Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir Gaerfyrddin

Sir Gaerfyrddin

Porth Tywyn · Burry Port

Porthladd glo o’r 1830au. Glaniodd Amelia Earhart yma ym mis Mehefin 1928, y fenyw gyntaf i groesi Môr Iwerydd mewn awyren.

Llun: Porth Tywyn ac eglwys y Santes Fair · David Lewis, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Sir GaerfyrddinYn Gymraeg: Porth Tywyn51.682° N, 4.247° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Porth Tywyn: porth y tywyn, y twyni tywod

Porth Tywyn

  • Porth porthladd, mynedfa
  • Tywyn twyni tywod, glan y môr

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Tyfodd Porth Tywyn, ‘porth y twyn tywod’, o amgylch ei harbyrau i lo’r Gwendraeth, ac yn 1928 croesawodd y ferch gyntaf i hedfan dros yr Iwerydd.

Harbwr Porth Tywyn1832
Gwaith copr1848
Glaniad Amelia Earhart18 Mehefin 1928

Glo a harbyrau

Cofnodir cloddio glo yng Nghwm Gwendraeth o 1540. Codwyd Harbwr Pen-bre yn 1819, Harbwr Porth Tywyn yn 1832 a Harbwr Newydd Pen-bre yn 1836 i’w allforio.

Copr

Yn 1848 agorodd Mason ac Elkington o Birmingham waith copr ger yr harbwr.

Amelia Earhart

Ar 18 Mehefin 1928 disgynnodd yr awyren fôr Friendship yn yr harbwr ar ddiwedd ei hediad dros yr Iwerydd, a daeth Amelia Earhart y ferch gyntaf i hedfan dros y cefnfor.

Pen-bre

Mae hen bentref Pen-bre’n cadw tŵr canoloesol eglwys Sant Illtud, ac mae’r llwybr arfordir yn rhedeg ymlaen i Barc Gwledig Pen-bre. Yn 2011 siaradai 56% o bobl Porth Tywyn Gymraeg, ac aeth Ray Gravell i’r ysgol yma.

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf