Sieffre o Fynwy
Hanesydd brenhinoedd Prydain (wedi’i gofnodi)Gŵr o Went y cariodd ei Hanes Brenhinoedd Prydain Arthur, Myrddin a’r Brenin Llŷr i bob llys yn Ewrop.
Sieffre o Fynwy
Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir Fynwy
Sir Fynwy
Man geni Harri V yn 1386 ac, yn ôl traddodiad, Sieffre o Fynwy, y dywedodd ei Hanes Brenhinoedd Prydain stori Arthur wrth Ewrop.
Llun: Pont Mynwy a’i phorth, Trefynwy · Bob Crowther, CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Ystyr yr enw
Trefynwy: tref ar afon Mynwy
Trefynwy
Monmouth
Dechreuodd Trefynwy, y dref ar Fynwy, yn gaer Rufeinig fach Blestium. Cododd y Normaniaid gastell yma tua 1067, ac wedi 1536 daeth Trefynwy’n dref sirol sir Fynwy.FfynhonnellMonmouth ↗Wikipedia (Saesneg)Trefynwy, ‘tref ar Fynwy’, a ddisodlodd yr hen enw Abermynwy erbyn y 1600au; y gaer Rufeinig fach Blestium oedd yr anheddiad cyntaf a gofnodwyd; cododd y Normaniaid y castell tua 1067; ganed Harri V yn 1386 ym mhorthdy’r castell; ganed Sieffre o Fynwy tua 1100; codwyd muriau’r dref a chaerogi Pont Mynwy tua 1300, yr unig bont gaerog o’r fath ym Mhrydain; codwyd Neuadd y Sir yn 1724; codwyd Great Castle House yn 1673; daeth Nelson i’r Cymin yn 1802; daeth Trefynwy’n dref sirol wedi Deddfau Cyfreithiau yng Nghymru 1536; saif cerflun o Charles Rolls, a sefydlodd fusnes ceir gyda Henry Royce yn 1904, yn Sgwâr Agincourt; 10,508 o bobl yn 2011.
| Castell | tua 1067FfynhonnellMonmouth ↗Wikipedia (Saesneg)Trefynwy, ‘tref ar Fynwy’, a ddisodlodd yr hen enw Abermynwy erbyn y 1600au; y gaer Rufeinig fach Blestium oedd yr anheddiad cyntaf a gofnodwyd; cododd y Normaniaid y castell tua 1067; ganed Harri V yn 1386 ym mhorthdy’r castell; ganed Sieffre o Fynwy tua 1100; codwyd muriau’r dref a chaerogi Pont Mynwy tua 1300, yr unig bont gaerog o’r fath ym Mhrydain; codwyd Neuadd y Sir yn 1724; codwyd Great Castle House yn 1673; daeth Nelson i’r Cymin yn 1802; daeth Trefynwy’n dref sirol wedi Deddfau Cyfreithiau yng Nghymru 1536; saif cerflun o Charles Rolls, a sefydlodd fusnes ceir gyda Henry Royce yn 1904, yn Sgwâr Agincourt; 10,508 o bobl yn 2011. |
|---|---|
| Porth Pont Mynwy | tua 1300FfynhonnellMonmouth ↗Wikipedia (Saesneg)Trefynwy, ‘tref ar Fynwy’, a ddisodlodd yr hen enw Abermynwy erbyn y 1600au; y gaer Rufeinig fach Blestium oedd yr anheddiad cyntaf a gofnodwyd; cododd y Normaniaid y castell tua 1067; ganed Harri V yn 1386 ym mhorthdy’r castell; ganed Sieffre o Fynwy tua 1100; codwyd muriau’r dref a chaerogi Pont Mynwy tua 1300, yr unig bont gaerog o’r fath ym Mhrydain; codwyd Neuadd y Sir yn 1724; codwyd Great Castle House yn 1673; daeth Nelson i’r Cymin yn 1802; daeth Trefynwy’n dref sirol wedi Deddfau Cyfreithiau yng Nghymru 1536; saif cerflun o Charles Rolls, a sefydlodd fusnes ceir gyda Henry Royce yn 1904, yn Sgwâr Agincourt; 10,508 o bobl yn 2011. |
| Neuadd y Sir | 1724FfynhonnellMonmouth ↗Wikipedia (Saesneg)Trefynwy, ‘tref ar Fynwy’, a ddisodlodd yr hen enw Abermynwy erbyn y 1600au; y gaer Rufeinig fach Blestium oedd yr anheddiad cyntaf a gofnodwyd; cododd y Normaniaid y castell tua 1067; ganed Harri V yn 1386 ym mhorthdy’r castell; ganed Sieffre o Fynwy tua 1100; codwyd muriau’r dref a chaerogi Pont Mynwy tua 1300, yr unig bont gaerog o’r fath ym Mhrydain; codwyd Neuadd y Sir yn 1724; codwyd Great Castle House yn 1673; daeth Nelson i’r Cymin yn 1802; daeth Trefynwy’n dref sirol wedi Deddfau Cyfreithiau yng Nghymru 1536; saif cerflun o Charles Rolls, a sefydlodd fusnes ceir gyda Henry Royce yn 1904, yn Sgwâr Agincourt; 10,508 o bobl yn 2011. |
Ganed Sieffre o Fynwy yma tua 1100, a thua 1136 ysgrifennodd ei Hanes Brenhinoedd Prydain.FfynonellauMonmouth ↗Wikipedia (Saesneg)Trefynwy, ‘tref ar Fynwy’, a ddisodlodd yr hen enw Abermynwy erbyn y 1600au; y gaer Rufeinig fach Blestium oedd yr anheddiad cyntaf a gofnodwyd; cododd y Normaniaid y castell tua 1067; ganed Harri V yn 1386 ym mhorthdy’r castell; ganed Sieffre o Fynwy tua 1100; codwyd muriau’r dref a chaerogi Pont Mynwy tua 1300, yr unig bont gaerog o’r fath ym Mhrydain; codwyd Neuadd y Sir yn 1724; codwyd Great Castle House yn 1673; daeth Nelson i’r Cymin yn 1802; daeth Trefynwy’n dref sirol wedi Deddfau Cyfreithiau yng Nghymru 1536; saif cerflun o Charles Rolls, a sefydlodd fusnes ceir gyda Henry Royce yn 1904, yn Sgwâr Agincourt; 10,508 o bobl yn 2011.Histories of the Kings of Britain, by Geoffrey of Monmouth ↗cyfieithiad Saesneg Sebastian Evans, J. M. Dent, 1904 (Saesneg)Hanes Brenhinoedd Prydain gan Sieffre, tua 1136, yn y cyfieithiad a ddyfynnir yma. Am ddim i’w ddarllen ar-lein.
Ganed Harri V yn 1386 yn y tŵr uwchben porthdy Castell Trefynwy, ac mae ei gerflun o 1792 yn sefyll mewn cilfach ar flaen Neuadd y Sir yn Sgwâr Agincourt.FfynonellauHenry V of England ↗Wikipedia (Saesneg)Harri V (16 Medi 1386 – 31 Awst 1422), a elwir hefyd Harri o Fynwy, brenin Lloegr o 1413; ganed yn y tŵr uwchben porthdy castell Trefynwy; mab hynaf Harri o Bolingbroke, Harri IV wedyn, a Mary de Bohun; fe’i gwnaed yn Dywysog Cymru yn 1399, yr etifedd cyntaf y gwyddys iddo gael ei arwisgo’n ffurfiol yn Dywysog Cymru yn y Senedd; roedd yn hyddysg mewn Lladin a Ffrangeg a dysgodd ddarllen ac ysgrifennu Saesneg, y brenin cyntaf yn Lloegr a fedrai lenydda yn yr iaith frodorol; prynwyd tannau telyn iddo’n fachgen, ac efallai iddo gyfansoddi dau ddarn i’r capel brenhinol; ym mis Ebrill 1403 fe’i gwnaed yn rhaglaw’r brenin dros Gymru; yn Amwythig ar 21 Gorffennaf 1403, yn un ar bymtheg oed, trawyd ef yn ei wyneb gan saeth, a dynnwyd allan gan y meddyg brenhinol John Bradmore ag offeryn a wnaed yn arbennig, gan drin y clwyf â mêl; enillodd frwydr Agincourt yn 1415 a goresgyn Normandi; drwy Gytundeb Troyes yn 1420 daeth yn etifedd ac yn rhaglaw Ffrainc a phriodi Catrin o Valois; bu farw ym mis Awst 1422 a’i olynu gan ei fab bach Harri VI.Shire Hall, Monmouth ↗Wikipedia (Saesneg)Neuadd y Sir yn Sgwâr Agincourt, Trefynwy; saif cerflun o’r Brenin Harri V mewn cilfach uwchben y brif fynedfa, o dan y cloc, a ychwanegwyd yn 1792 gan y cerflunydd Charles Peart, a aned yn English Newton gerllaw; saif castell Trefynwy, man geni Harri V, gerllaw ar fryn uwchben afon Mynwy.
Tua 1300 codwyd muriau’r dref a chaerogi’r bont dros Fynwy â phorthdy, a hon yw’r unig bont gaerog o’i bath ar ôl ym Mhrydain.FfynhonnellMonmouth ↗Wikipedia (Saesneg)Trefynwy, ‘tref ar Fynwy’, a ddisodlodd yr hen enw Abermynwy erbyn y 1600au; y gaer Rufeinig fach Blestium oedd yr anheddiad cyntaf a gofnodwyd; cododd y Normaniaid y castell tua 1067; ganed Harri V yn 1386 ym mhorthdy’r castell; ganed Sieffre o Fynwy tua 1100; codwyd muriau’r dref a chaerogi Pont Mynwy tua 1300, yr unig bont gaerog o’r fath ym Mhrydain; codwyd Neuadd y Sir yn 1724; codwyd Great Castle House yn 1673; daeth Nelson i’r Cymin yn 1802; daeth Trefynwy’n dref sirol wedi Deddfau Cyfreithiau yng Nghymru 1536; saif cerflun o Charles Rolls, a sefydlodd fusnes ceir gyda Henry Royce yn 1904, yn Sgwâr Agincourt; 10,508 o bobl yn 2011.
Daeth Nelson i’r Cymin uwchben y dref yn 1802 a gweld ei Deml y Llynges. Cofir am Charles Rolls, a sefydlodd fusnes ceir gyda Henry Royce yn 1904, â cherflun yn Sgwâr Agincourt.FfynhonnellMonmouth ↗Wikipedia (Saesneg)Trefynwy, ‘tref ar Fynwy’, a ddisodlodd yr hen enw Abermynwy erbyn y 1600au; y gaer Rufeinig fach Blestium oedd yr anheddiad cyntaf a gofnodwyd; cododd y Normaniaid y castell tua 1067; ganed Harri V yn 1386 ym mhorthdy’r castell; ganed Sieffre o Fynwy tua 1100; codwyd muriau’r dref a chaerogi Pont Mynwy tua 1300, yr unig bont gaerog o’r fath ym Mhrydain; codwyd Neuadd y Sir yn 1724; codwyd Great Castle House yn 1673; daeth Nelson i’r Cymin yn 1802; daeth Trefynwy’n dref sirol wedi Deddfau Cyfreithiau yng Nghymru 1536; saif cerflun o Charles Rolls, a sefydlodd fusnes ceir gyda Henry Royce yn 1904, yn Sgwâr Agincourt; 10,508 o bobl yn 2011.
Gŵr o Went y cariodd ei Hanes Brenhinoedd Prydain Arthur, Myrddin a’r Brenin Llŷr i bob llys yn Ewrop.
Sieffre o FynwyBrenin Lloegr a aned yng Nghastell Trefynwy, a enillodd frwydr Agincourt yn 1415 gyda byddin y chwaraeodd saethwyr o Gymru ran enwog ynddi.
Harri o FynwyMae Sieffre o Fynwy, gŵr o Went, yn ysgrifennu hanes y Brythoniaid o Frutus o Gaerdroea hyd Gadwaladr. Wedi’i droi i’r Gymraeg fel Brut y Brenhinedd, daw’n hoff lyfr hanes Cymru’r Oesoedd Canol.
Hanes Brenhinoedd PrydainFfynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf