
Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Fe’i lluniwyd yn niwedd y 1300au
Claddu Ithel ap Robert
Cerdd Iolo Goch i angladd ei brif noddwr, archddiacon Llanelwy, pan siglai’r eglwys fel llong wrth angor gan alar y dyrfa.
Llun: Eglwys Gadeiriol Llanelwy, yr eglwys gadeiriol hynafol leiaf ym Mhrydain, gyda’i thŵr sgwâr · DeFacto, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
| Bardd | Iolo Goch |
|---|---|
| I | Ithel ap Robert, archddiacon Llanelwy |
| Lle | o Goed y Mynydd, ger Caerwys, i’r eglwys |
Ithel ap Robert, archddiacon Llanelwy, oedd prif noddwr Iolo Goch, a thrigai yng Nghoed y Mynydd ger Caerwys yn Sir y Fflint. Roedd y ddau’n perthyn. Tybiai Thomas Matthews, a olygodd gerddi Iolo, eu bod efallai’n gyd-ddisgyblion yn abaty Llanegwestl, Glyn y Groes. Canodd Iolo sawl cerdd i Ithel: un i ofyn march ganddo, marwnad, a’r gerdd hon ar ddydd ei gladdu.FfynonellauIolo Goch ↗Wikipedia (Saesneg)Iolo Goch, ei noddwr Ithel ap Robert, a’i gerddi i Owain Glyndŵr.Gwaith Iolo Goch: Iolo Goch ↗WicidestunHanes teulu Iolo, ei addysg a’i athrawon gan Thomas Matthews.Iolo Goch ↗Wicipedia CymraegBywyd Iolo Goch, ei deulu, a’i gerddi i Owain Glyndŵr a llawer eraill.
Y ddaear yn crynu
Mae’r gerdd yn agor gyda’r ddaear ddu yn taflu llwch ac yn crynu dan y dyrfa fawr. Cludir Ithel o Goed y Mynydd i’r eglwys a’i holl dylwyth yn llefain.FfynhonnellCladdu Ithel ap Robert ↗WicidestunTestun cerdd Iolo Goch ar gladdu Ithel ap Robert.
O Goed y Mynydd
Torsau fel sêr
Yn yr eglwys mae Iolo’n gweld mwy o dorsau ynghynn nag sydd o sêr yn yr awyr, yn llosgi fel llusernau tân. Mae rhai o’r galarwyr yn gwasgu eu bysedd, rhai’n llewygu, a rhai’n tynnu eu gwallt. Mae sŵn y galar mor fawr nes bod yr eglwys ei hun fel pe bai’n siglo.FfynhonnellCladdu Ithel ap Robert ↗WicidestunTestun cerdd Iolo Goch ar gladdu Ithel ap Robert.
Fel llong wrth angor
Mae’r gerdd yn un o’r darluniau gorau sydd gennym o angladd mawr yng Nghymru’r bedwaredd ganrif ar ddeg, ac o mor annwyl oedd noddwr da.
Pobl y testun
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (1)
- Wynebddalen Gwaith Iolo Goch, ei gerddi mewn print — G. Howell Baker · Parth cyhoeddus
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan
