Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir y Fflint

Sir y Fflint

Cei Connah · Connah’s Quay

Porthladd ar afon Dyfrdwy a dyfodd yn y 1700au, pan siltiodd yr afon islaw Caer.

Llun: Yr hen ddoc, Cei Connah · John Haynes, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Sir y FflintYn Gymraeg: Cei Connah53.218° N, 3.059° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Cei Connah: ar ôl cei dyn o’r enw Connah

Cei Connah

  • Cei cei
  • Connah dyn o’r enw Connah

Connah’s Quay

  • Connah’s dyn o’r enw Connah
  • Quay Saesneg: cei

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Tyfodd Cei Connah lle gallai llongau orwedd ar y Ddyfrdwy wedi i’r afon gael sianel newydd i’r môr. Cyn bod yn gei, Wepre ydoedd, enw sydd eisoes yn Llyfr Domesday.

Enw DomesdayWepre, 1086
New Cut1737
Connas Quaycofnod cyntaf 1791

Wepre

Mae Llyfr Domesday yn galw’r lle yn Wepre, a chysylltodd Thomas Morgan yr enw â ffurf hŷn, Wybre. Ym Mharc Gwepra, mewn cwm coediog, saif Castell Ewloe, un o gestyll olaf y tywysogion brodorol.

Y New Cut

Yn 1737 rhoddodd y New Cut sianel syth i’r Ddyfrdwy i’r môr. Cofnodir pier o’r enw New Quay yn 1773, ac erbyn 1791 Connas Quay ydoedd, ar ôl James Connah (1732–87), a oedd yn byw yn y Quay House.

Llongau’r Ddyfrdwy

Adeiladodd iard longau Ferguson yn y porthladd y sgwner Kathleen & May, a daeth y rheilffordd yn 1870. Yn 1896 daeth y dref yn ddosbarth trefol, a’r un flwyddyn dechreuodd gwaith dur Summers ar yr afon.

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf