Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Conwy

Conwy

Llanfairfechan

Pentref ar hen ffordd yr arfordir o dan y mynyddoedd, a dyfodd yn dref glan môr fach wedi i’r rheilffordd ddod ar hyd yr arfordir yn 1848.

Llun: Llanfairfechan dan y bryniau · Reading Tom from Reading, UK, CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Conwy53.254° N, 3.974° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Llanfairfechan: llan Fair fechan

Llanfairfechan

  • Llan eglwys, tir sanctaidd caeedig
  • fair y Santes Fairo Mair (treiglad meddal: m → f)
  • fechan bechan (bychan, gydag enw benywaidd)o bechan (treiglad meddal: b → f)

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Gorwedd Llanfairfechan rhwng y mynyddoedd a’r môr ar y ffordd o Gonwy i Fangor. Mae ei hanes yn mynd yn ôl o leiaf i’r Rhufeiniaid.

Enw‘Plwyf bach Mair’
Carreg filltir Rufeinig2il ganrif, bellach yn yr Amgueddfa Brydeinig
Siaradwyr Cymraeg45.3% yn 2011

Caerau a charreg filltir

Uwchben y pentref mae hen fryngaer y Dinas, ac ar Benmaenmawr safai Braich-y-Dinas, ymhlith bryngaerau mwyaf Prydain ac Iwerddon. Mae carreg filltir Rufeinig fawr o’r 2il ganrif, a gafwyd yma, bellach yn yr Amgueddfa Brydeinig.

Gwenithfaen a’r môr

O ganol y 1800au tyfodd Llanfairfechan yn dref chwarel wenithfaen ac yn dref glan môr.

Herbert Luck North

Ganed y pensaer Herbert Luck North yn Llanfairfechan a’i hyfforddi dan Henry Wilson ac Edwin Lutyens cyn sefydlu ei bractis yng Nghymru. Mae ei gartref ei hun yn y pentref, Wern Isaf, yn adeilad rhestredig.

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf