

Hanes Cymru / Llenyddiaeth / Yr hen destunau Cymraeg
Copïwyd tua 1250
Trioedd y Meirch
Meirch enwog Ynys Prydain a’r arwyr a’u marchogodd, wedi’u cadw fesul tri yn Llyfr Du Caerfyrddin.
Llun: Owain yn gadael Iarlles y Ffynnon, gan Edward Burne-Jones · Edward Burne-Jones, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons
| Copïwyd | tua 1250 yn Llyfr Du Caerfyrddin; hefyd yn Llawysgrif Peniarth 16 a Llyfr Coch Hergest |
|---|---|
| Ffurf | trioedd, pob un yn enwi tri march a’u marchogion |
| Golygwyd | gan Rachel Bromwich, yn Trioedd Ynys Prydein |
I feirdd Cymru’r Oesoedd Canol roedd march arwr yn rhan o’i glod, ac mae Trioedd y Meirch yn cadw enwau meirch mawr Ynys Prydain wrth ochr y gwŷr a’u marchogodd. Yn Llyfr Du Caerfyrddin y mae’r copi hynaf, a chopïwyd yr un trioedd gydag eraill i Lawysgrif Peniarth 16 a Llyfr Coch Hergest.FfynhonnellThe Triads of the Horses ↗Llyfrgell hen destunau Mary Jones (maryjones.us), Llyfr Du Caerfyrddin, cerdd VIII (Saesneg)Trioedd meirch y Llyfr Du mewn hen gyfieithiad Saesneg.
Rhai o’r meirch
| Carnaflawg | march Owain ab Urien |
|---|---|
| Ceincaled | march Gwalchmai |
| Gwineu Gwddf Hir | march Cai |
| Drudlwyd | march Rhydderch Hael |
| Arfwl Melyn | march Pasgen ab Urien |
| Lluagor | march Caradog Freichfras |
| Meinlas | march Caswallon fab Beli |
| Melyngan Gamre | march Lleu Llaw Gyffes |
Mae’r trioedd yn mynd ymlaen i adrodd campau meirch: sut y cariodd Du y Moroedd, march Elidir Mwynfawr, saith dyn a hanner ar ei gefn. Mae llawer o’r marchogion yn arwyr yr Hen Ogledd a’r Mabinogi, ac mae eu meirch yn carlamu drwy gerddi beirdd y tywysogion a’r cywyddwyr, a ganmolai farch noddwr drwy ei gymharu â’r rhain.FfynhonnellThe Triads of the Horses ↗Llyfrgell hen destunau Mary Jones (maryjones.us), Llyfr Du Caerfyrddin, cerdd VIII (Saesneg)Trioedd meirch y Llyfr Du mewn hen gyfieithiad Saesneg.
Llyfr Du Caerfyrddin → Trioedd Ynys Prydain → Pedwar marchog ar hugain llys Arthur → Yr hen destunau Cymraeg →
Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (4)
- Gwalchmai, gan Howard Pyle — Howard Pyle · Parth cyhoeddus
- Cai yn torri ei gleddyf, gan Howard Pyle — Howard Pyle · Parth cyhoeddus
- Clochoderick, y maen mawr y dywedir ei fod yn nodi bedd Rhydderch — Roger Griffith · Parth cyhoeddus
- Trwyn Abermenai ar arfordir Arfon, y wlad y daeth Elidir iddi o’r Gogledd — Gerald England · CC BY-SA 2.0
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan



