Evan Roberts
Llais diwygiad 1904 (wedi’i gofnodi)Cyn-löwr o Gasllwchwr y taniodd ei bregethu’r diwygiad crefyddol mawr olaf yng Nghymru.
Evan Roberts

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Abertawe
Abertawe
Mae Leucarum Rufeinig a chastell Normanaidd yn gwarchod croesfan Llwchwr. Dechreuodd Evan Roberts ddiwygiad mawr 1904 yma, yng nghapel Moriah.
Llun: Y Groes, Casllwchwr · Nigel Davies, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Casllwchwr: y castell ar afon Llwchwr
Casllwchwr
Loughor
Mae Casllwchwr, ar aber y Llwchwr, yn cymryd ei henw o’r gaer Rufeinig Leucarum. Hon oedd cartref Evan Roberts, y glöwr ifanc y dechreuodd ei bregethu ddiwygiad 1904–1905.FfynonellauLoughor ↗Wikipedia (Saesneg)Casllwchwr; olrheinir yr enw i gaer gynorthwyol Rufeinig Leucarum, a ddaliwyd o 73 OC hyd tua 320; cododd Henry de Beaumont y castell yn 1106 yn wrthglawdd ag amddiffynfeydd pren, a thros ryw 250 mlynedd cafodd adeiladau carreg a llenfuriau; mae’n heneb gofrestredig yng ngofal Cadw; daeth John Vivian (1750–1826) yn bartner rheoli yn y gweithfeydd copr yng Nghasllwchwr a Phen-clawdd tua 1800; daeth y rheilffordd yn 1852 dros Draphont Casllwchwr Brunel, a ddisodlwyd yn 2013; mae’r Hen Neuadd Dref o 1868; mae Evan Roberts (1878–1951), o ddiwygiad 1904–1905, yr arlunydd James Henry Govier ac Irma Chilton, awdur plant yn Saesneg a Chymraeg, ymhlith ei phobl.Evan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghasllwchwr ar 8 Mehefin 1878; bu’n gweithio yn y pyllau gyda’i dad o un ar ddeg hyd dair ar hugain oed, yna’n brentis gof; yn 1904 aeth i Gastellnewydd Emlyn i baratoi at y weinidogaeth, ac mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd y profiad a luniodd ei bregethu; ei bedwar pwynt oedd cyffesu pob pechod hysbys, rhoi heibio bopeth amheus, ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith a chyffesu Crist yn gyhoeddus; ym mis Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; bu farw ar 29 Ionawr 1951 a’i gladdu y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr.
| Leucarum | 73 OC hyd tua 320FfynhonnellLoughor ↗Wikipedia (Saesneg)Casllwchwr; olrheinir yr enw i gaer gynorthwyol Rufeinig Leucarum, a ddaliwyd o 73 OC hyd tua 320; cododd Henry de Beaumont y castell yn 1106 yn wrthglawdd ag amddiffynfeydd pren, a thros ryw 250 mlynedd cafodd adeiladau carreg a llenfuriau; mae’n heneb gofrestredig yng ngofal Cadw; daeth John Vivian (1750–1826) yn bartner rheoli yn y gweithfeydd copr yng Nghasllwchwr a Phen-clawdd tua 1800; daeth y rheilffordd yn 1852 dros Draphont Casllwchwr Brunel, a ddisodlwyd yn 2013; mae’r Hen Neuadd Dref o 1868; mae Evan Roberts (1878–1951), o ddiwygiad 1904–1905, yr arlunydd James Henry Govier ac Irma Chilton, awdur plant yn Saesneg a Chymraeg, ymhlith ei phobl. |
|---|---|
| Castell | 1106FfynhonnellLoughor ↗Wikipedia (Saesneg)Casllwchwr; olrheinir yr enw i gaer gynorthwyol Rufeinig Leucarum, a ddaliwyd o 73 OC hyd tua 320; cododd Henry de Beaumont y castell yn 1106 yn wrthglawdd ag amddiffynfeydd pren, a thros ryw 250 mlynedd cafodd adeiladau carreg a llenfuriau; mae’n heneb gofrestredig yng ngofal Cadw; daeth John Vivian (1750–1826) yn bartner rheoli yn y gweithfeydd copr yng Nghasllwchwr a Phen-clawdd tua 1800; daeth y rheilffordd yn 1852 dros Draphont Casllwchwr Brunel, a ddisodlwyd yn 2013; mae’r Hen Neuadd Dref o 1868; mae Evan Roberts (1878–1951), o ddiwygiad 1904–1905, yr arlunydd James Henry Govier ac Irma Chilton, awdur plant yn Saesneg a Chymraeg, ymhlith ei phobl. |
| Evan Roberts | ganed 8 Mehefin 1878FfynhonnellEvan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghasllwchwr ar 8 Mehefin 1878; bu’n gweithio yn y pyllau gyda’i dad o un ar ddeg hyd dair ar hugain oed, yna’n brentis gof; yn 1904 aeth i Gastellnewydd Emlyn i baratoi at y weinidogaeth, ac mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd y profiad a luniodd ei bregethu; ei bedwar pwynt oedd cyffesu pob pechod hysbys, rhoi heibio bopeth amheus, ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith a chyffesu Crist yn gyhoeddus; ym mis Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; bu farw ar 29 Ionawr 1951 a’i gladdu y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr. |
Cadwai’r Rhufeiniaid gaer gynorthwyol yma o 73 OC hyd tua 320, ac mae ei henw, Leucarum, yn byw yn enw’r dref.FfynhonnellLoughor ↗Wikipedia (Saesneg)Casllwchwr; olrheinir yr enw i gaer gynorthwyol Rufeinig Leucarum, a ddaliwyd o 73 OC hyd tua 320; cododd Henry de Beaumont y castell yn 1106 yn wrthglawdd ag amddiffynfeydd pren, a thros ryw 250 mlynedd cafodd adeiladau carreg a llenfuriau; mae’n heneb gofrestredig yng ngofal Cadw; daeth John Vivian (1750–1826) yn bartner rheoli yn y gweithfeydd copr yng Nghasllwchwr a Phen-clawdd tua 1800; daeth y rheilffordd yn 1852 dros Draphont Casllwchwr Brunel, a ddisodlwyd yn 2013; mae’r Hen Neuadd Dref o 1868; mae Evan Roberts (1878–1951), o ddiwygiad 1904–1905, yr arlunydd James Henry Govier ac Irma Chilton, awdur plant yn Saesneg a Chymraeg, ymhlith ei phobl.
Cododd Henry de Beaumont y castell cyntaf yn 1106 yn wrthglawdd ag amddiffynfeydd pren, a thros ryw 250 mlynedd cafodd adeiladau carreg a llenfuriau. Mae ei adfail bellach yng ngofal Cadw.FfynhonnellLoughor ↗Wikipedia (Saesneg)Casllwchwr; olrheinir yr enw i gaer gynorthwyol Rufeinig Leucarum, a ddaliwyd o 73 OC hyd tua 320; cododd Henry de Beaumont y castell yn 1106 yn wrthglawdd ag amddiffynfeydd pren, a thros ryw 250 mlynedd cafodd adeiladau carreg a llenfuriau; mae’n heneb gofrestredig yng ngofal Cadw; daeth John Vivian (1750–1826) yn bartner rheoli yn y gweithfeydd copr yng Nghasllwchwr a Phen-clawdd tua 1800; daeth y rheilffordd yn 1852 dros Draphont Casllwchwr Brunel, a ddisodlwyd yn 2013; mae’r Hen Neuadd Dref o 1868; mae Evan Roberts (1878–1951), o ddiwygiad 1904–1905, yr arlunydd James Henry Govier ac Irma Chilton, awdur plant yn Saesneg a Chymraeg, ymhlith ei phobl.
Tua 1800 daeth John Vivian yn bartner rheoli gweithfeydd copr Casllwchwr a Phen-clawdd. Cyrhaeddodd y rheilffordd yn 1852 dros Draphont Casllwchwr Brunel, a chodwyd yr Hen Neuadd Dref yn 1868.FfynhonnellLoughor ↗Wikipedia (Saesneg)Casllwchwr; olrheinir yr enw i gaer gynorthwyol Rufeinig Leucarum, a ddaliwyd o 73 OC hyd tua 320; cododd Henry de Beaumont y castell yn 1106 yn wrthglawdd ag amddiffynfeydd pren, a thros ryw 250 mlynedd cafodd adeiladau carreg a llenfuriau; mae’n heneb gofrestredig yng ngofal Cadw; daeth John Vivian (1750–1826) yn bartner rheoli yn y gweithfeydd copr yng Nghasllwchwr a Phen-clawdd tua 1800; daeth y rheilffordd yn 1852 dros Draphont Casllwchwr Brunel, a ddisodlwyd yn 2013; mae’r Hen Neuadd Dref o 1868; mae Evan Roberts (1878–1951), o ddiwygiad 1904–1905, yr arlunydd James Henry Govier ac Irma Chilton, awdur plant yn Saesneg a Chymraeg, ymhlith ei phobl.
Ganed Evan Roberts yng Nghasllwchwr ar 8 Mehefin 1878 a gweithiodd yn y pyllau gyda’i dad o un ar ddeg oed, yna’n brentis gof. Yn 1904 aeth i Gastellnewydd Emlyn i hyfforddi i’r weinidogaeth, a chyfrifodd y diwygiad a ddilynodd ei bregethu 100,000 o droedigaethau yng Nghymru a lledu cyn belled ag India ac America Ladin. Mae’n gorwedd y tu ôl i Gapel Moriah yn ei dref enedigol.FfynonellauEvan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghasllwchwr ar 8 Mehefin 1878; bu’n gweithio yn y pyllau gyda’i dad o un ar ddeg hyd dair ar hugain oed, yna’n brentis gof; yn 1904 aeth i Gastellnewydd Emlyn i baratoi at y weinidogaeth, ac mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd y profiad a luniodd ei bregethu; ei bedwar pwynt oedd cyffesu pob pechod hysbys, rhoi heibio bopeth amheus, ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith a chyffesu Crist yn gyhoeddus; ym mis Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; bu farw ar 29 Ionawr 1951 a’i gladdu y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr.1904–1905 Welsh revival ↗Wikipedia (Saesneg)Dan arweiniad Evan Roberts, cyn-löwr 26 oed a oedd yn paratoi at y weinidogaeth, dechreuodd ddiwedd 1904; mewn cyfarfod ym mis Chwefror 1904 roedd Florrie Evans wedi dweud “Rwy’n caru Iesu Grist â’m holl galon”; parhâi’r cyfarfodydd hyd oriau mân y bore; cyfrifwyd 100,000 o dröedigion yng Nghymru; ymledodd i’r Alban, Lloegr, Sgandinafia, Ewrop, Gogledd America, India, Affrica ac America Ladin, a bu’n ddylanwad arbennig ar y mudiad Pentecostaidd yng Nghaliffornia.
Mae’r arlunydd a’r ysgythrwr James Henry Govier ac Irma Chilton, a ysgrifennai i blant yn Saesneg a Chymraeg, hefyd yn perthyn i Gasllwchwr.FfynhonnellLoughor ↗Wikipedia (Saesneg)Casllwchwr; olrheinir yr enw i gaer gynorthwyol Rufeinig Leucarum, a ddaliwyd o 73 OC hyd tua 320; cododd Henry de Beaumont y castell yn 1106 yn wrthglawdd ag amddiffynfeydd pren, a thros ryw 250 mlynedd cafodd adeiladau carreg a llenfuriau; mae’n heneb gofrestredig yng ngofal Cadw; daeth John Vivian (1750–1826) yn bartner rheoli yn y gweithfeydd copr yng Nghasllwchwr a Phen-clawdd tua 1800; daeth y rheilffordd yn 1852 dros Draphont Casllwchwr Brunel, a ddisodlwyd yn 2013; mae’r Hen Neuadd Dref o 1868; mae Evan Roberts (1878–1951), o ddiwygiad 1904–1905, yr arlunydd James Henry Govier ac Irma Chilton, awdur plant yn Saesneg a Chymraeg, ymhlith ei phobl.
Cyn-löwr o Gasllwchwr y taniodd ei bregethu’r diwygiad crefyddol mawr olaf yng Nghymru.
Evan RobertsFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf