Ar 6 Tachwedd 1282 croesodd byddin Seisnig o Fôn i’r tir mawr ar bont o gychod. Roedd gwŷr Llywelyn yn aros, a’r llanw’n codi.FfynhonnellBattle of Moel-y-don ↗Wikipedia (Saesneg)6 Tachwedd 1282; wedi cipio Môn, adeiladodd gwŷr Luke de Tany bont o gychod dros y Fenai, a orffennwyd ym Medi 1282; pan groeson nhw, rhybuddiodd sgowtiaid Llywelyn ef a daeth allan gyda byddin fawr; torrodd y llanw oedd yn codi’r Saeson oddi wrth y bont a boddodd llawer, wedi’u llusgo i lawr gan eu harfwisg; lladdwyd Luke de Tany, Roger de Clifford yr ieuengaf, Philip a William Burnell, un ar bymtheg o farchogion a dros 400 o wŷr; roedd gan y Saeson tua 2,000 o wŷr traed a 200 o farchogion; ysgafn oedd colledion y Cymry.
| Pryd | 6 Tachwedd 1282 |
|---|---|
| Ble | Afon Menai, ger Moel-y-don |
| Arweinydd y Saeson | Luke de Tany |
Y bont gychod#
Wedi cipio Môn, adeiladodd gwŷr Luke de Tany bont o gychod dros y Fenai, a’i gorffen ym Medi. Croeson nhw tra oedd yr archesgob yn dal i drafod heddwch.FfynonellauBattle of Moel-y-don ↗Wikipedia (Saesneg)6 Tachwedd 1282; wedi cipio Môn, adeiladodd gwŷr Luke de Tany bont o gychod dros y Fenai, a orffennwyd ym Medi 1282; pan groeson nhw, rhybuddiodd sgowtiaid Llywelyn ef a daeth allan gyda byddin fawr; torrodd y llanw oedd yn codi’r Saeson oddi wrth y bont a boddodd llawer, wedi’u llusgo i lawr gan eu harfwisg; lladdwyd Luke de Tany, Roger de Clifford yr ieuengaf, Philip a William Burnell, un ar bymtheg o farchogion a dros 400 o wŷr; roedd gan y Saeson tua 2,000 o wŷr traed a 200 o farchogion; ysgafn oedd colledion y Cymry.Conquest of Wales by Edward I ↗Wikipedia (Saesneg)Torrodd rhyfel allan eto yn 1282 gyda gwrthryfel Dafydd ap Gruffudd, ar y cyd â rheolwyr y Deheubarth a gogledd Powys; ymunodd Llywelyn ac arweinwyr y De, a daeth yn frwydr genedlaethol; trechwyd iarll Caerloyw yn Llandeilo Fawr ym Mehefin 1282; daeth Moel-y-don yn ystod trafodaethau heddwch yr Archesgob Peckham; lladdwyd Llywelyn ger Pont Irfon ar 11 Rhagfyr 1282; yn Ionawr 1283 cipiodd Edward Ddolwyddelan; daliwyd Dafydd, a ddilynodd Lywelyn yn dywysog, ym Mehefin 1283 a’i ddienyddio yn Amwythig; drwy Statud Rhuddlan cysylltwyd ac unwyd y tiroedd â choron Lloegr.
Y llanw’n codi#
Rhybuddiodd sgowtiaid Llywelyn ef a daeth allan gyda byddin fawr. Torrodd y llanw’r Saeson oddi wrth eu pont, a boddodd llawer, wedi’u llusgo i lawr gan eu harfwisg.FfynhonnellBattle of Moel-y-don ↗Wikipedia (Saesneg)6 Tachwedd 1282; wedi cipio Môn, adeiladodd gwŷr Luke de Tany bont o gychod dros y Fenai, a orffennwyd ym Medi 1282; pan groeson nhw, rhybuddiodd sgowtiaid Llywelyn ef a daeth allan gyda byddin fawr; torrodd y llanw oedd yn codi’r Saeson oddi wrth y bont a boddodd llawer, wedi’u llusgo i lawr gan eu harfwisg; lladdwyd Luke de Tany, Roger de Clifford yr ieuengaf, Philip a William Burnell, un ar bymtheg o farchogion a dros 400 o wŷr; roedd gan y Saeson tua 2,000 o wŷr traed a 200 o farchogion; ysgafn oedd colledion y Cymry.

Y meirw#
Lladdwyd Luke de Tany, Roger de Clifford yr ieuengaf, un ar bymtheg o farchogion a thros bedwar cant o wŷr. Ychydig a gollodd y Cymry.FfynhonnellBattle of Moel-y-don ↗Wikipedia (Saesneg)6 Tachwedd 1282; wedi cipio Môn, adeiladodd gwŷr Luke de Tany bont o gychod dros y Fenai, a orffennwyd ym Medi 1282; pan groeson nhw, rhybuddiodd sgowtiaid Llywelyn ef a daeth allan gyda byddin fawr; torrodd y llanw oedd yn codi’r Saeson oddi wrth y bont a boddodd llawer, wedi’u llusgo i lawr gan eu harfwisg; lladdwyd Luke de Tany, Roger de Clifford yr ieuengaf, Philip a William Burnell, un ar bymtheg o farchogion a dros 400 o wŷr; roedd gan y Saeson tua 2,000 o wŷr traed a 200 o farchogion; ysgafn oedd colledion y Cymry.
Ffynonellau a darllen pellach
Coflein: cofnod cenedlaethol y safle hwn ↗Cadw: cofnod yr adeilad rhestredig ↗Wicipedia ↗





