Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir Gaerfyrddin

Sir Gaerfyrddin

Llanarthne

Saif Dryslwyn, castell tywysogion Deheubarth, yr ochr draw i’r Tywi, mae Tŵr Paxton yn edrych i lawr o’r bryn, ac agorodd Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru yma yn 2000.

Llun: Y groesffordd yn Llanarthne · nick macneill, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ystyr yr enw

Llanarthne: eglwys Arthneu, sant cynnar

Llanarthne

  • Llan eglwys, tir sanctaidd caeedig
  • arthne Arthneu, sant cynnar

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Yn Llanarthne, yn nyffryn Tywi, mae Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru, gyda Thŵr Paxton ar y bryn a chastell Dryslwyn dros yr afon.

Agor yr ardd24 Mai 2000
Yr ardd568 erw
Tŵr Paxton1809

Middleton

Cododd teulu Middleton blasty yma ar ddechrau’r 1600au, ac yn 1789 prynodd Syr William Paxton yr ystâd am £40,000 a gwneud parc dŵr o lynnoedd, nentydd a rhaeadrau.

Tŵr Paxton

Cynlluniodd Samuel Pepys Cockerell Dŵr Paxton, a orffennwyd yn 1809 er anrhydedd i’r Arglwydd Nelson ac sydd bellach yng ngofal yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol.

Y tŷ gwydr mawr

Mae gan yr ardd y tŷ gwydr un rhychwant mwyaf yn y byd, ac enillodd ei thŷ gwydr gan Foster and Partners y Fedal Aur am Bensaernïaeth yn Eisteddfod Genedlaethol 2000.

Dryslwyn

Codwyd castell Dryslwyn tua’r 1220au gan un o dywysogion y Deheubarth, Rhys Gryg efallai. Mae’n adeilad rhestredig Gradd I, a chipiodd Owain Glyndŵr ef yn haf 1403.

Gardd Fotaneg Genedlaethol Cymru

Ar fap y trefi →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf