Hanes Cymru / Cymru Heddiw

born 1981

Tori James

Anturiaethwraig o Sir Benfro ac yn 2007 hi oedd y fenyw gyntaf o Gymru i ddringo Everest.

Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 3 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
born 1981 (wedi’i gofnodi) I ben y byd Cymru Heddiw Fforwyr ac anturiaethwyr
★ Y Cymro cyntaf Y fenyw gyntaf o Gymru i ddringo Everest, 2007
Tori James gyda Rhodri Morgan
Tori James gyda Rhodri Morgan · Llun: Wikimedia Commons · Welsh Assembly Government, OGL 3

Safodd Tori James, o Sir Benfro, ar gopa Everest ar 24 Mai 2007, yn 25 oed: y Gymraes gyntaf i ddringo mynydd uchaf y byd, a’r fenyw ieuengaf o Brydain i wneud hynny. Yn 2025 ymunodd ag Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru.

Ganed1981, Sir Benfro
EverestCopa 24 Mai 2007, o’r ochr ddeheuol
AnrhydeddauOriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru 2025

O wylltir Cymru#

Cafodd Tori ei magu yn Sir Benfro ac aeth i Ysgol Greenhill yn Ninbych-y-pysgod ac yna i Brifysgol Caerdydd. Tyfodd ei chariad at antur, medd Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru, o wylltir Cymru, ac aeth ar deithiau’r British Exploring Society a seiclo ar draws Seland Newydd.

I Begwn y Gogledd#

Yn 2005 hi oedd y fenyw ieuengaf erioed i gwblhau’r Scott Dunn Polar Challenge, ac aeth i Begwn y Gogledd gyda thîm o fenywod, y cyntaf o Brydain i wneud y daith honno. Dringodd ym Mynyddoedd yr Atlas ym Moroco ac ar Cho Oyu, 8,201 metr.

Everest#

Yn 2007 dringodd gyda Thîm Everest 2007 o Glwb Craig a Mynydd London Business School. Wedi taith 57 diwrnod yn Nepal cyrhaeddodd y copa o’r ochr ddeheuol ar 24 Mai, y fenyw gyntaf o Gymru i sefyll ar ben y byd.

Peak Performance#

Adroddodd ei hanes yn y llyfr Peak Performance yn 2013, ac mae’n gweithio fel siaradwr, yn arwain hyfforddiant mewn arweinyddiaeth a gwaith tîm. Ym mis Mehefin 2014 roedd yn un o dîm Beeline Britain, y cyntaf i deithio mewn llinell syth o Land’s End i John O’Groats, gan godi arian i gyn-filwyr a gollodd aelodau o’u cyrff.

Llysgennad#

Mae’n llysgennad i Wobr Dug Caeredin yng Nghymru ac i Girlguiding, ac ym mis Mai 2026 fe’i henwyd yn llysgennad i’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Hefyd yn yr oes hon

b. 1936

Ralph Steadman

Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)

Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.

Ralph Steadman
1939–2017

Rhodri Morgan

Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)

Prif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.

Rhodri Morgan
b. 1941

Syr Martin Evans

Gwobr Nobel am fôn-gelloedd (wedi’i gofnodi)

Gwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.

Syr Martin Evans
b. 1943

Syr Terry Matthews

Arloeswr telathrebu (wedi’i gofnodi)

Peiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.

Syr Terry Matthews

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf