eisteddfod yr Urdd yn 2003 a 2025, a ganed Anthony Hopkins ym Margam.FfynonellauMargam Country Park ↗Wikipedia (Saesneg)Codwyd Abaty Margam yn 1147; cafodd Syr Rhys Mansel yr hen fynachlog yn 1540; gorffennwyd yr Orendy, a gynlluniodd Anthony Keck, yn 1793 a’i ddisgrifio’n hwy ac yn fwy eang nag unrhyw un arall ym Mhrydain Fawr; roedd Christopher Rice Mansel Talbot wedi dechrau’r tŷ newydd, Castell Margam yn ddiweddarach, erbyn 1830; prynodd Cyngor Sir Morgannwg yr ystad ym mis Gorffennaf 1973 ac agorodd y parc i’r cyhoedd yn 1977; cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yma yn 2003 a 2025; bu ceirw yma ers y cyfnod Normanaidd o leiaf; bryngaer siâp D o 2.7 hectar ar fryn unig 500 metr i’r dwyrain o’r abaty yw Mynydd y Castell; casglodd y Talbotiaid y meini Cristnogol cynnar yn y 19eg ganrif, ac yn 1932 symudwyd hwy i ysgoldy’r eglwys, Amgueddfa Feini Margam bellach, dan ofal Cadw.Anthony Hopkins ↗Wikipedia (Saesneg)Syr Philip Anthony Hopkins (ganed 31 Rhagfyr 1937), actor o Gymro, a ystyrir yn un o actorion mwyaf adnabyddus a thoreithiog Prydain; dwy Wobr Academi, pedair BAFTA, dwy Wobr Emmy a Gwobr Laurence Olivier; Gwobr Cecil B. DeMille 2005; Cymrodoriaeth BAFTA 2008, y wobr uchaf y gall yr Academi Ffilm Brydeinig ei rhoi; urddwyd yn farchog yn 1993 am wasanaeth i’r celfyddydau; CBE 1987; ganed ym Margam, Port Talbot, mab Annie Muriel Yeates a Richard Arthur Hopkins, pobydd; ‘Pryd bynnag y caf deimlad y gallwn fod yn arbennig neu’n wahanol, rwy’n meddwl am fy nhad ac yn cofio’i ddwylo – ei ddwylo caled, briwedig’; yn fachgen hoffai beintio, darlunio a chanu’r piano; Ysgol Jones Gorllewin Mynwy, Pont-y-pŵl, yna Ysgol Ramadeg y Bont-faen; ysbrydolwyd gan Richard Burton, a gyfarfu yn 15 oed; graddiodd o Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru, Caerdydd, yn 1957; gwasanaeth cenedlaethol yn y Magnelwyr Brenhinol 1958–60; RADA, gan raddio 1963; ymddangosiad proffesiynol cyntaf yn Theatr y Palace, Abertawe, yn 1960 yng nghynhyrchiad Swansea Little Theatre o Have a Cigarette; sylwodd Laurence Olivier arno a’i wahodd i ymuno â’r Theatr Genedlaethol yn 1965; fel dirprwy Olivier cymerodd ei le yn The Dance of Death yn 1967, ac ysgrifennodd Olivier iddo ‘gerdded i ffwrdd â’r rhan … fel cath â llygoden rhwng ei dannedd’; King Lear, Coriolanus, Macbeth ac Antony and Cleopatra yn y Theatr Genedlaethol; Gwobr Olivier am Pravda, 1985; The Lion in Winter (1968) fel Rhisiart Lewgalon; BAFTA am War and Peace (1972); Emmys am The Lindbergh Kidnapping Case (1976) a The Bunker (1981); The Elephant Man (1980); Oscars yr Actor Gorau am Hannibal Lecter yn The Silence of the Lambs (1991) ac am The Father (2020), gan ddod y person hynaf i ennill Oscar actio, yn 83, gan ddweud ‘Dyma fi yn fy mamwlad yng Nghymru’; enwebwyd am The Remains of the Day, Nixon, Amistad a The Two Popes; Shadowlands (1993) fel C. S. Lewis, a Richard Attenborough yn ei alw ‘actor mwyaf ei genhedlaeth’; cyfarwyddodd Dylan Thomas: Return Journey (1990) am ei gyd-Gymro; cyfarwyddodd August, addasiad o Uncle Vanya Chekhov wedi’i osod yng Nghymru; Llywydd Apêl Eryri yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol, gan roi £1 miliwn yn 1998 tuag at y £3 miliwn oedd ei angen i brynu rhannau o’r Wyddfa; wedi cyfansoddi cerddoriaeth ar hyd ei oes; recordiwyd waltz a gyfansoddodd yn 1964 gan André Rieu; albwm Composer drwy Classic FM; perfformiwyd The Masque of Time am y tro cyntaf gan Gerddorfa Symffoni Dallas yn 2008; cymrodoriaeth er anrhydedd Prifysgol Cymru, Llanbedr Pont Steffan, 1992; rhyddfreiniwr Port Talbot 1996; agorwyd Canolfan Anthony Hopkins yn y Coleg Cerdd a Drama yn 1999; un o’r 100 Arwr Cymreig yn 2004.
Mab i bobydd o Bort Talbot a ddaeth yn un o actorion mwyaf ei oes ac a enillodd ddwy Wobr yr Academi.
Syr Anthony HopkinsFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf