
Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Powys
Powys
Llandrindod · Llandrindod Wells
Tref sba y denai ei ffynhonnau mwynol filoedd o ymwelwyr yn oes Fictoria.
Llun: Strydoedd Llandrindod · Vanmanyo, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Llandrindod: llan y Drindod
Llandrindod
- Llan eglwys, tir sanctaidd caeedig
- drindod y Drindod Sanctaiddo Trindod (treiglad meddal: t → d)
Llandrindod Wells
- Llan eglwys, tir sanctaidd caeedig
- drindod y Drindod Sanctaiddo Trindod (treiglad meddal: t → d)
- Wells Saesneg: y ffynhonnau: cymerodd trefi sba canolbarth Cymru’r gair yn yr 1800au, pan ddeuai ymwelwyr i yfed y dŵr
Tyfodd Llandrindod, ‘plwyf y Drindod’, yn dref sba o westai a strydoedd newydd, ac yma yr etholwyd Archesgob cyntaf Cymru.FfynhonnellLlandrindod Wells ↗Wikipedia (Saesneg)Llandrindod, ‘plwyf y drindod’; o ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden; Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf; yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya; daeth y rheilffordd (Rheilffordd Calon Cymru) â thwf, a chodwyd yr orsaf yn 1865; agorodd cau’r comin yn 1862 y ffordd i strydoedd a gwestai newydd; gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au; yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf, a chynhaliwyd yr etholiadau yn y dref byth ers hynny; cynhelir Gŵyl Fictoraidd bob mis Awst.
| Gorsaf reilffordd | 1865FfynhonnellLlandrindod Wells ↗Wikipedia (Saesneg)Llandrindod, ‘plwyf y drindod’; o ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden; Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf; yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya; daeth y rheilffordd (Rheilffordd Calon Cymru) â thwf, a chodwyd yr orsaf yn 1865; agorodd cau’r comin yn 1862 y ffordd i strydoedd a gwestai newydd; gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au; yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf, a chynhaliwyd yr etholiadau yn y dref byth ers hynny; cynhelir Gŵyl Fictoraidd bob mis Awst. |
|---|---|
| Cau’r comin | 1862FfynhonnellLlandrindod Wells ↗Wikipedia (Saesneg)Llandrindod, ‘plwyf y drindod’; o ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden; Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf; yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya; daeth y rheilffordd (Rheilffordd Calon Cymru) â thwf, a chodwyd yr orsaf yn 1865; agorodd cau’r comin yn 1862 y ffordd i strydoedd a gwestai newydd; gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au; yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf, a chynhaliwyd yr etholiadau yn y dref byth ers hynny; cynhelir Gŵyl Fictoraidd bob mis Awst. |
| Ethol Archesgob cyntaf Cymru | 1920FfynhonnellLlandrindod Wells ↗Wikipedia (Saesneg)Llandrindod, ‘plwyf y drindod’; o ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden; Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf; yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya; daeth y rheilffordd (Rheilffordd Calon Cymru) â thwf, a chodwyd yr orsaf yn 1865; agorodd cau’r comin yn 1862 y ffordd i strydoedd a gwestai newydd; gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au; yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf, a chynhaliwyd yr etholiadau yn y dref byth ers hynny; cynhelir Gŵyl Fictoraidd bob mis Awst. |
Y ffynhonnau
O ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden. Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf, ac yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya i’r rhai a ddeuai i yfed y dyfroedd.FfynhonnellLlandrindod Wells ↗Wikipedia (Saesneg)Llandrindod, ‘plwyf y drindod’; o ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden; Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf; yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya; daeth y rheilffordd (Rheilffordd Calon Cymru) â thwf, a chodwyd yr orsaf yn 1865; agorodd cau’r comin yn 1862 y ffordd i strydoedd a gwestai newydd; gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au; yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf, a chynhaliwyd yr etholiadau yn y dref byth ers hynny; cynhelir Gŵyl Fictoraidd bob mis Awst.
Y sba Fictoraidd
Gwnaeth y rheilffordd, a gyrhaeddodd y dref yn 1865, a chau’r comin yn 1862 le i strydoedd, gwestai a siopau newydd, a gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au.FfynhonnellLlandrindod Wells ↗Wikipedia (Saesneg)Llandrindod, ‘plwyf y drindod’; o ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden; Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf; yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya; daeth y rheilffordd (Rheilffordd Calon Cymru) â thwf, a chodwyd yr orsaf yn 1865; agorodd cau’r comin yn 1862 y ffordd i strydoedd a gwestai newydd; gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au; yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf, a chynhaliwyd yr etholiadau yn y dref byth ers hynny; cynhelir Gŵyl Fictoraidd bob mis Awst.
Archesgob Cymru
Yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf yma, a chynhaliwyd pob etholiad ers hynny yn y dref.FfynhonnellLlandrindod Wells ↗Wikipedia (Saesneg)Llandrindod, ‘plwyf y drindod’; o ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden; Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf; yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya; daeth y rheilffordd (Rheilffordd Calon Cymru) â thwf, a chodwyd yr orsaf yn 1865; agorodd cau’r comin yn 1862 y ffordd i strydoedd a gwestai newydd; gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au; yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf, a chynhaliwyd yr etholiadau yn y dref byth ers hynny; cynhelir Gŵyl Fictoraidd bob mis Awst.
Ymweld
Ar ddiwedd pob mis Awst mae’r dref yn gwisgo dillad dyddiau’r sba ar gyfer ei Gŵyl Fictoraidd, gyda theatr stryd a cherddoriaeth.FfynhonnellLlandrindod Wells ↗Wikipedia (Saesneg)Llandrindod, ‘plwyf y drindod’; o ganol y 18fed ganrif daeth ymwelwyr am ddyfroedd y ffynhonnau, a ddisgrifiwyd yn fanwl gyntaf gan Diederich Wessel Linden; Ffynnon Cwmygof oedd yr enwocaf; yn y 1820au daeth Fferm Dolysgallog yn dŷ lletya; daeth y rheilffordd (Rheilffordd Calon Cymru) â thwf, a chodwyd yr orsaf yn 1865; agorodd cau’r comin yn 1862 y ffordd i strydoedd a gwestai newydd; gwnaed llyn addurniadol ar ddechrau’r 1870au; yn 1920 etholwyd Archesgob cyntaf Cymru yn yr Hen Eglwys Blwyf, a chynhaliwyd yr etholiadau yn y dref byth ers hynny; cynhelir Gŵyl Fictoraidd bob mis Awst.
Lleoedd hanesyddol gerllaw
Ffynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf

