Alun Hoddinott
Cyfansoddwr a sylfaenydd Gŵyl Caerdydd (wedi’i gofnodi)Y cyfansoddwr o Fargoed a roddodd i Gymru, gyda William Mathias, gerddoriaeth gerddorfaol ei hun, ac y mae ei enw ar Neuadd Hoddinott y BBC ym Mae Caerdydd.
Alun Hoddinott

Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Caerffili
Caerffili
Tref lo yng Nghwm Rhymni.
Llun: Cerflun yr angel, Bargod · Will Mannay, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Bargod: y bargod, y ffin
Bargod
Bargoed
Mae Bargod yn cymryd ei enw o afon Bargod, o’r gair bargod, ffin. Agorodd glofa yma yn 1903, a thyfodd y dref farchnad mewn ychydig flynyddoedd yn dref fawr, a’i therasau’n dringo’r bryn uwchben afon Rhymni.FfynhonnellBargoed ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i enwi ar ôl afon Bargod, o’r gair bargod, ‘ffin, terfyn’; agorodd glofa yn 1903 a thyfodd y dref farchnad yn dref fawr, gyda 17,901 o bobl erbyn 1921; peintiodd L. S. Lowry y lofa, ac mae’r safle bellach yn barc gwledig; agorodd cwmni Austin ffatri yn 1949 i roi gwaith i lowyr â niwmoconiosis, a gweithiai dros 500 o ddynion yno erbyn 1965; codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911; capel y Bedyddwyr Hanbury Road, Gradd II*, yw’r llyfrgell bellach, a’i organ yno o hyd; agorodd y cwrs golff yn 1910; mae Morgan Phillips, Alun Hoddinott a Lauren Price ymhlith ei phobl.
| Agor y lofa | 1903FfynhonnellBargoed ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i enwi ar ôl afon Bargod, o’r gair bargod, ‘ffin, terfyn’; agorodd glofa yn 1903 a thyfodd y dref farchnad yn dref fawr, gyda 17,901 o bobl erbyn 1921; peintiodd L. S. Lowry y lofa, ac mae’r safle bellach yn barc gwledig; agorodd cwmni Austin ffatri yn 1949 i roi gwaith i lowyr â niwmoconiosis, a gweithiai dros 500 o ddynion yno erbyn 1965; codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911; capel y Bedyddwyr Hanbury Road, Gradd II*, yw’r llyfrgell bellach, a’i organ yno o hyd; agorodd y cwrs golff yn 1910; mae Morgan Phillips, Alun Hoddinott a Lauren Price ymhlith ei phobl. |
|---|---|
| Pobl yn 1921 | 17,901FfynhonnellBargoed ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i enwi ar ôl afon Bargod, o’r gair bargod, ‘ffin, terfyn’; agorodd glofa yn 1903 a thyfodd y dref farchnad yn dref fawr, gyda 17,901 o bobl erbyn 1921; peintiodd L. S. Lowry y lofa, ac mae’r safle bellach yn barc gwledig; agorodd cwmni Austin ffatri yn 1949 i roi gwaith i lowyr â niwmoconiosis, a gweithiai dros 500 o ddynion yno erbyn 1965; codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911; capel y Bedyddwyr Hanbury Road, Gradd II*, yw’r llyfrgell bellach, a’i organ yno o hyd; agorodd y cwrs golff yn 1910; mae Morgan Phillips, Alun Hoddinott a Lauren Price ymhlith ei phobl. |
| Neuadd y dref | 1911FfynhonnellBargoed ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i enwi ar ôl afon Bargod, o’r gair bargod, ‘ffin, terfyn’; agorodd glofa yn 1903 a thyfodd y dref farchnad yn dref fawr, gyda 17,901 o bobl erbyn 1921; peintiodd L. S. Lowry y lofa, ac mae’r safle bellach yn barc gwledig; agorodd cwmni Austin ffatri yn 1949 i roi gwaith i lowyr â niwmoconiosis, a gweithiai dros 500 o ddynion yno erbyn 1965; codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911; capel y Bedyddwyr Hanbury Road, Gradd II*, yw’r llyfrgell bellach, a’i organ yno o hyd; agorodd y cwrs golff yn 1910; mae Morgan Phillips, Alun Hoddinott a Lauren Price ymhlith ei phobl. |
Y lofa a wnaeth y dref, a’i pheintio a wnaeth L. S. Lowry. Mae’r safle bellach yn barc gwledig.FfynhonnellBargoed ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i enwi ar ôl afon Bargod, o’r gair bargod, ‘ffin, terfyn’; agorodd glofa yn 1903 a thyfodd y dref farchnad yn dref fawr, gyda 17,901 o bobl erbyn 1921; peintiodd L. S. Lowry y lofa, ac mae’r safle bellach yn barc gwledig; agorodd cwmni Austin ffatri yn 1949 i roi gwaith i lowyr â niwmoconiosis, a gweithiai dros 500 o ddynion yno erbyn 1965; codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911; capel y Bedyddwyr Hanbury Road, Gradd II*, yw’r llyfrgell bellach, a’i organ yno o hyd; agorodd y cwrs golff yn 1910; mae Morgan Phillips, Alun Hoddinott a Lauren Price ymhlith ei phobl.
Yn 1949 agorodd cwmni Austin ffatri yma i roi gwaith i lowyr yr oedd llwch y glo wedi niweidio’u hysgyfaint, ac erbyn 1965 gweithiai dros 500 o ddynion yno.FfynhonnellBargoed ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i enwi ar ôl afon Bargod, o’r gair bargod, ‘ffin, terfyn’; agorodd glofa yn 1903 a thyfodd y dref farchnad yn dref fawr, gyda 17,901 o bobl erbyn 1921; peintiodd L. S. Lowry y lofa, ac mae’r safle bellach yn barc gwledig; agorodd cwmni Austin ffatri yn 1949 i roi gwaith i lowyr â niwmoconiosis, a gweithiai dros 500 o ddynion yno erbyn 1965; codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911; capel y Bedyddwyr Hanbury Road, Gradd II*, yw’r llyfrgell bellach, a’i organ yno o hyd; agorodd y cwrs golff yn 1910; mae Morgan Phillips, Alun Hoddinott a Lauren Price ymhlith ei phobl.
Codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911. Capel y Bedyddwyr Hanbury Road, adeilad rhestredig Gradd II*, yw llyfrgell y dref bellach, a’i organ bib yno o hyd.FfynhonnellBargoed ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i enwi ar ôl afon Bargod, o’r gair bargod, ‘ffin, terfyn’; agorodd glofa yn 1903 a thyfodd y dref farchnad yn dref fawr, gyda 17,901 o bobl erbyn 1921; peintiodd L. S. Lowry y lofa, ac mae’r safle bellach yn barc gwledig; agorodd cwmni Austin ffatri yn 1949 i roi gwaith i lowyr â niwmoconiosis, a gweithiai dros 500 o ddynion yno erbyn 1965; codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911; capel y Bedyddwyr Hanbury Road, Gradd II*, yw’r llyfrgell bellach, a’i organ yno o hyd; agorodd y cwrs golff yn 1910; mae Morgan Phillips, Alun Hoddinott a Lauren Price ymhlith ei phobl.
Mae’r cyfansoddwr Alun Hoddinott, Morgan Phillips, Ysgrifennydd Cyffredinol y Blaid Lafur o 1944 hyd 1961, a’r bencampwraig focsio Olympaidd Lauren Price ymhlith pobl y dref.FfynhonnellBargoed ↗Wikipedia (Saesneg)Wedi’i enwi ar ôl afon Bargod, o’r gair bargod, ‘ffin, terfyn’; agorodd glofa yn 1903 a thyfodd y dref farchnad yn dref fawr, gyda 17,901 o bobl erbyn 1921; peintiodd L. S. Lowry y lofa, ac mae’r safle bellach yn barc gwledig; agorodd cwmni Austin ffatri yn 1949 i roi gwaith i lowyr â niwmoconiosis, a gweithiai dros 500 o ddynion yno erbyn 1965; codwyd neuadd y dref yn llys yn 1911; capel y Bedyddwyr Hanbury Road, Gradd II*, yw’r llyfrgell bellach, a’i organ yno o hyd; agorodd y cwrs golff yn 1910; mae Morgan Phillips, Alun Hoddinott a Lauren Price ymhlith ei phobl.
Y cyfansoddwr o Fargoed a roddodd i Gymru, gyda William Mathias, gerddoriaeth gerddorfaol ei hun, ac y mae ei enw ar Neuadd Hoddinott y BBC ym Mae Caerdydd.
Alun HoddinottFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf