Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Caerffili

Caerffili

Rhymni · Rhymney

Tref haearn a glo ar ben ei chwm. Ganwyd y bardd Idris Davies yma yn 1905, a daeth ei linellau’n gân The Bells of Rhymney.

Llun: Eglwys Dewi Sant, Rhymni · Robin Drayton, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
CaerffiliYn Gymraeg: Rhymni51.759° N, 3.286° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Rhymni: ar ôl afon Rhymni

Rhymni

  • Rhymni afon Rhymni

Rhymney

  • Rhymney afon Rhymniffurf ar Rhymni

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Tref haearn oedd Rhymni, ym mhen uchaf ei chwm. Gwnaeth Cwmni Haearn yr Undeb haearn yma o 1801, ac yn 1825 cododd Gwaith Haearn Bute yr ochr draw i’r afon, a daeth y ddau’n Gwmni Haearn Rhymni.

Ffwrnais yr Undeb1801
Gwaith Haearn Bute1825
Bragdy1839

Haearn a chwrw

Sefydlwyd bragdy yn 1839 i’r gweithwyr haearn, a chododd ei reolwr Andrew Buchan eglwys Dewi Sant, eglwys neo-glasurol gan y pensaer Philip Hardwick.

Corau

Yn 1925 canodd Côr Unedig Rhymni o 190 o leisiau ar wahoddiad y brenin yng Nghastell Windsor, ac mae Côr Meibion Silwriaid Rhymni, a ffurfiwyd yn 1951, wedi ennill pedair gwaith yn yr Eisteddfod Genedlaethol.

Idris Davies

Ganed y bardd Idris Davies yn 16 Field Street yn 1905, mab Cymraeg ei iaith i weindiwr glofa, a gweithiodd saith mlynedd dan ddaear cyn dod yn athro.

Clychau Rhymni

Canwyd ei gerdd The Bells of Rhymney, a argraffwyd gyntaf yn Gwalia Deserta yn 1938, gan Pete Seeger o 1957 a’i recordio gan y Byrds yn 1965.

Idris Davies

Ar fap y trefi →

Pobl Rhymni

1905–1953

Idris Davies

Bardd y cymoedd a Chlychau Rhymni (wedi’i gofnodi)

Y glöwr a drodd yn athro o Rymni y canwyd ei gerddi am y cymoedd yn y blynyddoedd llwm, yn eu plith The Bells of Rhymney, ledled y byd.

Idris Davies

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf