Edmwnd Prys, archddiacon Meirionnydd, a roddodd i Gymru Salmau Cân 1621, y salmau ar gân Gymraeg i gynulleidfaoedd cyfan eu canu, yn y llyfr Cymraeg cyntaf erioed a argraffwyd gyda cherddoriaeth. Yn gyfaill i William Morgan ac yn feistr ar y mesurau caeth, helpodd gyda’r Beibl Cymraeg, a chanwyd ei salmau yng Nghymru am bedwar can mlynedd.FfynonellauPrys, Edmwnd (1544 – 1623), archdeacon of Merioneth, and poet ↗John Wyn Roberts and William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 1544, efallai yn Y Gydros, ym mhlwyf Llanfor, Meirionnydd; addysgwyd yn ysgol eglwys gadeiriol Llanelwy, ac aeth yn 1565 i Goleg St John, Caergrawnt; ordeiniwyd yn ddiacon yn 1567 ac yn offeiriad yn Ely yn 1568, B.A. 1568 ac M.A. 1571; cafodd fywoliaeth Ffestiniog a Maentwrog yn 1572, yn rheithor Llwydlo ar 13 Mawrth 1576 ac yn archddiacon Meirionnydd ar 6 Tachwedd 1576; o hynny hyd ei farw bu’n byw yn Nhyddyn-du, Maentwrog; cafodd Lanenddwyn hefyd yn 1580, a’i wneud yn ganon Llanelwy ar 8 Hydref 1602; cynorthwyodd yr esgob William Morgan i gyfieithu’r Beibl; yn 1621 cyhoeddodd ei Salmau Cân, a argraffwyd yn Llundain gyda’r Llyfr Gweddi Gyffredin, mewn mesur gwell i’w osod ar gerddoriaeth na’r fersiynau cynharach, gyda nifer o donau: ‘y llyfr Cymraeg cyntaf yr argraffwyd cerddoriaeth ynddo’; fe’i hailgyhoeddwyd droeon lawer; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth yn y mesurau caeth a pheth yn y rhydd; ei ymryson enwocaf oedd â Wiliam Cynwal, gwrthdaro rhwng y diwylliant prifysgol newydd a’r hen ddysg farddol; ei gerddi gorau yw cywyddau a dynnwyd o’i sylw ar fywyd; bardd myfyrgar; priododd ddwywaith, ag Elin ac yna Gwen, o deulu Pengwern; bu farw yn 1623.Edmund Prys ↗Wikipedia (Saesneg)Clerigwr a bardd o Gymro (1542/3 – 1623), sy’n fwyaf adnabyddus am salmau mydryddol Cymraeg ei Salmau Cân; ganed yn Llanrwst, yn berthynas i William Salesbury; aeth i Goleg St John, Caergrawnt, ar 16 Mawrth 1565, lle roedd William Morgan yn gyfoeswr iddo, ac roedd yn Gymrawd yn 1570; rhedodd ei ymryson â Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi ac mae’n destun allweddol o Ddadeni Cymru; seilir ei fri ar ei salmau mewn mesurau rhydd Cymraeg, i gynulleidfa eu canu, a atodwyd yn 1621 i’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg; ymddangosodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg; trowyd ei Salm 23 i’r Saesneg a daeth yn emyn hoff ‘The King of Love My Shepherd Is’; enwa William Morgan ef yn un o dri a’i helpodd gyda Beibl 1588; cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg yn 1621 ato; claddwyd ef yn eglwys Maentwrog; mae cofeb i William Morgan ac Edmwnd Prys yng Nghapel Coleg St John, Caergrawnt, ac mae ysgol gynradd yng Ngellilydan yn dwyn ei enw.
Ganed Edmwnd yn 1544, yn Llanrwst neu efallai yn Y Gydros ym mhlwyf Llanfor. Roedd yn perthyn i William Salesbury, a chafodd ei addysg gynnar yn ysgol eglwys gadeiriol Llanelwy. Yn 1565 aeth i Goleg St John, Caergrawnt, lle roedd William Morgan yn gyd-fyfyriwr iddo, ac yn 1570 fe’i gwnaed yn gymrawd y coleg.FfynonellauPrys, Edmwnd (1544 – 1623), archdeacon of Merioneth, and poet ↗John Wyn Roberts and William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 1544, efallai yn Y Gydros, ym mhlwyf Llanfor, Meirionnydd; addysgwyd yn ysgol eglwys gadeiriol Llanelwy, ac aeth yn 1565 i Goleg St John, Caergrawnt; ordeiniwyd yn ddiacon yn 1567 ac yn offeiriad yn Ely yn 1568, B.A. 1568 ac M.A. 1571; cafodd fywoliaeth Ffestiniog a Maentwrog yn 1572, yn rheithor Llwydlo ar 13 Mawrth 1576 ac yn archddiacon Meirionnydd ar 6 Tachwedd 1576; o hynny hyd ei farw bu’n byw yn Nhyddyn-du, Maentwrog; cafodd Lanenddwyn hefyd yn 1580, a’i wneud yn ganon Llanelwy ar 8 Hydref 1602; cynorthwyodd yr esgob William Morgan i gyfieithu’r Beibl; yn 1621 cyhoeddodd ei Salmau Cân, a argraffwyd yn Llundain gyda’r Llyfr Gweddi Gyffredin, mewn mesur gwell i’w osod ar gerddoriaeth na’r fersiynau cynharach, gyda nifer o donau: ‘y llyfr Cymraeg cyntaf yr argraffwyd cerddoriaeth ynddo’; fe’i hailgyhoeddwyd droeon lawer; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth yn y mesurau caeth a pheth yn y rhydd; ei ymryson enwocaf oedd â Wiliam Cynwal, gwrthdaro rhwng y diwylliant prifysgol newydd a’r hen ddysg farddol; ei gerddi gorau yw cywyddau a dynnwyd o’i sylw ar fywyd; bardd myfyrgar; priododd ddwywaith, ag Elin ac yna Gwen, o deulu Pengwern; bu farw yn 1623.Edmund Prys ↗Wikipedia (Saesneg)Clerigwr a bardd o Gymro (1542/3 – 1623), sy’n fwyaf adnabyddus am salmau mydryddol Cymraeg ei Salmau Cân; ganed yn Llanrwst, yn berthynas i William Salesbury; aeth i Goleg St John, Caergrawnt, ar 16 Mawrth 1565, lle roedd William Morgan yn gyfoeswr iddo, ac roedd yn Gymrawd yn 1570; rhedodd ei ymryson â Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi ac mae’n destun allweddol o Ddadeni Cymru; seilir ei fri ar ei salmau mewn mesurau rhydd Cymraeg, i gynulleidfa eu canu, a atodwyd yn 1621 i’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg; ymddangosodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg; trowyd ei Salm 23 i’r Saesneg a daeth yn emyn hoff ‘The King of Love My Shepherd Is’; enwa William Morgan ef yn un o dri a’i helpodd gyda Beibl 1588; cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg yn 1621 ato; claddwyd ef yn eglwys Maentwrog; mae cofeb i William Morgan ac Edmwnd Prys yng Nghapel Coleg St John, Caergrawnt, ac mae ysgol gynradd yng Ngellilydan yn dwyn ei enw.
Fe’i hordeiniwyd yn 1567 a 1568, ac yn 1572 cafodd fywoliaeth Ffestiniog a Maentwrog. Ar 6 Tachwedd 1576 daeth yn archddiacon Meirionnydd, ac o hynny hyd ei farw bu’n byw yn Nhyddyn-du, Maentwrog, ymhlith mynyddoedd Ardudwy. Yn 1602 fe’i gwnaed yn ganon Llanelwy.FfynonellauPrys, Edmwnd (1544 – 1623), archdeacon of Merioneth, and poet ↗John Wyn Roberts and William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 1544, efallai yn Y Gydros, ym mhlwyf Llanfor, Meirionnydd; addysgwyd yn ysgol eglwys gadeiriol Llanelwy, ac aeth yn 1565 i Goleg St John, Caergrawnt; ordeiniwyd yn ddiacon yn 1567 ac yn offeiriad yn Ely yn 1568, B.A. 1568 ac M.A. 1571; cafodd fywoliaeth Ffestiniog a Maentwrog yn 1572, yn rheithor Llwydlo ar 13 Mawrth 1576 ac yn archddiacon Meirionnydd ar 6 Tachwedd 1576; o hynny hyd ei farw bu’n byw yn Nhyddyn-du, Maentwrog; cafodd Lanenddwyn hefyd yn 1580, a’i wneud yn ganon Llanelwy ar 8 Hydref 1602; cynorthwyodd yr esgob William Morgan i gyfieithu’r Beibl; yn 1621 cyhoeddodd ei Salmau Cân, a argraffwyd yn Llundain gyda’r Llyfr Gweddi Gyffredin, mewn mesur gwell i’w osod ar gerddoriaeth na’r fersiynau cynharach, gyda nifer o donau: ‘y llyfr Cymraeg cyntaf yr argraffwyd cerddoriaeth ynddo’; fe’i hailgyhoeddwyd droeon lawer; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth yn y mesurau caeth a pheth yn y rhydd; ei ymryson enwocaf oedd â Wiliam Cynwal, gwrthdaro rhwng y diwylliant prifysgol newydd a’r hen ddysg farddol; ei gerddi gorau yw cywyddau a dynnwyd o’i sylw ar fywyd; bardd myfyrgar; priododd ddwywaith, ag Elin ac yna Gwen, o deulu Pengwern; bu farw yn 1623.Edmund Prys ↗Wikipedia (Saesneg)Clerigwr a bardd o Gymro (1542/3 – 1623), sy’n fwyaf adnabyddus am salmau mydryddol Cymraeg ei Salmau Cân; ganed yn Llanrwst, yn berthynas i William Salesbury; aeth i Goleg St John, Caergrawnt, ar 16 Mawrth 1565, lle roedd William Morgan yn gyfoeswr iddo, ac roedd yn Gymrawd yn 1570; rhedodd ei ymryson â Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi ac mae’n destun allweddol o Ddadeni Cymru; seilir ei fri ar ei salmau mewn mesurau rhydd Cymraeg, i gynulleidfa eu canu, a atodwyd yn 1621 i’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg; ymddangosodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg; trowyd ei Salm 23 i’r Saesneg a daeth yn emyn hoff ‘The King of Love My Shepherd Is’; enwa William Morgan ef yn un o dri a’i helpodd gyda Beibl 1588; cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg yn 1621 ato; claddwyd ef yn eglwys Maentwrog; mae cofeb i William Morgan ac Edmwnd Prys yng Nghapel Coleg St John, Caergrawnt, ac mae ysgol gynradd yng Ngellilydan yn dwyn ei enw.
Pan luniodd ei hen gyfaill William Morgan y Beibl cyfan yn Gymraeg, roedd Edmwnd yn un o’r tri gŵr a enwodd Morgan yn gynorthwywyr iddo, yn darllen a gwirio’r gwaith ar gyfer Beibl mawr 1588. Cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg Cymraeg ato yn ddiweddarach.FfynonellauEdmund Prys ↗Wikipedia (Saesneg)Clerigwr a bardd o Gymro (1542/3 – 1623), sy’n fwyaf adnabyddus am salmau mydryddol Cymraeg ei Salmau Cân; ganed yn Llanrwst, yn berthynas i William Salesbury; aeth i Goleg St John, Caergrawnt, ar 16 Mawrth 1565, lle roedd William Morgan yn gyfoeswr iddo, ac roedd yn Gymrawd yn 1570; rhedodd ei ymryson â Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi ac mae’n destun allweddol o Ddadeni Cymru; seilir ei fri ar ei salmau mewn mesurau rhydd Cymraeg, i gynulleidfa eu canu, a atodwyd yn 1621 i’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg; ymddangosodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg; trowyd ei Salm 23 i’r Saesneg a daeth yn emyn hoff ‘The King of Love My Shepherd Is’; enwa William Morgan ef yn un o dri a’i helpodd gyda Beibl 1588; cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg yn 1621 ato; claddwyd ef yn eglwys Maentwrog; mae cofeb i William Morgan ac Edmwnd Prys yng Nghapel Coleg St John, Caergrawnt, ac mae ysgol gynradd yng Ngellilydan yn dwyn ei enw.Prys, Edmwnd (1544 – 1623), archdeacon of Merioneth, and poet ↗John Wyn Roberts and William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 1544, efallai yn Y Gydros, ym mhlwyf Llanfor, Meirionnydd; addysgwyd yn ysgol eglwys gadeiriol Llanelwy, ac aeth yn 1565 i Goleg St John, Caergrawnt; ordeiniwyd yn ddiacon yn 1567 ac yn offeiriad yn Ely yn 1568, B.A. 1568 ac M.A. 1571; cafodd fywoliaeth Ffestiniog a Maentwrog yn 1572, yn rheithor Llwydlo ar 13 Mawrth 1576 ac yn archddiacon Meirionnydd ar 6 Tachwedd 1576; o hynny hyd ei farw bu’n byw yn Nhyddyn-du, Maentwrog; cafodd Lanenddwyn hefyd yn 1580, a’i wneud yn ganon Llanelwy ar 8 Hydref 1602; cynorthwyodd yr esgob William Morgan i gyfieithu’r Beibl; yn 1621 cyhoeddodd ei Salmau Cân, a argraffwyd yn Llundain gyda’r Llyfr Gweddi Gyffredin, mewn mesur gwell i’w osod ar gerddoriaeth na’r fersiynau cynharach, gyda nifer o donau: ‘y llyfr Cymraeg cyntaf yr argraffwyd cerddoriaeth ynddo’; fe’i hailgyhoeddwyd droeon lawer; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth yn y mesurau caeth a pheth yn y rhydd; ei ymryson enwocaf oedd â Wiliam Cynwal, gwrthdaro rhwng y diwylliant prifysgol newydd a’r hen ddysg farddol; ei gerddi gorau yw cywyddau a dynnwyd o’i sylw ar fywyd; bardd myfyrgar; priododd ddwywaith, ag Elin ac yna Gwen, o deulu Pengwern; bu farw yn 1623.
Ysgrifennodd Edmwnd lawer iawn o farddoniaeth yn y mesurau caeth. Rhedodd ei ymryson â’r bardd Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi, cyfarfod rhwng dysg newydd y prifysgolion a hen ddysg y beirdd, ac fe’i cyfrifir yn destun allweddol o Ddadeni Cymru. Tynnwyd ei gywyddau gorau o’i sylw craff ei hun ar fywyd.FfynonellauEdmund Prys ↗Wikipedia (Saesneg)Clerigwr a bardd o Gymro (1542/3 – 1623), sy’n fwyaf adnabyddus am salmau mydryddol Cymraeg ei Salmau Cân; ganed yn Llanrwst, yn berthynas i William Salesbury; aeth i Goleg St John, Caergrawnt, ar 16 Mawrth 1565, lle roedd William Morgan yn gyfoeswr iddo, ac roedd yn Gymrawd yn 1570; rhedodd ei ymryson â Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi ac mae’n destun allweddol o Ddadeni Cymru; seilir ei fri ar ei salmau mewn mesurau rhydd Cymraeg, i gynulleidfa eu canu, a atodwyd yn 1621 i’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg; ymddangosodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg; trowyd ei Salm 23 i’r Saesneg a daeth yn emyn hoff ‘The King of Love My Shepherd Is’; enwa William Morgan ef yn un o dri a’i helpodd gyda Beibl 1588; cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg yn 1621 ato; claddwyd ef yn eglwys Maentwrog; mae cofeb i William Morgan ac Edmwnd Prys yng Nghapel Coleg St John, Caergrawnt, ac mae ysgol gynradd yng Ngellilydan yn dwyn ei enw.Prys, Edmwnd (1544 – 1623), archdeacon of Merioneth, and poet ↗John Wyn Roberts and William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 1544, efallai yn Y Gydros, ym mhlwyf Llanfor, Meirionnydd; addysgwyd yn ysgol eglwys gadeiriol Llanelwy, ac aeth yn 1565 i Goleg St John, Caergrawnt; ordeiniwyd yn ddiacon yn 1567 ac yn offeiriad yn Ely yn 1568, B.A. 1568 ac M.A. 1571; cafodd fywoliaeth Ffestiniog a Maentwrog yn 1572, yn rheithor Llwydlo ar 13 Mawrth 1576 ac yn archddiacon Meirionnydd ar 6 Tachwedd 1576; o hynny hyd ei farw bu’n byw yn Nhyddyn-du, Maentwrog; cafodd Lanenddwyn hefyd yn 1580, a’i wneud yn ganon Llanelwy ar 8 Hydref 1602; cynorthwyodd yr esgob William Morgan i gyfieithu’r Beibl; yn 1621 cyhoeddodd ei Salmau Cân, a argraffwyd yn Llundain gyda’r Llyfr Gweddi Gyffredin, mewn mesur gwell i’w osod ar gerddoriaeth na’r fersiynau cynharach, gyda nifer o donau: ‘y llyfr Cymraeg cyntaf yr argraffwyd cerddoriaeth ynddo’; fe’i hailgyhoeddwyd droeon lawer; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth yn y mesurau caeth a pheth yn y rhydd; ei ymryson enwocaf oedd â Wiliam Cynwal, gwrthdaro rhwng y diwylliant prifysgol newydd a’r hen ddysg farddol; ei gerddi gorau yw cywyddau a dynnwyd o’i sylw ar fywyd; bardd myfyrgar; priododd ddwywaith, ag Elin ac yna Gwen, o deulu Pengwern; bu farw yn 1623.
Yn 1621 cyhoeddodd ei Salmau Cân, Llyfr y Salmau cyfan ar fesurau rhydd Cymraeg, wedi’i argraffu gyda’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg. Rhoddodd y mesurau barddol o’r neilltu er mwyn i bobl gyffredin allu eu canu, a dewisodd fesur addas i gerddoriaeth. Roedd tonau yn y llyfr hefyd, a dyma’r llyfr Cymraeg cyntaf yr argraffwyd cerddoriaeth ynddo. Dilynodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg.FfynonellauPrys, Edmwnd (1544 – 1623), archdeacon of Merioneth, and poet ↗John Wyn Roberts and William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 1544, efallai yn Y Gydros, ym mhlwyf Llanfor, Meirionnydd; addysgwyd yn ysgol eglwys gadeiriol Llanelwy, ac aeth yn 1565 i Goleg St John, Caergrawnt; ordeiniwyd yn ddiacon yn 1567 ac yn offeiriad yn Ely yn 1568, B.A. 1568 ac M.A. 1571; cafodd fywoliaeth Ffestiniog a Maentwrog yn 1572, yn rheithor Llwydlo ar 13 Mawrth 1576 ac yn archddiacon Meirionnydd ar 6 Tachwedd 1576; o hynny hyd ei farw bu’n byw yn Nhyddyn-du, Maentwrog; cafodd Lanenddwyn hefyd yn 1580, a’i wneud yn ganon Llanelwy ar 8 Hydref 1602; cynorthwyodd yr esgob William Morgan i gyfieithu’r Beibl; yn 1621 cyhoeddodd ei Salmau Cân, a argraffwyd yn Llundain gyda’r Llyfr Gweddi Gyffredin, mewn mesur gwell i’w osod ar gerddoriaeth na’r fersiynau cynharach, gyda nifer o donau: ‘y llyfr Cymraeg cyntaf yr argraffwyd cerddoriaeth ynddo’; fe’i hailgyhoeddwyd droeon lawer; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth yn y mesurau caeth a pheth yn y rhydd; ei ymryson enwocaf oedd â Wiliam Cynwal, gwrthdaro rhwng y diwylliant prifysgol newydd a’r hen ddysg farddol; ei gerddi gorau yw cywyddau a dynnwyd o’i sylw ar fywyd; bardd myfyrgar; priododd ddwywaith, ag Elin ac yna Gwen, o deulu Pengwern; bu farw yn 1623.Edmund Prys ↗Wikipedia (Saesneg)Clerigwr a bardd o Gymro (1542/3 – 1623), sy’n fwyaf adnabyddus am salmau mydryddol Cymraeg ei Salmau Cân; ganed yn Llanrwst, yn berthynas i William Salesbury; aeth i Goleg St John, Caergrawnt, ar 16 Mawrth 1565, lle roedd William Morgan yn gyfoeswr iddo, ac roedd yn Gymrawd yn 1570; rhedodd ei ymryson â Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi ac mae’n destun allweddol o Ddadeni Cymru; seilir ei fri ar ei salmau mewn mesurau rhydd Cymraeg, i gynulleidfa eu canu, a atodwyd yn 1621 i’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg; ymddangosodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg; trowyd ei Salm 23 i’r Saesneg a daeth yn emyn hoff ‘The King of Love My Shepherd Is’; enwa William Morgan ef yn un o dri a’i helpodd gyda Beibl 1588; cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg yn 1621 ato; claddwyd ef yn eglwys Maentwrog; mae cofeb i William Morgan ac Edmwnd Prys yng Nghapel Coleg St John, Caergrawnt, ac mae ysgol gynradd yng Ngellilydan yn dwyn ei enw.
Daeth ei salmau’n llais addoliad y Cymry am genedlaethau. Trowyd ei fersiwn o’r drydedd salm ar hugain i’r Saesneg, a daeth yn emyn hoff “The King of Love My Shepherd Is”.FfynhonnellEdmund Prys ↗Wikipedia (Saesneg)Clerigwr a bardd o Gymro (1542/3 – 1623), sy’n fwyaf adnabyddus am salmau mydryddol Cymraeg ei Salmau Cân; ganed yn Llanrwst, yn berthynas i William Salesbury; aeth i Goleg St John, Caergrawnt, ar 16 Mawrth 1565, lle roedd William Morgan yn gyfoeswr iddo, ac roedd yn Gymrawd yn 1570; rhedodd ei ymryson â Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi ac mae’n destun allweddol o Ddadeni Cymru; seilir ei fri ar ei salmau mewn mesurau rhydd Cymraeg, i gynulleidfa eu canu, a atodwyd yn 1621 i’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg; ymddangosodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg; trowyd ei Salm 23 i’r Saesneg a daeth yn emyn hoff ‘The King of Love My Shepherd Is’; enwa William Morgan ef yn un o dri a’i helpodd gyda Beibl 1588; cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg yn 1621 ato; claddwyd ef yn eglwys Maentwrog; mae cofeb i William Morgan ac Edmwnd Prys yng Nghapel Coleg St John, Caergrawnt, ac mae ysgol gynradd yng Ngellilydan yn dwyn ei enw.
Bu farw Edmwnd Prys yn 1623 a’i gladdu yn eglwys Maentwrog. Mae cofeb iddo ef a William Morgan yng nghapel Coleg St John, Caergrawnt, lle buont yn astudio gyda’i gilydd, ac mae ysgol gynradd Gellilydan yn dwyn ei enw.FfynonellauEdmund Prys ↗Wikipedia (Saesneg)Clerigwr a bardd o Gymro (1542/3 – 1623), sy’n fwyaf adnabyddus am salmau mydryddol Cymraeg ei Salmau Cân; ganed yn Llanrwst, yn berthynas i William Salesbury; aeth i Goleg St John, Caergrawnt, ar 16 Mawrth 1565, lle roedd William Morgan yn gyfoeswr iddo, ac roedd yn Gymrawd yn 1570; rhedodd ei ymryson â Wiliam Cynwal i bum deg pedwar o gerddi ac mae’n destun allweddol o Ddadeni Cymru; seilir ei fri ar ei salmau mewn mesurau rhydd Cymraeg, i gynulleidfa eu canu, a atodwyd yn 1621 i’r Llyfr Gweddi Gyffredin Cymraeg; ymddangosodd o leiaf bedwar argraffiad ar bymtheg; trowyd ei Salm 23 i’r Saesneg a daeth yn emyn hoff ‘The King of Love My Shepherd Is’; enwa William Morgan ef yn un o dri a’i helpodd gyda Beibl 1588; cyfeiriodd John Davies o Fallwyd ragair ei ramadeg yn 1621 ato; claddwyd ef yn eglwys Maentwrog; mae cofeb i William Morgan ac Edmwnd Prys yng Nghapel Coleg St John, Caergrawnt, ac mae ysgol gynradd yng Ngellilydan yn dwyn ei enw.Prys, Edmwnd (1544 – 1623), archdeacon of Merioneth, and poet ↗John Wyn Roberts and William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned yn 1544, efallai yn Y Gydros, ym mhlwyf Llanfor, Meirionnydd; addysgwyd yn ysgol eglwys gadeiriol Llanelwy, ac aeth yn 1565 i Goleg St John, Caergrawnt; ordeiniwyd yn ddiacon yn 1567 ac yn offeiriad yn Ely yn 1568, B.A. 1568 ac M.A. 1571; cafodd fywoliaeth Ffestiniog a Maentwrog yn 1572, yn rheithor Llwydlo ar 13 Mawrth 1576 ac yn archddiacon Meirionnydd ar 6 Tachwedd 1576; o hynny hyd ei farw bu’n byw yn Nhyddyn-du, Maentwrog; cafodd Lanenddwyn hefyd yn 1580, a’i wneud yn ganon Llanelwy ar 8 Hydref 1602; cynorthwyodd yr esgob William Morgan i gyfieithu’r Beibl; yn 1621 cyhoeddodd ei Salmau Cân, a argraffwyd yn Llundain gyda’r Llyfr Gweddi Gyffredin, mewn mesur gwell i’w osod ar gerddoriaeth na’r fersiynau cynharach, gyda nifer o donau: ‘y llyfr Cymraeg cyntaf yr argraffwyd cerddoriaeth ynddo’; fe’i hailgyhoeddwyd droeon lawer; ysgrifennodd lawer o farddoniaeth yn y mesurau caeth a pheth yn y rhydd; ei ymryson enwocaf oedd â Wiliam Cynwal, gwrthdaro rhwng y diwylliant prifysgol newydd a’r hen ddysg farddol; ei gerddi gorau yw cywyddau a dynnwyd o’i sylw ar fywyd; bardd myfyrgar; priododd ddwywaith, ag Elin ac yna Gwen, o deulu Pengwern; bu farw yn 1623.
Swyddog tollau ym Mryste o dras Gymreig a helpodd i dalu am fordaith John Cabot i Ogledd America yn 1497. Mae damcaniaeth a gynigiwyd gyntaf yn 1908 yn dal mai ar ei ôl ef yr enwyd America.