Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg

Canwyd yn 1282–1283

Marwnadau Bleddyn Fardd i’r tywysogion olaf

Mae disgybl Dafydd Benfras yn galaru am Lywelyn ap Gruffudd a’i frodyr Dafydd ac Owain, tri mab Gruffudd, ym mlwyddyn cwymp y tywysogion.

Llun: Muriau corff Abaty Cwm-hir sydd wedi goroesi, lle dywedir bod corff Llywelyn ap Gruffudd yn gorwedd · John H Darch, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

BarddBleddyn Fardd, bardd llys Gwynedd, yn ei flodau 1268–1283
Cerddipedair ar ddeg, saith awdl a saith cadwyn o englynion, 458 llinell
Fe’i cofir amei farwnadau i Lywelyn ap Gruffudd a’i frodyr

Roedd Bleddyn Fardd yn un o’r olaf o Feirdd y Tywysogion. Ychydig a wyddys am ei fywyd y tu hwnt i’r hyn a ddywed ei gerddi. Ymddengys mai Dafydd Benfras oedd ei athro barddol, ac fel yntau roedd Bleddyn bron yn sicr yn bencerdd i Lywelyn ap Gruffudd. Yn sicr roedd yn un o feirdd llys Gwynedd.

Ei farwnadau

Lluniodd Bleddyn farwnadau i’w athro Dafydd Benfras, i Oronwy ab Ednyfed, distain Gwynedd, ac i Hywel fab Goronwy, ac i Ruffudd ab Iorwerth o Fôn. Lluniodd hefyd gerdd fawl i Rys ap Maredudd o’r Deheubarth.

Tri mab Gruffudd

Fe’i cofir yn bennaf am ei farwnadau i Lywelyn ap Gruffudd a’i frodyr Dafydd ac Owain Goch, tywysogion Gwynedd a fu farw i gyd ym mlynyddoedd rhyfel 1282. Lluniodd hefyd un gerdd i’r tri, marwnad tri mab Gruffudd ap Llywelyn, tua 1283.

Ei gerdd olaf

Fel Meilyr Brydydd ganrif a hanner o’i flaen, lluniodd Bleddyn farwysgafn, cerdd i’w wely angau ei hun. Cedwir ei holl waith yn Llawysgrif Hendregadredd.

Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf