
Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Copïwyd tua 1400
Y Seint Greal
Llyfr Cymraeg mawr y chwest am y Greal, gyda Galath, Peredur a Gwalchmai, wedi’i roi mewn rhyddiaith Gymraeg gain o ddwy ramant Ffrangeg.
Llun: Adfeilion Abaty Glastonbury, Ynys Wydrin · Mimihitam, CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
| Copïwyd | tua 1400, yn Llawysgrif Peniarth 11 |
|---|---|
| O | ddwy ramant Ffrangeg: y Queste del Saint Graal a Perlesvaus |
| Argraffwyd gyntaf | gan Robert Williams, yn 1876 |
Y Seint Greal yw llyfr Cymraeg mawr y Greal Sanctaidd. Rhoddodd awdur o Gymro yn y bedwaredd ganrif ar ddeg ddwy ramant Ffrangeg yn Gymraeg, y naill ar ôl y llall: Chwest y Greal Sanctaidd, lle mae Galath, y puraf o’r marchogion, yn cael y Greal, a Perlesvaus, Llyfr Uchel y Greal, a’i arwr yw Perceval, a adwaenai’r Cymry fel Peredur.FfynhonnellPerlesvaus ↗Wikipedia (Saesneg)Y rhamant Greal Ffrangeg sy’n ail ran y Seint Greal Cymraeg.
Llyfr Cymraeg am farchogaeth
Mae’r Gymraeg ymhlith rhyddiaith orau’r Oesoedd Canol, yn gyfoethog ac urddasol, a rhoddodd y cyfieithydd eu henwau Cymraeg i’r marchogion: Gwalchmai am Gawain, Peredur am Perceval, Cai am Kay. Cadwyd y llyfr yn Hengwrt ymhlith trysorau Robert Vaughan, ac argraffodd yr ysgolhaig Robert Williams ef gyda chyfieithiad Saesneg yn 1876.FfynhonnellWILLIAMS, ROBERT (1810–1881) ↗Y Bywgraffiadur Cymreig (Saesneg)Yr ysgolhaig a argraffodd Y Seint Greal gyntaf, yn 1876.
Y Greal yng Nghymru
Roedd gan y Cymry eu chwedlau eu hunain am lestr rhyfeddol ymhell cyn y rhamantau Ffrangeg, ym mhair Annwfn yn Llyfr Taliesin ac yn chwedl Peredur fab Efrog. Daeth Y Seint Greal â stori fawr Ewrop am y Greal i’r Gymraeg, ac ymunodd ei marchogion ag hen arwyr Ynys Prydain ym mhedwar marchog ar hugain llys Arthur.FfynhonnellPerlesvaus ↗Wikipedia (Saesneg)Y rhamant Greal Ffrangeg sy’n ail ran y Seint Greal Cymraeg.
Joseff o Arimathea a’r Greal → Peredur fab Efrog → Pedwar marchog ar hugain llys Arthur → Yr hen destunau Cymraeg →
Pobl y testun
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (3)
- Peredur yn gweld y waywffon waedlyd, o hen argraffiad o’r Mabinogion — S. Williams · Parth cyhoeddus
- Gwalchmai, gan Howard Pyle — Howard Pyle · Parth cyhoeddus
- Cai yn torri ei gleddyf, gan Howard Pyle — Howard Pyle · Parth cyhoeddus
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan


