Rhoddodd bardd o’r nawfed ganrif lais i Heledd, tywysoges o Bowys yn galaru am ei brawd Cynddylan, ei ryfelwyr a’i neuadd wag. Mae englynion Heledd ymhlith y cerddi mwyaf teimladwy yn Gymraeg.FfynhonnellCanu Heledd ↗Wikipedia (Saesneg)Cylch o englynion Cymraeg cynnar, prin ymhlith cerddi canoloesol am eu bod yng ngenau cymeriad benywaidd; dyddia Jenny Rowland hwy i tua 800–900; yn bennaf yn Llyfr Coch Hergest; lleddir Cynddylan, tywysog Powys, a’i frodyr, a’i chwaer Heledd yw un o’r ychydig a oroesodd; ymhlith yr adrannau mae Stafell Gynddylan, myfyrdod ar neuadd wag Cynddylan, ac Eglwysau Basa, marwnad i eglwysi Basa; galarant am ddinistr Pengwern.
| Pryd | Tua 800–900, yn ôl dyddio Jenny Rowland |
|---|---|
| Ble | Powys |
| Yn | Llyfr Coch Hergest |
Llais merch#
Mae’r cerddi’n brin ymhlith barddoniaeth ganoloesol Gymraeg am mai merch sy’n llefaru. Mae Cynddylan, tywysog Powys, a’i frodyr wedi syrthio mewn brwydr, a Heledd yw un o’r ychydig sy’n fyw.FfynhonnellCanu Heledd ↗Wikipedia (Saesneg)Cylch o englynion Cymraeg cynnar, prin ymhlith cerddi canoloesol am eu bod yng ngenau cymeriad benywaidd; dyddia Jenny Rowland hwy i tua 800–900; yn bennaf yn Llyfr Coch Hergest; lleddir Cynddylan, tywysog Powys, a’i frodyr, a’i chwaer Heledd yw un o’r ychydig a oroesodd; ymhlith yr adrannau mae Stafell Gynddylan, myfyrdod ar neuadd wag Cynddylan, ac Eglwysau Basa, marwnad i eglwysi Basa; galarant am ddinistr Pengwern.
Stafell Gynddylan#
Yn y rhan fwyaf adnabyddus, Stafell Gynddylan, mae Heledd yn edrych ar neuadd ei brawd, yn wag ac yn anghyfannedd bellach. Mae penillion eraill yn galaru am Eglwysau Basa a dinistr Pengwern.FfynhonnellCanu Heledd ↗Wikipedia (Saesneg)Cylch o englynion Cymraeg cynnar, prin ymhlith cerddi canoloesol am eu bod yng ngenau cymeriad benywaidd; dyddia Jenny Rowland hwy i tua 800–900; yn bennaf yn Llyfr Coch Hergest; lleddir Cynddylan, tywysog Powys, a’i frodyr, a’i chwaer Heledd yw un o’r ychydig a oroesodd; ymhlith yr adrannau mae Stafell Gynddylan, myfyrdod ar neuadd wag Cynddylan, ac Eglwysau Basa, marwnad i eglwysi Basa; galarant am ddinistr Pengwern.
Wedi’u cadw drwy’r canrifoedd#
Daw’r cerddi atom yn bennaf yn Llyfr Coch Hergest, ac roeddent unwaith yn Llyfr Gwyn Rhydderch hefyd.FfynhonnellCanu Heledd ↗Wikipedia (Saesneg)Cylch o englynion Cymraeg cynnar, prin ymhlith cerddi canoloesol am eu bod yng ngenau cymeriad benywaidd; dyddia Jenny Rowland hwy i tua 800–900; yn bennaf yn Llyfr Coch Hergest; lleddir Cynddylan, tywysog Powys, a’i frodyr, a’i chwaer Heledd yw un o’r ychydig a oroesodd; ymhlith yr adrannau mae Stafell Gynddylan, myfyrdod ar neuadd wag Cynddylan, ac Eglwysau Basa, marwnad i eglwysi Basa; galarant am ddinistr Pengwern.
Ffynonellau a darllen pellach





