Hanes Cymru / Oes y Seintiau

fl. c. 550

Sant Pedrog

Tywysog o dŷ brenhinol Cymreig, medd ei Fuchedd, a astudiodd yn Iwerddon a gwneud Cernyw’n gartref iddo. Ef biau Padstow a Bodmin, ac mae’n un o nawddsaint Cernyw. Yng Nghymru fe’i cofir yn Llanbedrog.

Llun: Eglwys Gadeiriol Tyddewi dros y fynwent yn nyffryn Alun · Ввласенко, CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
fl. c. 550 (cronicl cynnar:Buchedd Pedrog, y 12fed ganrif) Tywysog o Gymro a sant Cernyw Oes y Seintiau Saint a ffydd
Sant Pedrog mewn gwydr lliw
Sant Pedrog mewn gwydr lliw · Llun: Wikimedia Commons · Parth cyhoeddus

Mab brenin o Gymro oedd Pedrog, Petroc yn Saesneg, medd ei Fuchedd, a throes oddi wrth y goron i astudio am ugain mlynedd yn Iwerddon. Yna croesodd i Gernyw a glanio wrth aber afon Camel. Daeth y lle yr ymsefydlodd ynddo yn Lannwedhenek, ac yn ddiweddarach yn Padstow, lle Pedrog.

Sefydlodd fynachlogydd yn Padstow ac yn Bodmin, lle cadwyd ei greiriau’n ddiweddarach, ac mae’n un o nawddsaint Cernyw a Dyfnaint. Mae ei Fuchedd yn adrodd i garw a helid lochesu wrth ei draed, ac iddo ei warchod. Yng Nghymru fe’i cofir yn Llanbedrog yn Llŷn, â’i bae tywodlyd, ac yn Sain Pedrog yn Sir Benfro. Ei ddydd gŵyl yw 4 Mehefin.

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Hefyd yn yr oes hon

fl. c. 469

Riothamus

Brenin y Brythoniaid a ymladdodd yng Ngâl (wedi’i gofnodi)

Brenin y Brythoniaid a groesodd y môr gyda deuddeng mil o wŷr, tua 469, i ymladd dros Rufain yn erbyn y Fisigothiaid yng nghalon Gâl. Ysgrifennodd Sidonius Apollinaris ato fel cyfaill.

Riothamus
fl. 5th century

Cunedda Wledig

Sylfaenydd Gwynedd (cronicl cynnar:Historia Brittonum, 829)

Y brenin a ddaeth i’r de o Fanaw Gododdin gyda’i feibion a sefydlu tŷ brenhinol Gwynedd.

Cunedda Wledig
fl. 5th century

Brychan Brycheiniog

Brenin a thad saint (cronicl cynnar:De Situ Brecheniauc, tua 1200)

Y brenin a roddodd ei enw i Frycheiniog. Yn ôl traddodiad Cymru roedd ganddo ddau ddwsin o blant, a daeth y rhan fwyaf ohonynt yn saint.

Brychan Brycheiniog
fl. 5th century

Santes Dwynwen

Nawddsantes cariadon (cronicl cynnar:De Situ Brecheniauc, tua 1200)

Merch Brychan a santes cariadon Cymru. Ei dydd hi, 25 Ionawr, yw diwrnod cariadon Cymru, ac mae ei heglwys ar Ynys Llanddwyn ym Môn.

Santes Dwynwen

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf