Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Blaenau Gwent

Blaenau Gwent

Six Bells

Ar 28 Mehefin 1960 lladdwyd pedwar deg pump o ddynion gan ffrwydrad yng nglofa Arael Griffin. Ers 2010 mae’r Gwarcheidwad, ffigur ugain metr o löwr, wedi sefyll uwchben y cwm er cof amdanynt.

Llun: Six Bells yng nghwm Ebwy Fach · Phil White, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Blaenau Gwent51.723° N, 3.127° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Six Bells: wedi’i enwi ar ôl tafarn y Six Bells

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Tyfodd Six Bells ym mhlwyf Llanhiledd yng nghanol yr 1800au, wrth i’r diwydiant glo dyfu.

Agor glofa Arael Griffin1898
Cau’r lofa1988
Y Gwarcheidwad20 metr o uchder

Hafod Fan

Hafod Fan oedd y pwll cyntaf, a daeth glofa fwy Arael Griffin yn ei le, a agorwyd yn 1898 ac a elwid wedyn yn Lofa Six Bells.

Y Gwarcheidwad

Ar hanner canmlwyddiant ffrwydrad 28 Mehefin 1960, pan gollwyd 45 o ddynion, dadorchuddiodd Rowan Williams, Archesgob Caergaint, y Gwarcheidwad, ffigur o löwr 20 metr o uchder, a alwyd yn ateb Cymru i Angel y Gogledd.

Y ffordd i Abertyleri

Codwyd Alexandra Road a Richmond Road ar ddechrau’r 1900au i gysylltu Six Bells ag Abertyleri, a daeth y pentref yn rhan o Ddosbarth Trefol Abertyleri.

Cymraeg yn Six Bells

Yn 2011 roedd 2,396 o bobl yn byw yn Six Bells, ac roedd 198 ohonynt yn gallu siarad, darllen neu ysgrifennu Cymraeg.

Diwydiant a gwaith

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf