Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1931–2004
Pêl-droediwr o Abertawe, a garwyd yn Leeds ac a addolwyd yn Juventus, na chafodd erioed gerdyn na’i anfon o’r cae.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Roedd John Charles o Abertawe, y Cawr Caredig, yn Gymro cyntaf i ennill enwogrwydd ym myd pêl-droed y byd ac, medd y Bywgraffiadur Cymreig, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagodd Cymru yn yr ugeinfed ganrif. Yn Frenin John i bobl Turin, ni chafodd erioed ei rybuddio na’i anfon o’r cae yn ei yrfa gyfan.FfynonellauCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.John Charles ↗Wikipedia (Saesneg)William John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), pêl-droediwr o Gymro yn ymosodwr canol ac yn ganolwr, sy’n fwyaf adnabyddus am Leeds United a Juventus, a gyfrifir gan lawer y pêl-droediwr amryddawn gorau erioed i ddod o Brydain ac un o bêl-droedwyr gorau erioed; yr un mor fedrus yn amddiffyn neu’n ymosod, drwy gryfder, cyflymder, techneg, gweledigaeth, gallu yn yr awyr a llygad am gôl; prif sgoriwr yr Ail Adran yn 1954; capten Leeds o 1955, gan eu harwain i ddyrchafiad; prif sgoriwr yr Adran Gyntaf yn 1956–57; yn Juventus partnerodd Boniperti a Sívori, ‘y Tryfer Sanctaidd’; tair scudetto a dau Coppa Italia; prif sgoriwr Serie A gyda 28 gôl yn ei dymor cyntaf a’i bleidleisio’n chwaraewr y tymor; trydydd yn y Ballon d’Or yn 1959, y safle uchaf i bêl-droediwr o Gymro; ni chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae erioed yn ei yrfa, o’i athroniaeth o beidio byth â chicio na brifo gwrthwynebwyr yn fwriadol, a enillodd iddo’r enw Il Gigante Buono, y Cawr Caredig; yn 1997, canmlwyddiant y clwb, pleidleisiodd cefnogwyr Juventus ef yn chwaraewr tramor gorau erioed y clwb; gyda’i frawd Mel yng ngharfan Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, gan sgorio yn erbyn Hwngari; ym mis Tachwedd 2003 dewiswyd ef yn Chwaraewr Euraid Cymru, chwaraewr Cymreig mwyaf rhagorol 1954–2003, ar gyfer hanner canmlwyddiant UEFA; magwyd yn Alice Street, Abertawe, gyda’i frawd Mel.John Charles ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), chwaraewr pêl-droed o Abertawe, y chwaraewr gorau mae Cymru erioed wedi’i gynhyrchu, yn ôl rhai; chwaraeodd i Leeds United o 1949 hyd 1957, gan sgorio 150 o goliau, gan gynnwys 42 yn nhymor 1953–54; trosglwyddwyd i Juventus yn 1957 am £65,000, record ar y pryd; enillodd y scudetto dair gwaith a Chwpan yr Eidal ddwywaith; ei lysenw yn yr Eidal oedd Il Gigante Buono, y Cawr Caredig, gan na chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae trwy gydol ei yrfa.
| Ganed | 27 Rhagfyr 1931, 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe |
|---|---|
| Safleoedd | Canolwr ac ymosodwr canol |
| Leeds United | 150 gôl mewn 297 gêm |
| Juventus | 1957 hyd 1962: tair pencampwriaeth, dau Gwpan yr Eidal |
| Cymru | 38 cap, 15 gôl; Cwpan y Byd 1958 |
| Anrhydedd | Chwaraewr Euraid Cymru, 2003 |
| Bu farw | 21 Chwefror 2004, Wakefield |
Ganed William John Charles yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, yr hynaf o bump o blant Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a’i wraig Lily. Tyfodd i fyny yn cicio pêl gyda’i frawd iau Mel, a chwaraeodd dros Gymru hefyd. Pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho unwaith na fyddai byth yn ennill bywoliaeth ohono.FfynonellauCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.John Charles ↗Wikipedia (Saesneg)William John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), pêl-droediwr o Gymro yn ymosodwr canol ac yn ganolwr, sy’n fwyaf adnabyddus am Leeds United a Juventus, a gyfrifir gan lawer y pêl-droediwr amryddawn gorau erioed i ddod o Brydain ac un o bêl-droedwyr gorau erioed; yr un mor fedrus yn amddiffyn neu’n ymosod, drwy gryfder, cyflymder, techneg, gweledigaeth, gallu yn yr awyr a llygad am gôl; prif sgoriwr yr Ail Adran yn 1954; capten Leeds o 1955, gan eu harwain i ddyrchafiad; prif sgoriwr yr Adran Gyntaf yn 1956–57; yn Juventus partnerodd Boniperti a Sívori, ‘y Tryfer Sanctaidd’; tair scudetto a dau Coppa Italia; prif sgoriwr Serie A gyda 28 gôl yn ei dymor cyntaf a’i bleidleisio’n chwaraewr y tymor; trydydd yn y Ballon d’Or yn 1959, y safle uchaf i bêl-droediwr o Gymro; ni chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae erioed yn ei yrfa, o’i athroniaeth o beidio byth â chicio na brifo gwrthwynebwyr yn fwriadol, a enillodd iddo’r enw Il Gigante Buono, y Cawr Caredig; yn 1997, canmlwyddiant y clwb, pleidleisiodd cefnogwyr Juventus ef yn chwaraewr tramor gorau erioed y clwb; gyda’i frawd Mel yng ngharfan Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, gan sgorio yn erbyn Hwngari; ym mis Tachwedd 2003 dewiswyd ef yn Chwaraewr Euraid Cymru, chwaraewr Cymreig mwyaf rhagorol 1954–2003, ar gyfer hanner canmlwyddiant UEFA; magwyd yn Alice Street, Abertawe, gyda’i frawd Mel.
Yn bedair ar ddeg ymunodd â staff y maes yn Abertawe, yn peintio a thacluso terasau’r Vetch ac yn gofalu am esgidiau’r chwaraewyr. Yn ddwy ar bymtheg aeth sgowt Leeds United ag ef i Swydd Efrog.FfynhonnellCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.
Dechreuodd yn Leeds fel canolwr, ond wedi ei wasanaeth cenedlaethol symudodd y rheolwr, yr Uwchgapten Frank Buckley, ef i’r blaen, a llifodd y goliau: 150 mewn 297 gêm, 42 ohonynt yn nhymor 1953–54. Fel capten arweiniodd Leeds i ddyrchafiad yn 1956, ac ef oedd prif sgoriwr yr Adran Gyntaf y tymor wedyn. Galwai rhai y tîm yn John Charles United. Yn 1953 priododd Peggy White; cawsant bedwar mab.FfynonellauCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.John Charles ↗Wikipedia (Saesneg)William John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), pêl-droediwr o Gymro yn ymosodwr canol ac yn ganolwr, sy’n fwyaf adnabyddus am Leeds United a Juventus, a gyfrifir gan lawer y pêl-droediwr amryddawn gorau erioed i ddod o Brydain ac un o bêl-droedwyr gorau erioed; yr un mor fedrus yn amddiffyn neu’n ymosod, drwy gryfder, cyflymder, techneg, gweledigaeth, gallu yn yr awyr a llygad am gôl; prif sgoriwr yr Ail Adran yn 1954; capten Leeds o 1955, gan eu harwain i ddyrchafiad; prif sgoriwr yr Adran Gyntaf yn 1956–57; yn Juventus partnerodd Boniperti a Sívori, ‘y Tryfer Sanctaidd’; tair scudetto a dau Coppa Italia; prif sgoriwr Serie A gyda 28 gôl yn ei dymor cyntaf a’i bleidleisio’n chwaraewr y tymor; trydydd yn y Ballon d’Or yn 1959, y safle uchaf i bêl-droediwr o Gymro; ni chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae erioed yn ei yrfa, o’i athroniaeth o beidio byth â chicio na brifo gwrthwynebwyr yn fwriadol, a enillodd iddo’r enw Il Gigante Buono, y Cawr Caredig; yn 1997, canmlwyddiant y clwb, pleidleisiodd cefnogwyr Juventus ef yn chwaraewr tramor gorau erioed y clwb; gyda’i frawd Mel yng ngharfan Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, gan sgorio yn erbyn Hwngari; ym mis Tachwedd 2003 dewiswyd ef yn Chwaraewr Euraid Cymru, chwaraewr Cymreig mwyaf rhagorol 1954–2003, ar gyfer hanner canmlwyddiant UEFA; magwyd yn Alice Street, Abertawe, gyda’i frawd Mel.John Charles ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), chwaraewr pêl-droed o Abertawe, y chwaraewr gorau mae Cymru erioed wedi’i gynhyrchu, yn ôl rhai; chwaraeodd i Leeds United o 1949 hyd 1957, gan sgorio 150 o goliau, gan gynnwys 42 yn nhymor 1953–54; trosglwyddwyd i Juventus yn 1957 am £65,000, record ar y pryd; enillodd y scudetto dair gwaith a Chwpan yr Eidal ddwywaith; ei lysenw yn yr Eidal oedd Il Gigante Buono, y Cawr Caredig, gan na chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae trwy gydol ei yrfa.
Yn 1957 talodd Juventus record o £65,000 amdano. Yn ei dymor cyntaf ef oedd prif sgoriwr yr Eidal gyda 28 gôl, enillodd Juventus y bencampwriaeth a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn. Gyda Sívori a Boniperti ffurfiodd y Tryfer Sanctaidd, ac mewn pum mlynedd yn Turin enillodd dair pencampwriaeth a dau Gwpan yr Eidal a sgorio dros naw deg o goliau. Yn 1959 daeth yn drydydd yn y Ballon d’Or, y safle uchaf erioed i chwaraewr o Gymro.FfynonellauCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.John Charles ↗Wikipedia (Saesneg)William John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), pêl-droediwr o Gymro yn ymosodwr canol ac yn ganolwr, sy’n fwyaf adnabyddus am Leeds United a Juventus, a gyfrifir gan lawer y pêl-droediwr amryddawn gorau erioed i ddod o Brydain ac un o bêl-droedwyr gorau erioed; yr un mor fedrus yn amddiffyn neu’n ymosod, drwy gryfder, cyflymder, techneg, gweledigaeth, gallu yn yr awyr a llygad am gôl; prif sgoriwr yr Ail Adran yn 1954; capten Leeds o 1955, gan eu harwain i ddyrchafiad; prif sgoriwr yr Adran Gyntaf yn 1956–57; yn Juventus partnerodd Boniperti a Sívori, ‘y Tryfer Sanctaidd’; tair scudetto a dau Coppa Italia; prif sgoriwr Serie A gyda 28 gôl yn ei dymor cyntaf a’i bleidleisio’n chwaraewr y tymor; trydydd yn y Ballon d’Or yn 1959, y safle uchaf i bêl-droediwr o Gymro; ni chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae erioed yn ei yrfa, o’i athroniaeth o beidio byth â chicio na brifo gwrthwynebwyr yn fwriadol, a enillodd iddo’r enw Il Gigante Buono, y Cawr Caredig; yn 1997, canmlwyddiant y clwb, pleidleisiodd cefnogwyr Juventus ef yn chwaraewr tramor gorau erioed y clwb; gyda’i frawd Mel yng ngharfan Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, gan sgorio yn erbyn Hwngari; ym mis Tachwedd 2003 dewiswyd ef yn Chwaraewr Euraid Cymru, chwaraewr Cymreig mwyaf rhagorol 1954–2003, ar gyfer hanner canmlwyddiant UEFA; magwyd yn Alice Street, Abertawe, gyda’i frawd Mel.
Dysgodd Eidaleg, cofleidiodd fywyd yr Eidal, a chyda’i lais bas gwych recordiodd ganeuon hyd yn oed. I’r cefnogwyr ef oedd Il Re John, y Brenin John, ac Il Gigante Buono, y Cawr Caredig, gan na fyddai byth yn cicio nac yn ceisio brifo gwrthwynebydd. Yn 1997, canmlwyddiant y clwb, pleidleisiodd cefnogwyr Juventus ef yn chwaraewr tramor gorau erioed y clwb.FfynonellauCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.John Charles ↗Wikipedia (Saesneg)William John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), pêl-droediwr o Gymro yn ymosodwr canol ac yn ganolwr, sy’n fwyaf adnabyddus am Leeds United a Juventus, a gyfrifir gan lawer y pêl-droediwr amryddawn gorau erioed i ddod o Brydain ac un o bêl-droedwyr gorau erioed; yr un mor fedrus yn amddiffyn neu’n ymosod, drwy gryfder, cyflymder, techneg, gweledigaeth, gallu yn yr awyr a llygad am gôl; prif sgoriwr yr Ail Adran yn 1954; capten Leeds o 1955, gan eu harwain i ddyrchafiad; prif sgoriwr yr Adran Gyntaf yn 1956–57; yn Juventus partnerodd Boniperti a Sívori, ‘y Tryfer Sanctaidd’; tair scudetto a dau Coppa Italia; prif sgoriwr Serie A gyda 28 gôl yn ei dymor cyntaf a’i bleidleisio’n chwaraewr y tymor; trydydd yn y Ballon d’Or yn 1959, y safle uchaf i bêl-droediwr o Gymro; ni chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae erioed yn ei yrfa, o’i athroniaeth o beidio byth â chicio na brifo gwrthwynebwyr yn fwriadol, a enillodd iddo’r enw Il Gigante Buono, y Cawr Caredig; yn 1997, canmlwyddiant y clwb, pleidleisiodd cefnogwyr Juventus ef yn chwaraewr tramor gorau erioed y clwb; gyda’i frawd Mel yng ngharfan Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, gan sgorio yn erbyn Hwngari; ym mis Tachwedd 2003 dewiswyd ef yn Chwaraewr Euraid Cymru, chwaraewr Cymreig mwyaf rhagorol 1954–2003, ar gyfer hanner canmlwyddiant UEFA; magwyd yn Alice Street, Abertawe, gyda’i frawd Mel.John Charles ↗Wicipedia CymraegErthygl Gymraeg: John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), chwaraewr pêl-droed o Abertawe, y chwaraewr gorau mae Cymru erioed wedi’i gynhyrchu, yn ôl rhai; chwaraeodd i Leeds United o 1949 hyd 1957, gan sgorio 150 o goliau, gan gynnwys 42 yn nhymor 1953–54; trosglwyddwyd i Juventus yn 1957 am £65,000, record ar y pryd; enillodd y scudetto dair gwaith a Chwpan yr Eidal ddwywaith; ei lysenw yn yr Eidal oedd Il Gigante Buono, y Cawr Caredig, gan na chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae trwy gydol ei yrfa.
Yn Gymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ar hyd ei oes, ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch. Enillodd 38 cap rhwng 1950 a 1965, y cyntaf yn ddeunaw oed, bu’n gapten Cymru bum gwaith a sgoriodd 15 gôl, yn eu plith hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn 1955. Dywedodd rheolwr Cymru Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm mor gyffrous â phe bai’r Meseia wedi dod.FfynhonnellCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.
Yng Nghwpan y Byd 1958, y cyntaf erioed i Gymru ei gyrraedd, sgoriodd yn erbyn Hwngari, a chafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp cyn curo Hwngari 2–1 mewn gêm ail-chwarae. Cafodd ei glwyfo mor ddrwg yn y gêm honno fel na allai wynebu Brasil yn rownd yr wyth olaf, a gollodd Cymru 1–0 i gôl gan y Pelé ifanc. Credai Jimmy Murphy a llawer eraill y gallai Cymru fod wedi ennill gyda John Charles yn holliach.FfynonellauCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.John Charles ↗Wikipedia (Saesneg)William John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), pêl-droediwr o Gymro yn ymosodwr canol ac yn ganolwr, sy’n fwyaf adnabyddus am Leeds United a Juventus, a gyfrifir gan lawer y pêl-droediwr amryddawn gorau erioed i ddod o Brydain ac un o bêl-droedwyr gorau erioed; yr un mor fedrus yn amddiffyn neu’n ymosod, drwy gryfder, cyflymder, techneg, gweledigaeth, gallu yn yr awyr a llygad am gôl; prif sgoriwr yr Ail Adran yn 1954; capten Leeds o 1955, gan eu harwain i ddyrchafiad; prif sgoriwr yr Adran Gyntaf yn 1956–57; yn Juventus partnerodd Boniperti a Sívori, ‘y Tryfer Sanctaidd’; tair scudetto a dau Coppa Italia; prif sgoriwr Serie A gyda 28 gôl yn ei dymor cyntaf a’i bleidleisio’n chwaraewr y tymor; trydydd yn y Ballon d’Or yn 1959, y safle uchaf i bêl-droediwr o Gymro; ni chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae erioed yn ei yrfa, o’i athroniaeth o beidio byth â chicio na brifo gwrthwynebwyr yn fwriadol, a enillodd iddo’r enw Il Gigante Buono, y Cawr Caredig; yn 1997, canmlwyddiant y clwb, pleidleisiodd cefnogwyr Juventus ef yn chwaraewr tramor gorau erioed y clwb; gyda’i frawd Mel yng ngharfan Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, gan sgorio yn erbyn Hwngari; ym mis Tachwedd 2003 dewiswyd ef yn Chwaraewr Euraid Cymru, chwaraewr Cymreig mwyaf rhagorol 1954–2003, ar gyfer hanner canmlwyddiant UEFA; magwyd yn Alice Street, Abertawe, gyda’i frawd Mel.
Chwaraeodd wedyn i Roma a Dinas Caerdydd a rheoli Henffordd a Merthyr Tudful. Pryd bynnag yr âi yn ôl i Turin câi groeso tywysogaidd. Yn 2003 enwodd Cymdeithas Bêl-droed Cymru ef yn Chwaraewr Euraid Cymru, pêl-droediwr gorau Cymru dros yr hanner can mlynedd blaenorol. Bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, a chynhaliwyd ei angladd ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.FfynonellauCharles, William John (1931 – 2004), footballer ↗Geraint H. Jenkins, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 19 Alice Street, Cwmbwrla, Abertawe, ar 27 Rhagfyr 1931, y cyntaf o dri mab a dwy ferch Edward Charles, gweithiwr adeiladu dur, a Lily Burridge; pêl-droediwr hynod a’r Cymro cyntaf i ennill enwogrwydd ar y llwyfan rhyngwladol, yn ddi-os y chwaraewr gorau a fagwyd yng Nghymru yn yr ugeinfed ganrif; Ysgol Gynradd Cwm-du ac Ysgol Uwchradd Manselton; pêl-droed oedd ei unig angerdd; dywedodd athro wrtho na fyddai byth yn ennill bywoliaeth yn chwarae pêl-droed; yn bedair ar ddeg yn brentis yn Abertawe, yn peintio a thacluso’r terasau yn y Vetch ac yn gofalu am offer y sêr; yn ddwy ar bymtheg aed ag ef gan sgowt Leeds United Alf Pickard at y rheolwr yr Uwchgapten Frank Buckley; cyn hir yn serennu fel canolwr; wedi dwy flynedd o wasanaeth milwrol symudodd Buckley ef i’r blaen, trobwynt ei yrfa; 150 gôl mewn 297 gêm i Leeds, y prif reswm am ddyrchafiad i’r Adran Gyntaf yn 1956, nes i rai alw’r tîm yn ‘John Charles United’; priododd Margaret Elsie (Peggy) White ar 16 Mawrth 1953, pedwar mab, Terry, Melvyn, Peter a David; ym mis Awst 1957 talodd Juventus record o £65,000 i Leeds; gydag Omar Sívori sgoriodd 28 gôl yn ei dymor cyntaf, enillodd Juventus y bencampwriaeth yn 1958 a phleidleisiwyd ef yn chwaraewr y flwyddyn yn yr Eidal; Cwpan yr Eidal 1959 a 1960 a’r bencampwriaeth 1960 a 1961; daeth Il Re John (Y Brenin John) yn eilun cenedlaethol; dysgodd Eidaleg a chofleidio arferion yr Eidal; gyda llais bas gwych recordiodd ganeuon fel ‘Sixteen Tons’ a ‘Love in Portofino’; wedyn Roma, Dinas Caerdydd, chwaraewr-reolwr Henffordd 1966–71 a Merthyr Tudful 1972–74; Cymro angerddol a gadwodd ei acen Gymreig ac a ystyriai’n anrhydedd wisgo’r crys coch; 38 cap dros Gymru 1950–65, capten bum gwaith, 15 gôl; cap cyntaf yn ddeunaw yn erbyn Gogledd Iwerddon yn 1950; dywedodd Jimmy Murphy fod ei weld yn cyrraedd i gêm ryngwladol mor gyffrous â phe bai’r Meseia ei hun wedi dod; hatric yn erbyn Gogledd Iwerddon ym Melffast yn Ebrill 1955; yng Nghwpan y Byd 1958 yn Sweden cafodd Cymru gêm gyfartal ym mhob un o’r tair gêm grŵp a churo Hwngari 2–1 yn y gêm ail-chwarae, ond fe’i ciciwyd mor ddrwg fel na allai chwarae yn erbyn Brasil, a enillodd 1–0 gyda gôl gan Pelé; credai llawer y byddai Cymru wedi ennill pe bai ef yn holliach; yn 27 fe’i cyfrifid yn un o’r goreuon yn y byd; câi groeso tywysogaidd bob amser yn Turin; bu farw yn Wakefield ar 21 Chwefror 2004, yn 72 oed; cynhaliwyd ei angladd yn eglwys blwyf Leeds ar Ddydd Gŵyl Dewi, gyda darlleniad yn Gymraeg.John Charles ↗Wikipedia (Saesneg)William John Charles (27 Rhagfyr 1931 – 21 Chwefror 2004), pêl-droediwr o Gymro yn ymosodwr canol ac yn ganolwr, sy’n fwyaf adnabyddus am Leeds United a Juventus, a gyfrifir gan lawer y pêl-droediwr amryddawn gorau erioed i ddod o Brydain ac un o bêl-droedwyr gorau erioed; yr un mor fedrus yn amddiffyn neu’n ymosod, drwy gryfder, cyflymder, techneg, gweledigaeth, gallu yn yr awyr a llygad am gôl; prif sgoriwr yr Ail Adran yn 1954; capten Leeds o 1955, gan eu harwain i ddyrchafiad; prif sgoriwr yr Adran Gyntaf yn 1956–57; yn Juventus partnerodd Boniperti a Sívori, ‘y Tryfer Sanctaidd’; tair scudetto a dau Coppa Italia; prif sgoriwr Serie A gyda 28 gôl yn ei dymor cyntaf a’i bleidleisio’n chwaraewr y tymor; trydydd yn y Ballon d’Or yn 1959, y safle uchaf i bêl-droediwr o Gymro; ni chafodd ei rybuddio na’i anfon o’r cae erioed yn ei yrfa, o’i athroniaeth o beidio byth â chicio na brifo gwrthwynebwyr yn fwriadol, a enillodd iddo’r enw Il Gigante Buono, y Cawr Caredig; yn 1997, canmlwyddiant y clwb, pleidleisiodd cefnogwyr Juventus ef yn chwaraewr tramor gorau erioed y clwb; gyda’i frawd Mel yng ngharfan Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, gan sgorio yn erbyn Hwngari; ym mis Tachwedd 2003 dewiswyd ef yn Chwaraewr Euraid Cymru, chwaraewr Cymreig mwyaf rhagorol 1954–2003, ar gyfer hanner canmlwyddiant UEFA; magwyd yn Alice Street, Abertawe, gyda’i frawd Mel.
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
O Billy Meredith i Gareth Bale.
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf