Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Merthyr Tudful

Merthyr Tudful

Treharris

Tyfodd y dref o amgylch glofa’r Deep Navigation, a suddwyd yn yr 1870au, un o byllau dyfnaf de Cymru.

Llun: Eglwys Sant Mathias, Treharris · Jaggery, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Merthyr Tudful51.667° N, 3.305° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Treharris: tref Harris, ar ôl F. W. Harris o’r cwmni glo

Treharris

  • Tre tref
  • harris F. W. Harris o’r cwmni glo

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Tyfodd Treharris o gwmpas Glofa’r Deep Navigation, yr oedd ei siafftiau’r dyfnaf yn ne Cymru ac y taniai ei glo’r llongau mawr ar draws y cefnfor. Mae’n cymryd ei henw oddi wrth F. W. Harris, a suddodd y pwll.

Dechrau suddo1872
Siafftiau dyfnaf760 llath
Glo olaf1991

Tref Harris

Tref F. W. Harris a’i Harris Navigation Steam Coal Company yw Treharris, a ddechreuodd suddo ei bwll yma yn 1872.

Deep Navigation

Aeth rhai o’r siafftiau i lawr 760 llath i gyrraedd y Wythïen Naw Troedfedd, 200 llath yn ddyfnach nag unrhyw bwll arall yn y maes glo. Yn 1893 cymerodd yr Ocean Coal Company drosodd, ei henw’n sôn am y glo a anfonai at y llongau mawr, rhai Cunard yn eu plith, a gweithiodd y lofa am fwy na chanrif, hyd 1991.

Jimmy Wilde

Ganed Jimmy Wilde, pencampwr pwysau pry’r byd o 1916 hyd 1923, yn Quakers Yard, wrth ymyl Treharris, yn 1892.

Heddiw

Saif Canolfan Ddringo Ryngwladol Cymru bellach ar safle hen Lefel Trelewis gerllaw.

Diwydiant a gwaith

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf