Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Caerdydd

Caerdydd

Tongwynlais

Mae Castell Coch yn codi uwchben y pentref yn y coed ffawydd, a ailgodwyd gan William Burges i Ardalydd Bute yn yr 1870au ar adfeilion castell o’r 1200au.

Llun: Castell Coch, uwchben Tongwynlais · DeFacto, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Caerdydd51.534° N, 3.253° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Tongwynlais: y ton wrth nant Gwynlais

Tongwynlais

  • Ton ton, tir glas
  • gwynlais nant Gwynlais

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Mae Tongwynlais, y ton wrth nant Gwynlais, islaw Castell Coch, y castell coch yn y coed uwchben y pentref.

Ailgodi’r castell1875–1891
Plannu’r winllan1875
Poblogaeth1,871 (2011)

Ifor Bach

Ysgrifennodd yr hanesydd Tuduraidd Rice Merrick mai’r arglwydd Cymreig Ifor ap Meurig a gododd y castell cyntaf yma, ac mae’r pentref yn cysylltu’r hen adfeilion ag Ifor Bach.

Castell Burges

I 3ydd Ardalydd Bute, ailgododd William Burges y castell o 1875 ymlaen, a gorffennwyd y gwaith y tu mewn yn 1891. Mae ei du allan yn dynwared y 1200au, mae ei ystafelloedd yn Uchel Fictoraidd, a’i alw’n un o fuddugoliaethau mwyaf cyfansoddiad pensaernïol Oes Victoria.

Gwinllan Gymreig

Plannodd Bute winllan dair erw yn 1875; rhoddodd y cynhaeaf cyntaf yn 1877 240 o boteli, ac erbyn 1887 rhoddai 3,000.

Christmas Evans

Pregethodd y pregethwr mawr Christmas Evans yn y Lewis Arms rhwng 1826 ac 1828, a sefydlwyd eglwys y Bedyddwyr Ainon yn 1828, a chodi ei chapel yn 1832.

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf