Hanes Cymru / Oes yr Adfywiad

Oes yr Adfywiad

Chwarel y Penrhyn, Bethesda

Y chwarel lechi fawr uwchben Bethesda, a agorwyd yn 1782 ac erbyn 1900 y fwyaf yn y byd, bron i filltir o hyd a 1,200 troedfedd o ddyfnder. Safodd ei dynion allan am dair blynedd yn Streic Fawr 1900 i 1903, ac mae’n dal i gynhyrchu llechi heddiw.

Llun: Ponciau anferth chwarel lechi’r Penrhyn ym Methesda, mewn print ffotocrom wedi’i liwio â llaw tua 1900 · Photoglob Zürich, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

1782 53.167° N, 4.067° W Agor mewn map ↗ Ar ein map →

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Beth ddigwyddodd yma

  1. Agor chwarel y Penrhyn yng Nghaebraichycafn

    Mae Richard Pennant yn cymryd chwareli llechi ei ystad i’w ddwylo ei hun ac yn agor chwarel newydd uwchben y Fethesda a fyddai, a hi’n fuan y fwyaf yn y byd.

    Agor chwarel y Penrhyn yng Nghaebraichycafn
  2. Llechi Cymru ar eu hanterth

    Mae tua 17,000 o ddynion yn cynhyrchu tua hanner miliwn tunnell o lechi mewn blwyddyn, y prysuraf y bu’r diwydiant erioed.

    Llechi Cymru ar eu hanterth

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf