Yn 1283 dechreuodd Edward I gestyll a threfi caerog Conwy, Caernarfon a Harlech. Daeth Biwmares yn ddiweddarach. Gyda Rhuddlan gwnaethant ei ‘Gylch Haearn’ o gwmpas Gwynedd.FfynhonnellCastles and Town Walls of King Edward in Gwynedd ↗Wikipedia (Saesneg)Yn 1283 gorchmynnodd Edward I gestyll a threfi caerog newydd yng Nghaernarfon, Conwy a Harlech, a Biwmares yn ddiweddarach; roedd y gwaith dan Feistr James o San Siôr, Meistr Gweithfeydd y Brenin yng Nghymru; costiodd Conwy tua £15,000, Caernarfon £15,500 a Harlech £8,190; gwelai Arnold Taylor furiau Caergystennin yng nghynllun Caernarfon; Safle Treftadaeth y Byd ers 1986; rhan o’r ‘Cylch Haearn’ a godwyd wedi 1282.
| Dechrau | 1283 |
|---|---|
| Adeiladwr | Meistr James o San Siôr, Meistr Gweithfeydd y Brenin yng Nghymru |
| Heddiw | Safle Treftadaeth y Byd ers 1986 |
Y gost#
Costiodd Conwy tua £15,000, Caernarfon £15,500 a Harlech £8,190.FfynhonnellCastles and Town Walls of King Edward in Gwynedd ↗Wikipedia (Saesneg)Yn 1283 gorchmynnodd Edward I gestyll a threfi caerog newydd yng Nghaernarfon, Conwy a Harlech, a Biwmares yn ddiweddarach; roedd y gwaith dan Feistr James o San Siôr, Meistr Gweithfeydd y Brenin yng Nghymru; costiodd Conwy tua £15,000, Caernarfon £15,500 a Harlech £8,190; gwelai Arnold Taylor furiau Caergystennin yng nghynllun Caernarfon; Safle Treftadaeth y Byd ers 1986; rhan o’r ‘Cylch Haearn’ a godwyd wedi 1282.

Caernarfon a Chaergystennin#
Gwelai’r hanesydd Arnold Taylor furiau Caergystennin yn nhyrau rhesog Caernarfon.FfynhonnellCastles and Town Walls of King Edward in Gwynedd ↗Wikipedia (Saesneg)Yn 1283 gorchmynnodd Edward I gestyll a threfi caerog newydd yng Nghaernarfon, Conwy a Harlech, a Biwmares yn ddiweddarach; roedd y gwaith dan Feistr James o San Siôr, Meistr Gweithfeydd y Brenin yng Nghymru; costiodd Conwy tua £15,000, Caernarfon £15,500 a Harlech £8,190; gwelai Arnold Taylor furiau Caergystennin yng nghynllun Caernarfon; Safle Treftadaeth y Byd ers 1986; rhan o’r ‘Cylch Haearn’ a godwyd wedi 1282.

Statud Rhuddlan#
Ar 3 Mawrth 1284, yng Nghastell Rhuddlan, gwnaeth Edward Statud Rhuddlan. Creodd siroedd Môn, Meirionnydd, Caernarfon a’r Fflint a dod â chyfraith Lloegr i droseddau difrifol. Safodd hyd Ddeddfau 1535 ac 1542.FfynhonnellStatute of Rhuddlan ↗Wikipedia (Saesneg)Gwnaed gan Edward I ar 3 Mawrth 1284 a’i gyhoeddi gyntaf ar 19 Mawrth yng Nghastell Rhuddlan, un o’r ‘cylch haearn’ o gestyll; creodd siroedd Môn, Meirionnydd, Caernarfon a’r Fflint; daeth â chyfraith gyffredin Lloegr, gyda throseddau difrifol gerbron yr ustus, er i gymrodeddu a rhannu tir rhwng meibion barhau; safodd hyd Ddeddfau Uno 1535 ac 1542.

Ffynonellau a darllen pellach
Coflein: cofnod cenedlaethol y safle hwn ↗Cadw: cofnod yr adeilad rhestredig ↗Wicipedia ↗





