Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir y Fflint

Sir y Fflint

Bwcle · Buckley

Tref y crochendai a’r gweithfeydd brics ers yr Oesoedd Canol, yn defnyddio’r clai lleol.

Llun: Eglwys Sant Mathew, Bwcle · Phil Williams, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Sir y FflintYn Gymraeg: Bwcle53.167° N, 3.083° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Bwcle: o’r Hen Saesneg, ‘llannerch ffawydd’

Datgodio unrhyw enw lle arall →

O’r 17eg ganrif hyd y 19eg roedd Bwcle, ail dref fwyaf Sir y Fflint, yn dref crochenwyr a glowyr, ac aeth ei brics a’i llestri pridd ymhell y tu hwnt i Gymru.

Cofnod cyntafBocleghe, 1198
Crochendai14 erbyn dechrau’r 1800au
Gorymdaith y Jiwbilîyn swyddogol o 1856

Anrheg briodas frenhinol

Gorweddai Bwcle o fewn arglwyddiaethau’r Wyddgrug, Penarlâg ac Ewlo. Yn 1420 rhoddodd Harri V Ewlo a phorfa Bwcle i’w briodferch, Catrin o Valois, a briododd, wedi ei farw, ag Owain Tudur o Benmynydd.

Crochenwyr Bwcle

Mor gynnar â theyrnasiad Elisabeth I, âi llestri pridd Bwcle ar gefn asyn i farchnad Caer neu i lawr y Ddyfrdwy mewn cwch. Erbyn dechrau’r 19eg ganrif roedd gan y dref bedwar crochendy ar ddeg, a thaniwyd yr odyn olaf yn 1946. Aeth ei brics ar draws Prydain a chyn belled â’r Unol Daleithiau.

Capel a Jiwbilî

Saif capel cyntaf y Methodistiaid Cyntefig yng Nghymru yn Alltami ar gyrion y dref, ac yn 1811 sefydlodd y crochenydd Jonathan Catherall Gapel y Ddôl. Bob mis Gorffennaf, ar yr ail ddydd Mawrth, mae’r capeli’n cerdded gyda’i gilydd yn y Jiwbilî, dan arweiniad Band Tref Brenhinol Bwcle.

Elfed

Mae ysgol uwchradd y dref yn dwyn enw Elfed, Howell Elvet Lewis (1860–1953), gweinidog, emynydd ac Archdderwydd Cymru.

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf