Hanes Cymru / Trefi a phentrefi / Sir Fynwy

Sir Fynwy

Brynbuga · Usk

Burrium Rufeinig. Ganwyd Adda o Frynbuga, croniclydd gwrthryfel Glyndŵr, yma; ymladdodd gwŷr Owain gerllaw ym Mhwll Melyn yn 1405.

Llun: Cloc y dref, Brynbuga · Pauline Eccles, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
Sir FynwyYn Gymraeg: Brynbuga51.703° N, 2.903° WAgor mewn map ↗

Ystyr yr enw

Brynbuga: bryn Buga

Brynbuga

  • Bryn bryn
  • buga Buga, enw dyn

Usk

  • Usk afon Wysgffurf ar Wysg

Datgodio unrhyw enw lle arall →

Dechreuodd Brynbuga yn Burrium, a sefydlwyd tua 55 OC i’r Ugeinfed Leng, y gaer llengol gynharaf yng Nghymru. Cododd teulu de Clare ei chastell, un o’r ychydig gestyll sy’n dal yn gartref preifat.

Caer Rufeinigtua 55 OC
Nwyddau japan Brynbuga1763 hyd 1860
Tŷ Sesiwn1877

Adda o Frynbuga

Astudiodd Adda o Frynbuga, a aned tua 1352, a dysgu’r gyfraith yn Rhydychen ac ysgrifennu cronicl o’i oes. Roedd yn ddefosiynol i Sant Teilo, a chopïodd i’w gronicl lythyr Owain Glyndŵr yn 1401 at Frenin yr Alban.

Eglwys y priordy

Dechreuodd eglwys blwyf y Santes Fair yn briordy Benedictaidd a sefydlwyd gan Richard de Clare yn y 1100au.

Alfred Russel Wallace

Ganed Alfred Russel Wallace, y darllenwyd ei ysgrif ar darddiad rhywogaethau ochr yn ochr â gwaith Darwin yng Nghymdeithas Linnaeus ar 1 Gorffennaf 1858, yn Llanbadog dros yr afon ar 8 Ionawr 1823, a dadorchuddiwyd penddelw ohono yn Sgwâr y Twyn yn 2021.

Tref yn ei blodau

Gwnâi Brynbuga nwyddau japan o 1763 hyd 1860, ac yn ein hoes ni enillodd Cymru yn ei Blodau 35 gwaith yn olynol, o 1982 hyd 2016.

Brwydrau Cymru

Ar fap y trefi →

Pobl Brynbuga

c. 1352–1430

Adda o Frynbuga

Croniclydd oes Glyndŵr (wedi’i gofnodi)

Cyfreithiwr a chroniclydd o Frynbuga y mae ei gronicl yn cadw geiriau llythyrau Owain Glyndŵr at yr Alban ac Iwerddon.

Adda o Frynbuga

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf