Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Powys

Powys

Llanwddyn

Boddwyd yr hen bentref o dan Lyn Efyrnwy pan gaeodd Lerpwl y dyffryn ag argae yn 1881–88. Symudwyd ei bobl, ei gapeli a’i eglwys i bentref newydd islaw’r argae.

Llun: Argae Efyrnwy, a godwyd dros yr hen bentref · Llywelyn2000, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Powys52.757° N, 3.460° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Llanwddyn: eglwys Wddyn, sant cynnar

Llanwddyn

  • Llan eglwys, tir sanctaidd caeedig
  • wddyn Wddyn, sant cynnar

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Llanwddyn yw’r pentref a gododd Lerpwl islaw argae Llyn Efyrnwy, wedi i’r hen bentref gael ei foddi o dan y gronfa newydd.

Codi’r argae1881–1888
Yr argae44 m o uchder, 358 m o hyd
Pibell i Lerpwl109 km

Yr hen bentref

O dan y dŵr mae eglwys, dau gapel, tair tafarn, deg ffermdy a 37 o dai. Ni ofynnwyd i bobl y cwm, ac roeddent yn erbyn y cynllun.

Yr argae

Mae’r argae’n adeilad rhestredig Gradd I, ac mae’r llyn y tu ôl iddo yn 7.64 km o hyd.

Y tŵr hidlo

Mae’r dŵr yn gadael y llyn drwy dŵr hidlo i bibell 109 km o hyd, a godwyd o 1881 i 1892, i Lerpwl.

Adar

Mae tua 90 o rywogaethau o adar yn nythu o gwmpas y llyn.

Cofiwch Dryweryn: boddi Capel Celyn

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf